Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης

Με αυτό το υπέροχο κείμενο της Αθηνάς Παπανικολάου θέλω να σας πω ΚΑΛΗΜΕΡΑ αυτό το υπέροχο, ζεστό καλοκαιρινό πρωινό. Από τα ωραιότερα κείμενα που έχω διαβάσει αναμφίβολα!
Ένα κείμενο ζωντανό, παλλόμενο, η γνώση και το προσωπικό βίωμα σε μία μοναδική κατάθεση, η συγκίνηση της ανάμνησης και η λεπτότητα της περιγραφής, μια ευαίσθητη και ευγενική γραφή από έναν ευαίσθητο και ευγενικό άνθρωπο. Κι έτσι όπως το διαβάζω σκέφτομαι ότι πολύ συχνά κρυβόμαστε πίσω από τη γραφή μας, από ξύλινους αλλά ολότελα σωστούς "λόγους και γραφές", πίσω από την παράθεση γνώσης που γίνεται πολλές φορές μια ανούσια επανάληψη, πίσω από ακαδημαϊκά μοτίβα έκφρασης και άλλα τέτοια. Ευχαριστώ την Αθηνά που έγραψε ένα κείμενο τόσο "ζωντανό" και "δικό της" και με έκανε να σκεφτώ όλα αυτά μαζί με άλλα. 

Άλλοτε Δήμητρες και άλλοτε Περσεφόνες οι γυναίκες ιέρειες στα μυστήρια της ζωής θα έλεγα εγώ, οι γυναίκες ιέρειες της μνήμης, οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης. Για μένα το μεγαλύτερο μυστήριο πώς αυτό το τέλος της ζωής, γίνεται και το τελικό της κριτήριο. Η κρίση για τη ζωή (μας) όταν βρισκόμαστε εν ζωή και η κρίση όταν έχουμε φύγει. Οι χοές σε αυτούς που έφυγαν και που ποτίζουν και τη δική μας ψυχή. Κάτι περισσότερο από την αποδοχή, ή τη συμφιλίωση με τον θάνατο. Μια "συνομιλία" -η μέρα αυτή- που μας θυμίζει το αδιαίρετο της ύπαρξης. 




"Την Πεντηκοστή πολύ την αγαπώ με το μεγάλο Ψυχοσάββατο, τον "Ψυχό" όπως το λένε στα μέρη μου. Γυναίκες ιεροφάντισσες της μνήμης, Δήμητρες που ανεβάζουν τις Περσεφόνες τους στον πάνω κόσμο, γεμίζουν τις μικρές εκκλησιές στα χωριά μας με κόλλυβα και πίτες "πετουρόπιτες" χωρίς γέμιση, φύλλα πολλά, ψημένα με λάδι και λίγο τραχανά σκορπισμένο ανάμεσα τους, σκεπασμένες με μαγιάτικα ροδοπέταλα και καρυδόφυλλα. Μια φορά το χρόνο γίνεται αυτό στα μέρη μου. Μοσχοβολούν οι εκκλησιές και τρεμοπαίζουν οι φλόγες των κεριών στα ανοιχτά παράθυρα, γιορτάζεται ο θάνατος αντάμα με τη ζωή. Στολίζονται οι γυάλινες πιατέλες με σιτάρι και αμύγδαλα, καραμέλες και σταφίδες, κανέλα και γαρύφαλλο, σπόρια ροδιού σαν κι αυτά που έδωσε ο Πλούτωνας στην Περσεφόνη για να τη δέσει με τον Κάτω Κόσμο, Μπακλαβάδες και κουλούρια, γλυκά κάθε λογής κάτω από τις εικόνες. Διαβάζονται τα ονόματα στα ψυχοχάρτια, στα τεφτεράκια των γιαγιάδων με το σταυρό στην κορυφή, πάππου προς πάππον, γονείς και αδέρφια, συγγενείς ...γενεαλογικά δέντρα ανθίζουν στον εσπερινό και υψώνονται μαζί με το λιβάνι. Θρηνώ και οδύρομαι όταν εννοήσω τον θάνατο, μα τι περίεργο καμιά τους δεν οδύρεται στον ψυχό, χαρούμενες και ήρεμες τις θυμάμαι να επαναφέρουν τους κεκοιμημένους τους μέσα στις προσφορές στους. Τους μεταστάντας ανάπαυσον, μα πιο πολύ αναπαυμένες οι δικές τους ψυχές που έκαναν για άλλη μια φορά το χρέος με τις χοές τους. Κι ακούς ονόματα, μα πόσοι πέρασαν αναρωτιέσαι... Κάθε φορά που τις θυμάμαι έρχονται στο μυαλό μου οι εικόνες από την " Αγέλαστο Πέτρα" εκείνο το θαυμάσιο ντοκιμαντέρ του Φίλιππου Κουτσαφτή που θα 'πρεπε να προβάλλεται στα σχολεία σαν μάθημα Ιστορίας για τον πολιτισμό μας. Η αγέλαστος πέτρα ήταν κατά την παράδοση της Ελευσίνας η πέτρα που κάθησε αποκαμωμένη η Δήμητρα για να θρηνήσει την αρπαγή της κόρης της της Περσεφόνης (Φερέφασσα η αρχαιότερη γραφή, αυτή που φέρνει το φως..) 
Οι γυναίκες ιέρειες στα Ελευσίνια μυστήρια, οι γυναίκες ιέρειες της μνήμης, οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης."