Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Χωρίς εικόνες στον τοίχο

Είναι κάτι που ήθελα να γράψω εδώ και πάρα πολύ καιρό. Με προβλημάτισε πολύ, κάποιες φορές με θύμωσε, αμφιταλαντεύτηκα για την αξία και τη “χρησιμότητα”, αλλά νομίζω τα πράγματα ξεκαθάρισαν με τη φράση της φίλης μου της Τίτα σε ένα πρωινό κυριακάτικο τηλεφώνημά μας. Κάθε μέτριος, μου είπε, κάνει και μια έκθεση. Και η φράση αναφερόταν στις άπειρες εκθέσεις με “αντικείμενο” τους πρόσφυγες. Συμφώνησα αμέσως μαζί της και από εκείνη τη στιγμή ήξερα τι ήθελα να γράψω. 

Τον πρώτο καιρό με προβλημάτιζε πάρα πολύ το θέμα της έκθεσης και ειδικά των παιδιών. Οι φωτογραφίες με τα παιδιά πρόσφυγες κατέκλυζαν τα πάντα. Ζωντανά, νεκρά, χτυπημένα, μισοπνιγμένα. Παιδικά πρόσωπα με δάκρυα, χαραγμένα από τον πόνο, την κακουχία, ταλαιπωρημένα, βρώμικα. Όσο περισσότερη οδύνη τόσο καλύτερα. Χρειάζονται όλα αυτά σκεφτόμουν. Χρειάζονται πραγματικά όλα αυτά; Και ο καθένας γινόταν “φωτογράφος” του πόνου, του οδυνηρού αυτού ταξιδιού και των προσώπων των γεμάτων από αυτό το ταξίδι. 

Και ύστερα ερχόταν κάποιος “καλλιτέχνης”. Τα αντικείμενα των προσφύγων, όλα εκείνα που αποτελούσαν κάτι που μοιάζει με ζωή στο διάβα τους, έγιναν “έργα τέχνης”. Τα αντικείμενα που έφερναν μαζί τους, τα αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν, αυτά που άφηναν πίσω τους σε αυτές τις χωρίς τέλος μετακινήσεις. Όλα γινόντουσαν “τέχνη” από κάποιον που έτρεχε να τα μαζέψει και να τα εκθέσει κάπου. 

Κι ύστερα ήρθαν κι εκείνα τα άλλα αντικείμενα. Εκείνα τα φτιαγμένα από τον πόνο τους ταξιδιού και τον θάνατο. Πορτοφόλια από τα πορτοκαλί σωσίβια, χρηστικά αντικείμενα από τις πλαστικές βάρκες, τις σκηνές, οτιδήποτε. Αυτά προς πώληση. Όχι αγορά έργου “τέχνης”, αλλά αγορά φιλανθρωπίας. 

Εμείς, που ζήσαμε τα ναυάγια του καλοκαιριού στα νησιά, το δράμα των hot spots, νομίζω είναι αδύνατον να αφήσουμε να ακουμπήσει πάνω μας ένα αντικείμενο φτιαγμένο από εκείνα τα σωσίβια, από εκείνο το δράμα. Συνεχίζουμε νομίζω να είμαστε ακόμα κάτω από το βάρος μιας βαθιάς συγκίνησης. Πιο βαθιά από ρηχούς συμβολισμούς του τύπου “το αντικείμενο του θανάτου που γίνεται ζωή”. Ρηχό, πολύ ρηχό για κάτι τόσο οριστικό κιαι ανεπίστροφο όπως η απώλεια των αγαπημένων σου ανθρώπων με τέτοιο τρόπο. 

Φεύγω από το σάιτ της Σόφτεξ -όπως και από τα νησιά, όπως και από την Ειδομένη- περιτρυγυρισμένη από πρόσωπα. Δεν έχω καμιά φωτογραφία τους, από κανένα μέρος από όλον αυτόν τον πολύ καιρό. Τρεις ζωγραφιές είχα σε κάποιο γραφείο μου, που μου τις είχαν χάρισαν τρία κοριτσάκια, έτσι αυθόρμητα μια μέρα, χωρίς να με γνωρίζουν, απλά επειδή έτυχε να είμαι εκεί την ώρα που ζωγράφιζαν και ήταν πολύ γενναιόδωρα. Αλλά χάθηκαν σε μία επίθεση που έγινε κατά τη διάρκεια της οποίας καταστράφηκαν μαζί με πολλά άλλα. Δυο χρόνια τώρα, από αυτό το μέτωπο, από την “πρώτη γραμμή” Ειδομένη – Νησιά – Β.Ελλάδα, από όλες αυτές τις ατέλειωτες εκατοντάδες ανθρώπων μεγάλων που συνάντησα και παιδιών, δεν έχω καμία φωτογραφία. Κανένα πρόσωπο.

Κάποια από αυτά τα κουβαλώ μαζί μου. Άλλα ολόκληρα και ολοκάθαρα, άλλα πιο θολά, άλλα μόνο ως βλέμμα, ή ένα ζευγάρι μάτια. Καθένα από αυτά είναι για μένα μία ιστορία που δεν ξέρω για πόσο καιρό θα κουβαλώ μαζί μου. Και κάποιοι από εκείνους με θυμούνται κάπως. Ούτε εκείνοι έχουν κάποια φωτογραφία μου. Θα ευχόμουν μάλιστα η νέα τους ζωή να είναι τόσο όμορφη και γεμάτη που να μη με θυμούνται, να μη χρειάζεται να θυμούνται τίποτα από όλα αυτά που πέρασαν. Αλλά αν με θυμούνται, ας με θυμούνται όπως θέλουν και κρατώ τα όποια “ευχαριστώ” τους και τις αγκαλιές τους να με συνοδεύουν για πάντα και τους τρόπους που εκείνοι εκφράζονται για να είναι ανάμεσα στους άλλους ή στη θύμησή τους. 

Κάποιοι ήδη στην Ευρώπη με βρίσκουν στο f/b και μου στέλνουν τωρινές φωτογραφίες τους. Δείχνουν ανακουφισμένοι, ζωντανοί, χαμογελούν. Μπορεί  να είναι κι έτσι. Προτιμώ να κρατώ αυτές...


Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Ο λόγος, η επιθυμία και η εξουσία

Πολύ συχνά πιστεύουμε ότι οι "προσωπικοί μας χώροι", όπως τα προσωπικά μας blog ή οι σελίδες μας στα social media είναι πιο "προσωπικές". Δεν νομίζω ότι είναι αλήθεια, απλά συνήθως φτιάχνεις έναν χώρο για να εκφραστείς πιο "ελεύθερα" από ότι σε ένα κείμενο που δημοσιεύεται στο portal μιας εφημερίδας ή στην ίδια την εφημερίδα. Ή για να βρεις ένα βήμα να πεις εκείνα που αν δεν έχεις ένα δικό σου "χώρο" κανείς δεν θα σου δώσει. 

Τελικά όλα γίνονται για την ελευθερία στην έκφραση. Γιατί αν δεν μπορείς να έχεις έναν δικό σου "χώρο" που να απευθύνεσαι στους άλλους με έναν τρόπο πιο ανοικτό, πιο ελεύθερο από τον "δημόσιο", τότε τι; Από την άλλη, θεωρείς την ελευθερία της έκφρασης δημόσια, δεδομένη, κατοχυρωμένη από συντάγματα, χάρτες δικαιωμάτων, κι ένα σωρό άλλα. Τελικά, είναι όμως;

Η λογοκρισία είναι ασφαλώς ένα θέμα. Αλλά εγώ δεν θέλω να μιλήσω για αυτήν. Θέλω να μιλήσω για τον Λόγο (discourse). Να γίνω "θεωρητική". Μετά από πολύ καιρό...



Η ελευθερία του λόγου δεν υπήρξε ποτέ μια εύκολη υπόθεση, μια "φυσική κατάσταση", μια αυτονόητη ενέργεια μέσα στην κοινωνία. Υπήρξε πάντα μία περιοχή διεκδικήσεων, συγκρούσεων, απαγορεύσεων, περιορισμών και επαναστάσεων. Κυρίως όμως μία περιοχή όξυνσης των αντιθέσεων που γεννάει η προσπάθεια της εξουσίας (της εκάστοτε μορφής και διακυβερνητικής έκφρασης) να ελέγξει τον λόγο και για αυτό μία άκρως αποκαλυπτική περιοχή. Απέναντι στον λόγο, πρόβαλλε πάντα η απαίτηση για τον έλεγχό του από την εξουσία, που άλλες φορές οδηγούσε στον προσεταιρίσμό του από αυτήν και άλλες στην απαγόρευση και τον αποκλεισμό. Κι αυτό γιατί ο λόγος αποκαλύπτει τη σχέση του με την εξουσία και την επιθυμία, όπως ο Μισέλ Φουκώ με ακρογωνιαίο τρόπο θέτει στην Τάξη του Λόγου στο εναρκτήριο μάθημά του στο College de France.*  

Στις δημοκρατίες έχεις πάντα την εντύπωση ότι το πλέγμα των απαγορεύσεων του λόγου πόσο μάλλον του αποκλεισμού του, είναι πολύ αραιό με έναν τρόπο, πολύ ελαστικό, ή στέρεα πλαισιωμένο από τη νομοθεσία, καθώς "η δημοκρατία δεν φοβάται", γιατί να φοβάται; τι να φοβάται; Και μάλιστα τον λόγο; Γιατί να φοβάται; 'Ή τουλάχιστον αυτήν την εντύπωση πρέπει να έχεις. Συχνά την έχεις, κι έτσι ξεχνάς πως στις σύγχρονες δημοκρατίες ο λόγος "απλά" μετατοπίστηκε και αναδιοργανώθηκε με τη βοήθεια και άλλων συστημάτων, π.χ. νομικό -μία θεμελιακή εκδήλωση της εξουσίας- αλλά δεν έφυγε ποτέ από τον έλεγχο της εξουσίας, ούτε εξέλειψε η προσπάθεια από την εξουσία για τον έλεγχό του. Κι έτσι, δεν εξέλειψε ποτέ και η ανάγκη για οργάνωση του λόγου, ώστε ο έλεγχός του όχι μόνο να μπορεί να γίνεται, αλλά να συνιστά και "καθήκον της πολιτείας", "ανάγκη προς όφελος της κοινωνίας" και άλλα τέτοια. 

Η περίπτωση του Γιώργου Φιλιππάκη δεν είναι απλώς μία περίπτωση λογοκρισίας ή φίμωσης του Τύπου. Ασφαλώς θα μπορούσε να κριθεί και ως τέτοια και πολλά να πούμε για την πολύ χαμηλή θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια κατάταξη ελευθεροτυπίας (88η σε 180 χώρες Press Freedom Index https://rsf.org/en/ranking). Θα μπορούσε να είναι και η αφορμή για μια συζήτηση για την ελευθερία των social media και τους τρόπους του ελέγχου εκεί. Αλλά είναι κάτι περισσότερο μέσα στο παρόν ταξικό σύστημα. Γνωρίζοντας όλοι ότι κανένα σύστημα ελέγχου δεν εφαρμόστηκε έως σήμερα στην περίπτωση του Άδωνη Γεωργιάδη και των αναρτήσεών του. Μετέωρη, αναποφάσιστη και ασθμαίνουσα η δημοκρατία παραμένει αδρανής σε όλες τις αναρτήσεις της Χρυσής Αυγής. 
Ο Φιλιππάκης επιτέθηκε στην ηγετική ελίτ χωρίς να ανήκει σε αυτήν. Η ανάρτησή του -δεν συνιστά προτροπή- δημιουργεί όμως ένα ισχυρό σημείο συνάντησης του λόγου, της εξουσίας και της επιθυμίας. Και επειδή στρέφεται ενάντια στην ηγετική ελίτ, πρέπει να ελεγχθεί, να περιοριστεί, ενδεχομένως και να τιμωρηθεί. Κι έτσι, "προκαταρτική εξέταση διέταξε ο εισαγγελέας υπηρεσίας". 

Για κάποιους από εμάς, είναι μια αφορμή ακόμη για να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε και πάνω στα ευρύτερα ζητήματα της πολιτικής, να ξαναγυρίσουμε την κουβέντα εκεί και όχι μόνο στο περιορισμένο πεδίο της εκάστοτε διακυβέρνησης, της αντίληψης της εξουσίας ως διαχείριση, της "σωτηρίας" μέσω των τεχνοκρατών, των κυβερνητικών ανασχηματισμών. Όλα δείχνουν ότι πρέπει να ξαναγυρίσουμε εκεί. Ευτυχώς...



*Για την υπεράσπιση της Κοινωνίας, αυτόν τον τίτλο χρησιμοποιεί ο Φουκώ για τη σειρά διαλέξεών του στο College de France κατά την περίοδο 1975-76.





Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

Οι πιο "πραγματικές" εικόνες εδώ και καιρό.

























Τους κοιτάζω επίμονα. Και προσπαθώ να καταλάβω τι εντύπωση μου δημιουργούν. Σχεδόν αυθόρμητα αναρωτιέμαι από ποιον κόσμο ξεπήδησαν, τόσο καλογυαλισμένοι, στιλάτοι, με φίνα μανικετόκουμπα, κολεγιακού τύπου χωρίστρες και τέλεια χαμόγελα. Μου θυμίζουν νεαρούς του κολεγίου που απλά μεγάλωσαν. Όχι πολύ όμως. Όχι όσο χρειάζεται για να μην έχουν ανάγκη το καλό γυάλισμα από την κορυφή μέχρι τα νύχια, την προσεγμένη χωρίστρα και τα μαλακά παπούτσια. Όχι τόσο.

Τους κοιτάζω και αναρωτιέμαι πως συνεχίζουν να μένουν σε αυτόν τον κόσμο. Πώς υπόσχονται πως θα προσπαθήσουν για τον "άλλον κόσμο", εκείνον που δεν τους μοιάζει και εκείνον που δεν θέλουν να μοιάσουν;

Τα ρεπορτάζ τους αποθεώνουν, τους παρομοιάζουν με σταρ, αλλά "ποιότητα σταρ" δεν υπάρχει. Όμως ένα μέρος του κόσμου αναζητάει πάντα ηγέτες-σταρς και η ποιότητα δεν απασχολεί κανέναν. Απλά το βρίσκω αστείο να κοιτάς αυτήν την εικόνα που παραπέμπει σε βαρετά κολεγιόπαιδα και να τους παρομοιάζεις με σταρ. Βαρετοί στην εικόνα, προβλέψιμοι στην παρουσία και παράταιροι για τις προσδοκίες των λαών τους. Θα μπορούσαν να ήταν και ανώτεροι υπάλληλοι των Βρυξελλών. 

Θα ταιριάξουν όμως πολύ με το αμερικάνικο ζεύγος που θα κάνει την εμφάνισή του με την πρώτη κυρία ντυμένη στα ασημί. Και ξαφνικά όλα ταιριάζουν. Τίποτα δεν απαντιέται, αλλά όλα ταιριάζουν. Γίνονται όλοι ένα σύνολο, μια κουστωδία. Και τότε καταλαβαίνεις. Δεν είναι οι πραγματικές εικόνες που μας λείπουν. Ίσα-ίσα. Ενδεχομένως αυτές να είναι οι πιο "πραγματικές" εικόνες εδώ και καιρό. 

Αυτή η "αλήθεια" σε ποιον κόσμο απευθύνεται;  Και τι περιμένει στα αλήθεια ο κόσμος από αυτούς;


Δεν με στεναχωρούν πολλά πια είναι αλήθεια. Αλλά αυτή η εικόνα μου λερώνει την Ταορμίνια μου.


Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Άρθρο - Το επόμενο βήμα: διαχείριση μιας κανονικότητας











Θέλησα να γράψω κάτι ευσύνοπτο όπου να συνθέτω ένα πρώτο περίγραμμα της επόμενης μέρας στο προσφυγικό, τις κύριες παραμέτρους της και τα ζητήματα που θα αναδυθούν. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άλλες προκλήσεις και ζητήματα που έχουν ήδη διαφανεί. Απλώς καμιά φορά, θέλεις να συνοψίσεις το "τώρα", πράγμα που δεν είναι πάντα τόσο εύκολο, ή τουλάχιστον τόσο εύκολο όσο φαίνεται.  
Εφημερίδα των Συντακτών λοιπόν.

Υ.Γ. Ο προτεινόμενος τίτλος "Άτιτλο - 3" μου άρεσε περισσότερο.


Το επόμενο βήμα: διαχείριση μιας «κανονικότητας»





Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Πέρα από τις κατακτημένες βεβαιότητες

Σκέφτομαι ότι οι άνθρωποι πρέπει να μένουν πέρα από τη βεβαιότητα. Πέρα από τη βεβαιότητα που έχουν κατακτήσει. Ναι, οπωσδήποτε πέρα από τις κατακτημένες βεβαιότητες. Τους δίνει μια απαράμιλλη γοητεία αυτό. Ένα βλέμμα που δεν μοιάζει με άλλο. Μια περπατησιά αλλιώτικη γιατί δεν έχει μόνο γνώριμες και ασφαλείς διαδρομές. Δεν είναι ο αφορισμός της αναζήτησης της βεβαιότητας, που θα μπορούσε να είναι κι αυτό γιατί όχι; Είναι ο αφορισμός της βεβαιότητας που έχει κατακτηθεί, που όλα τα ζητούμενα πια επικεντρώνονται σε μια στάσιμη συνθήκη. Που η συνθήκη αυτή καταπίνει και εξαφανίζει το μεγαλείο της ζωής. Που το συναίσθημα γίνεται αδιέξοδα και αβάσταχτα αυτο-αναφορικό και δεν μπορεί να χωρέσει τίποτα άλλο και καταπίνει και κατατρώει τα πάντα για να συντηρηθεί. 

Αγαπώ τους ανθρώπους που δεν μετατρέπουν τον εαυτό τους σε μια βεβαιότητα για τους ίδιους ή για τους άλλους. Που εγκαταλείπουν τις κατακτημένες τους βεβαιότητες για να κατακτήσουν άλλες που αναδύθηκαν τώρα από τη ζωή. Που δεν αντέχουν μακριά από την ομορφιά και τη συγκίνηση που αυτή γεννάει. Που τα μάτια τους έχουν το χρώμα των ξερών σκονισμένων δρόμων και των πράσινων θαλασσών και κοιτούν ευθεία μέσα στα δικά σου με τρόπο βαθύ. Που η παλάμη τους είναι ζεστή από την έξαψη του ταξιδιού όταν σε αγγίζουν. Που οι σιωπές και τα λόγια τους σε ποτίζουν με την αλμύρα των δακρύων. Τους αγαπώ αυτούς τους ανθρώπους. Αυτούς που αρνήθηκαν πολλά ή λίγα. Αυτούς που έζησαν τη στιγμή και είπαν "όχι". Αυτούς που δεν διστάζουν να πληρώνουν το κόστος της αναζήτησης και όχι της κατάκτησης. Που συνεχίζουν να ζουν και "μετά από". Που ταξιδεύουν με την καρδιά γεμάτη έρωτα. Τους βρίσκω γενναίους, τρελούς, τολμηρούς και ριψοκίνδυνους. Πως να μην τους αγαπήσεις πολύ; 




Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Θρησκευτικά events και απορίες

Όταν κάθε πρωί πηγαίνω να πάρω το λεωφορείο, συχνά πυκνά -νομίζω συχνά- βλέπω στη στάση μεγάλες κολλημένες αφίσες που ενημερώνουν το θρησκευόμενο κοινό για ένα σπάνιο γεγονός, που τελικά δεν είναι και τόσο σπάνιο: ένα άγιο λείψανο έρχεται στην πόλη! Όχι ολόκληρο βέβαια. Ένα χέρι τη μία φορά, ένα πόδι την άλλη, ένα κεφάλι την επόμενη. Το γεγονός αυτό, ότι ένα μέρος από ένα λείψανο φτάνει στην πόλη θεωρείται μέγα -ενώ αφορά μόνο την περιορισμένη ομάδα κάποιων πιστών- και όχι μόνο αποκτά δημόσιο χαρακτήρα, αλλά γίνεται event. Αφισοκολλήσεις, συνεντεύξεις, ρεπορτάζ, κλείσιμο δρόμων, δημόσιες περιφορές συνοδεία πιστών, στρατού και πάει λέγοντας. Ανάλογα με το λείψανο μπορεί να επιστρατευτεί από τον Δήμαρχο μέχρι τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να χαιρετάει το λείψανο και να μετέχει του γεγονότος. Και όταν τελειώσει όλο αυτό ακολουθεί το ακόμα καλύτερο: το λείψανο θα εκτεθεί σε προσκύνημα. Δηλαδή όσος κόσμος επιθυμεί θα έχει την εμπειρία ζωής να πάει να προσκυνήσει, να φιλήσει, να χαιρετίσει, ένα λείψανο.  Πιστεύοντας τι άραγε; Προσδοκώντας τι να συμβεί στη ζωή του που το λείψανο θα το κάνει, ή θα βοηθήσει να γίνει;

Δεν θέλω να θίξω το ζήτημα του διαχωρισμού εκκλησίας - κράτους με την πρόσφατη "επίσκεψη" του λειψάνου της Αγ. Ελένης, που έγινε δεκτό με τιμές αρχηγού κράτους, τον Προέδρο της Δημοκρατίας στην υποδοχή του, τις συνεντεύξεις του αρχικεντητή που κέντησε το φόρεμα που θα φορεθεί στο λείψανο (!!!). Όχι καμία ελπίδα για κάποιον τέτοιο διαχωρισμό δεν υπάρχει σε αυτή τη χώρα, με καμία κυβέρνηση. Τόσες ψήφοι να περπατούν πίσω από το λείψανο, τόσες ψήφοι γονυκλινείς μπροστά του. Όχι καμία ελπίδα, δυστυχώς. 

Θέλω απλά να ρωτήσω: γιατί όλα αυτά είναι διαφορετικά, καλύτερα,"ανώτερα" από τις φυλές ανά τον κόσμο που πιστεύουν στις ιδιότητες ενός ιερού κομματιού ξύλου, που και εκείνοι επίσης το προσκυνούν ή το περιφέρουν; Ποια η διαφορά του χρυσοποίκιλτου φορέματος με το οποίο ντύνουν οι ιερείς το λείψανο από το ντυμένο με χάντρες και κομμάτια από δέρμα τοτέμ; Γιατί οι μεν είναι "άγριοι" και "βάρβαροι" και "απολίτιστοι" και οι δε όχι, ενώ όλους τους συνδέει το ίδιο στοιχείο και οι ίδιες πρακτικές; 

Προσωπικά καμία διαφορά δεν βρίσκω.

Κι είναι κι εκείνο το χρυσούλι μου που η πιστή καθολική μητέρα του έδωσε ένα ωραίο, κομψό, φυλακτό. Πιστεύεις, τον ρωτάω. Όχι, μου απαντάει χωρίς ίχνος δισταγμού ή αμφιβολίας, αλλά μου το έδωσε η μητέρα μου και δεν μπορούσα να της χαλάσω χατήρι, προσθέτει. Και τότε δύο σκέψεις έρχονται η μία πίσω από την άλλη: δεν μπορώ παρά να θαυμάσω αυτόν τον γιο, που το χατήρι της μητέρας του είναι πάνω απ' όλα και ότι ευτυχώς η επίσκεψη του λειψάνου της Αγ. Ελένης δεν συνέπεσε με τη γιορτή της μητέρας!Τόσο ήθελε! Και ξεσπάμε σε γέλια.

Όσο για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με λυπεί που δεν έχει μέτρο και αντιλαμβάνεται τον ρόλο και τη θέση του με αυτόν τον τρόπο. Όχι καμία ελπίδα, καμία δυστυχώς. 





Κυριακή, 14 Μαΐου 2017

Στη ζωή αλλάζεις εσύ.

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Αλλάζεις επειδή θέλεις. 
Δεν σε αλλάζει η ζωή. Δεν πρέπει να περιμένεις η ζωή να σε αλλάξει. Γιατί η ζωή μπορεί να μη σε αλλάξει ποτέ. Μπορεί ποτέ να μην ασχοληθεί μαζί σου. Κι έτσι να μείνεις ο ίδιος. Για μια ζωή. 
Να μείνεις με το ίδιο χρώμα μαλλιών, το ίδιο χτένισμα, τις ίδιες απόψεις, τις ίδιες συμπεριφορές, τις ίδιες σχέσεις. Χωρίς να μπορείς να ξεχωρίσεις τι μπορεί να πάει παρακάτω και τι δεν μπορεί πια. Αυτός ο τόσο σημαντικός διαχωρισμός στη ζωή.  

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Και βλέπεις τον εαυτό σου να αλλάζει, να πηγαίνει παρακάτω, παίρνοντας ότι μπορεί να συνεχίσει από το παρελθόν και αφήνοντας πολύ χώρο για αυτό που το μέλλον θα φέρει. Κι αυτή η αλλαγή, αυτό το άλλο, νέο πρόσωπο, είναι κάτι  που δίνει ξεχωριστή αξία στις συναντήσεις που η ζωή φέρνει στο μέλλον.

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Και βλέπεις αυτό το νέο πρόσωπο, με το νέο βλέμμα, καμιά φορά το νέο όνομα, τη νέα ζωή, τους νέους ανθρώπους που μαζί της φέρνει και η ευτυχία μπορεί να γίνει μια στιγμή που κρατάει πολύ. 

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Κι επειδή αλλάζεις εσύ, τότε και μόνο τότε, μπορείς να τα αλλάξεις όλα. Αυτό, είναι ζωή. Η κίνηση, η ροή, η συνέχεια, το κόντρα στο στάσιμο, το νεκρό, το ακίνητο. 
Έτσι, η  ζωή γίνεται πάντα όμορφη. 

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Δεν σε αλλάζει η ζωή.



Καλοκαίρι ξανά!


Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Πασκάλ Μπρυκνέρ


Λίγο πριν τα 70 του χρόνια συνεχίζει να έχει εκείνον τον νεανικό αέρα που τόσο γρήγορα και άσπλαχνα εγκαταλείπει τους περισσότερους. Μιλάει πολύ, ο έρωτας, το σεξ... 
Σε κοιτάζει επίμονα.
Παραμένει αμφιλεγόμενος. 
Σου φέρνει στο νου τη δεκαετία του '70. 
Νομίζω αυτά...
Ο Πασκάλ Μπρυκνέρ με γερμανό πατέρα και ισπανίδα μητέρα, αλλά πάντα γάλλος. Ένας άνθρωπος του κόσμου. Αγαπώ τους ανθρώπους του κόσμου. 


Είναι χαρά να τον έχουμε στην πόλη και να μιλάμε μαζί του.


Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Άνθρωποι και λέξεις

Η 14η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου ξεκινάει, ένα σπουδαίο γεγονός της πόλης που θα μονοπωλήσει το ενδιαφέρον των βιβλιόφιλων και όχι μόνο για το επόμενο τετραήμερο. Ιδιαίτερα αγαπημένο για μένα το αφιέρωμα στον ευρωπαϊκό Νότο (Αναζητώντας τον Νότο), αλλά ανάμεσα στις εκδηλώσεις που ξεχωρίζουν κι ένα σπουδαίο βιβλίο, το magnum opus του φιλοσόφου Μωρίς Μερλώ-Ποντύ, επιτέλους στα ελληνικά με τον αγαπημένο  Άρη Στυλιανού στην παρουσίαση. 

Η έκδοση της Φαινομενολογίας της αντίληψης το 1945 σηματοδότησε την έλευση ενός σημαντικού νέου φιλοσοφικού και διανοητικού ρεύματος στη μεταπολεμική Ευρώπη. Μεταβάλλοντας την κυρίαρχη εικόνα του υπαρξισμού και της φαινομενολογίας της εποχής, έγινε ένα από τα ορόσημα της σκέψης του 20ού αιώνα.
Η Φαινομενολογία της αντίληψης ακολουθεί τη μεγάλη φαινομενολογική παράδοση του Χούσερλ, του Χάιντεγκερ και του Σαρτρ. Παρ’ όλα αυτά η συμβολή του Μερλώ-Ποντύ είναι αποφασιστική, καθώς φέρνει αντιμέτωπη αυτή την παράδοση, αλλά και φιλοσόφους όπως ο Ντεκάρτ και ο Καντ, με μια υποτιμημένη διάσταση της ύπαρξής μας: το ζωντανό σώμα και τον κόσμο των φαινομένων. Ο Μερλώ-Ποντύ, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της αντίληψης, φέρνει το σώμα στο προσκήνιο της φιλοσοφίας και υποστηρίζει ότι θα πρέπει να το θεωρούμε όχι ως απλή βιολογική μονάδα, αλλά ως την αρχή που συγκροτεί την ύπαρξή μας και την εμπειρία μας μέσα στον κόσμο.



Αφιέρωμα στον Ευρωπαϊκό Νότο
          
Η Αναζήτηση του Νότου*
 


Λογοτεχνία, Κουλτούρα, Ιστορία και Πολιτική στην Ευρώπη της Μεσογείου
Εγώ ξεχώρισα
Πασκάλ Μπρυκνέρ χωρίς σχόλια, Σαλίμ Μπασί ο γνωστός γαλλοαλγερινός  συγγραφέας που ασχολείται συστηματικά με τον αραβικό κόσμο και τον ισλαμικό φονταμενταλισμό, Ματιάς Ενάρ τιμήθηκε πέρσι με το Goncourt για το μυθιστόρημά του «Πυξίδα», Έρρι ντε Λούκα ο «συγγραφέας της δεκαετίας» σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, ένας συνειδητοποιημένος ακτιβιστής με σημαντική πολιτική και πολιτιστική δράση, Ζάουμε Καμπρέ ο Καταλανός συγγραφέας του πολυσυζητημένου «Confiteor» που αναβιώνει την παράδοση του μεγάλου ευρωπαϊκού μυθιστορήματος, Σαντιάγο Ρονκαλιόλο ο Περουβιανός συγγραφέας, μόνιμος κάτοικος όμως Βαρκελώνης, θεωρείται  μια από τις πιο σημαντικές φωνές της σύγχρονης ισπανόφωνης λογοτεχνίας και Ραγκίπ Ντουράν ένας από τους κορυφαίους δημοσιογράφους της Τουρκίας με διεθνείς διακρίσεις για το έργο του.  Έχει συνεργαστεί με το BBC στο Λονδίνο και το AFP στην Κωνσταντινούπολη και σήμερα είναι ο ανταποκριτής της Libération στην Τουρκία.
Για τις επόμενες τέσσερις μέρες θα τα λέμε εκεί λοιπόν.