Πέμπτη, 3 Αυγούστου 2017

"Άριστος", όπως λέμε...;

Όπως κάθε φορά που κάτι πολύ μικρό συμβαίνει σε αυτήν τη χώρα ενώ κάτι μεγαλύτερο περίμενες να γίνει, βρίσκομαι ξανά στο ίδιο σημείο: να χαρώ που έστω και αυτό το "μικρό κάτι" έγινε, ή να συνεχίσω να υποστηρίζω ότι μόνο "το μεγάλο" έχει σημασία; Στην περίπτωση της κλήρωσης για τον σημαιοφόρο στα δημοτικά στέκομαι με το ίδιο ερώτημα. Να χαρώ για το "μικρο κάτι" καθώς τώρα πλέον δεν θα είναι ο "άριστος" μαθητής αυτός που θα φέρει τη σημαία στις μαθητικές παρελάσεις, αλλά όλοι οι μαθητές θα έχουν "δικαίωμα στην τιμή" μέσω κλήρωσης, ή να σταθώ στο ότι αυτό δεν είναι τίποτα και πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε -όσοι υποστηρίζουμε- την κατάργηση των παρελάσεων;

Βέβαια, εάν επιχειρήσει κάποιος να βάλει ένα πλαίσιο και σκεφτεί ότι αυτό γίνεται σε μία χώρα που περιφέρει ακόμα και σήμερα σε δρόμους και πλατείες οστά, χέρια, πόδια, παντόφλες και ότι άλλο αγίων, που τα θέτει σε λαϊκά προσκυνήματα και ο κόσμος προστρέχει σε αυτά για να γιατρευτεί ή να ζητήσει μια χάρη, ε, εντάξει, τότε δεν μπορείς να αγνοήσεις την προοδευτικότητα του μέτρου. Αναμφίβολα υπάρχει και η συνδυαστική λύση, να χαρείς για "το μικρό" και να διεκδικείς και "το μεγάλο", αλλά αυτό δεν προσφέρεται για καμία ίντριγγα, πόσο μάλλον όταν πρόκειται να γράψεις για αυτό. 

Στο σχολείο δε επιδίωξα ποτέ να είμαι "άριστη". Μου ήταν από πάντα και για πάντα απολύτως ακατανόητο! Ένα ακατανόητο μυστήριο που συνόδευε τη σχολική ζωή. Μαζί, μου ήταν ακατανόητα και τα δάκρυα και τα πνιχτά, μικρά αναφιλητά που συνόδευαν τις ανακοινώσεις για τον/τη σημαιοφόρο, η ανάσα που λες και κοβόταν στην ανακοίνωση για τις υψηλότερες βαθμολογίες της χρονιάς, η χαρά που ερχόταν στη συνέχεια αλλά είχε χώρο μόνο για έναν, η απογοήτευση που ερχόταν και αυτή αλλά είχε χώρο για πολλούς και "εμείς", οι "άλλοι", οι "λίγοι" που μια χαρά τα ονόματα μας έπαιζαν σε όλες αυτές τις ανακοινώσεις, αλλά δεν δίναμε σημασία σε αυτά, καθώς πλέαμε αμέριμνοι στα λιμάνια της εφηβείας μας κάνοντας σχέδια για το μεγάλο συναπάντημα με τη ζωή της ενηλικίωσης που δεν θα αργούσε και απασχολώντας το μυαλό μας με άλλα "σπουδαιότερα" όπως, γιατί τάχα η χαρά να αφορά τόσους λίγους και η απογοήτευση τόσους πολλούς και γίνεται έτσι άραγε και στην "πραγματική ζωή"; Και όταν οι έπαινοι που έδινε το σχολείο για τις υψηλότερες βαθμολογίες σε αντίστοιχες "τελετές" και δεν πήγαινα καν για να τους πάρω έφταναν σπίτι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, όλα ήταν πολύ απλά, και για να πω την αλήθεια δεν είχα την παραμικρή ιδέα που βρίσκονταν αυτά τα χαρτιά, γιατί κανείς μας δεν το είχε ποτέ να είναι μέγα θέμα συζήτησης ή σε κάποια "θέση" μέσα στο σπίτι ή στη ζωή μας. Άλλες χρονιές συνέβαινε, άλλες όχι, υπήρχε μια περιορισμένη αναφορά στο θέμα, αλλά "μέγα θέμα" δεν γινόταν ούτε στις μεν ούτε στις δε.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη Μ. Ήταν η απόλυτα άριστη! Σε όλα! Διάβαζε ατέλειωτες ώρες, ήξερε μέχρι και τις τελευταίες υποσημειώσεις, τα πάντα όλα! Η δικαίωση του φιλολογου λες και ήταν δικό του έργο όλο αυτό! Δεν είμασταν φίλες. Την κοιτούσα με περιέργεια πάντα και από μακριά. Μου φαινόταν εξαιρετικά παράξενη που διάβαζε όλες αυτές τις ατέλειωτες ώρες, που ήξερε τα πάντα όλα! Ούτε καταλάβαινα γιατί το κάνει. Μόνο θυμάμαι εκείνη τη μέρα που άρχισε να κλαίει γοερά, μια συντριβή πρωτόγνωρη με λυγμούς που τράνταζαν τους αδύνατους ώμους της, γιατί τελικά δεν θα ήταν εκείνη σημαιοφόρος, αλλά ο Θ. Αισθάνθηκα χάλια χωρίς να ξέρω γιατί. Ήθελα να πάω να την κάνω μια αγκαλιά, να της πω να μην κλαίει, καμία σημασία δεν είχε όλο αυτό, γιατί κλαίει; μα δεν το βλέπει; δεν το βλέπει ότι καμιά σημασία δεν είχε όλο αυτό; αλλά για εκείνην είχε, κι έτσι δεν έκανα τίποτα, και παρέμεινε για μένα ο γρίφος που ήταν και ίσως λίγο μεγαλύτερος.  Ένας γρίφος βέβαια που δεν ήθελα και να ασχοληθώ, γιατί η ζωή είχε άλλα που ήθελα να μάθω και το σχολείο ήταν χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον, που στο τέλος του κάθε φορά μετατρεπόταν σε μία βασανιστική, εξοντωτική και τελικά κυνική συνάρτηση χρόνου / ύλης για τις εξετάσεις. 
Και είναι ένα ακόμη από τα μυστήρια της σχολικής ζωής ότι δάσκαλοι και καθηγητές πιστεύουν πως οι μαθητές τους τους θυμούνται, ενώ εκείνοι, ε, τόσα παιδιά δεν μπορούν να τα θυμούνται όλα! Πέρα από τον χαριτωμένο, αφελή και ασφαλώς άκακο αυτόν ναρκισσισμό τους θα πρέπει να τους πει κάποιος, κάποτε, ότι όχι, οι μαθητές δεν θυμούνται όοοολους τους δασκάλους και καθηγητές που είχαν. Θυμούνται κάποιους για κάποιους λόγους.  

Δεν καταλαβαίνω ούτε σήμερα, τι θα πει να είσαι "άριστος" και δεν μπορώ να αναγνωρίσω τέτοιους. Γνώρισα πολλούς που γράφουν τα πτυχία τους ότι είναι τέτοιοι. Άλλοι, απίστευτα σεμνοί, άνθρωποι πραγματικής αξίας, όπως ο φίλος μου ο Αι. δεν το ανέφεραν ποτέ, δεν το επικαλέστηκαν ποτέ. Άλλοι, που τα πτυχία τους έγραφαν ότι ήταν τέτοιοι, τα είχαν αγοράσει με τα χρήματα του πατέρα τους σε πολύ ακριβά εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού με δωρεές και χορηγίες. Άλλα δεν ήταν -τα ίδια τα πτυχία- παρά μια πλαστότητα, μια απατεωνιά, μια αγυρτεία. Και άλλοι, υπέροχοι άνθρωποι που η ζωή τους έφερε στην πόρτα μας δεν μάθαμε ποτέ αν ήταν οι "άριστοι" του σχολείου. Για όσους πάντως ξέρουμε, δεν ήταν (μάλλον σύμπτωση!). Όπως και να το κάνεις, μεγάλη η διαδρομή της ζωής από τη μαθητική "αριστεία" και μετά.

Για μένα, με αυτήν ας πούμε την από παιδί αδυναμία να καταλάβω την έννοια του "άριστου", το μόνο ενδιαφέρον είναι πως την αντιλαμβάνεται κάθε φορά η κάθε κοινωνία, πως τη συνδέει με το σύστημα εκπαίδευσης και πως τη διαχειρίζεται. Πως, εάν και γιατί τη συνδέει με τις σημαίες της, την ιστορία της, αν την τοποθετεί στο παρελθόν ή στο μέλλον της, εάν σημαίνει αυτή η "διάκριση" κάτι στη ζωή αυτών των παιδιών, των νέων ή ενήλικων ανθρώπων. Τέτοια ερωτήματα. Και μέχρι κάτι να αλλάξει για το γυμνάσιο, το λύκειο, τις σημαίες, τις παρελάσεις, έχουμε ακόμα τόσο καιρό να τα λέμε. 


Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017

Ένας χρόνος μετά


'Ενας χρόνος μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα στην Τουρκία. 'Ένας λαός που βρίσκει το θάρρος και διαμαρτύρεται, βγαίνει σε πορείες, αποδοκιμάζει στα δημοψηφίσματα, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, ανάμεσα σε φιέστες μεγαλοπρέπειας και επαναφορά της θανατικής ποινής. Ένας χρόνος μετά.



Υ.Γ. Μαθαίνω ότι ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς (πρόεδρος του HDP) ζωγραφίζει στη φυλακή που βρίσκεται. Κλέβω μια ζωγραφιά του και την αναρτώ... Για να ξέρει κι εκείνος και οι άλλοι και όλοι, ότι είμαστε δίπλα τους.





Παρασκευή, 14 Ιουλίου 2017

Η όψιμη αναζήτηση της χαμένης ευαλωτότητας

Η αναγνώριση και ιδιαίτερη διαχείριση της ευαλωτότητας είναι ένα σπουδαίο κεκτημένο, των σύγχρονων κοινωνιών και ταυτόχρονα ένας πολλαπλός, αποκαλυπτικός δείκτης πολιτισμικών στάσεων, κρατικών αντιλήψεων, κοινωνικών αντανακλαστικών, για να συνοψίσω ίσως τα πιο άμεσα κατανοητά. Για εμάς που έχουμε ταξιδέψει και εργαστεί σε χώρες που το ευρωπαϊκό μοντέλο ως μία “πλατφόρμα” δικαιωμάτων, αντιλήψεων και πρακτικών δεν υπάρχει, η ευαλωτότητα αποτελεί ένα σημείο με ιδιαίτερη σημασία. Γιατί η απουσία της αναγνώρισής της δημιουργεί ένα μεγάλο κενό στην αντίληψη του κοινωνικού κεκτημένου. Γιατί η διάκριση της ευαλωτότητας και η ιδιαίτερη μεταχείρισή της είναι μία κοινωνική απαίτηση, μία κρατική υποχρέωση, συνιστά ένα κοινωνικό κεκτημένο. 

Η διάκρισή της ευαλωτότητα μέσα σε περιβάλλον κρίσης είναι μία ενέργεια καθοριστικής σημασίας όχι μόνο για τον τρόπο, αλλά πολύ συχνά και για την ίδια τη συνέχεια ή όχι της ζωής (του ευάλωτου) στην κυριολεξία. Είναι καλό εδώ να θυμηθούμε ότι οι πληθυσμοί σε κίνηση είναι ευάλωτοι πληθυσμοί. Είναι ευάλωτοι από τις αιτίες για τις οποίες προκλήθηκε η μετακίνηση (πόλεμος, εμφύλιες συρράξεις, διώξεις, φυσικές καταστροφές, φτώχεια, κτλ), αλλά και γιατί σε όλη τη διάρκεια της μετακίνησής τους βρίσκονται εκτεθειμένοι σε κινδύνους από τους οποίους σπάνια γλυτώνουν (θύματα βίας, εκμετάλλευσης, παράνομης διακίνησης, εμπορίας, κ.α.) και πολλές φορές οι κίνδυνοι αυτοί βάζουν τέρμα στη ζωή τους. Σύμφωνα με το Missing Migrants Project του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης έως την 1η Ιουνίου 2017 έχουν καταγραφεί  2300 θάνατοι στις μεταναστευτικές και προσφυγικές οδούς ανά τον κόσμο, εκ των οποίων οι 1673 στη Μεσόγειο https://missingmigrants.iom.int/ 

Όμως η αντίληψη της ευαλωτότητας δεν μπορεί να είναι και μία στατική αντίληψη, ειδικότερα στα πεδία κρίσεων μιας και η “κατάσταση κρίσης” δεν είναι ποτέ στατική. Αντίθετα, πρέπει να είναι μια δυναμική αντίληψη, να επεκτείνεται πέρα από τα προφανή και να λαμβάνει υπόψη τον τόπο, τον χρόνο, το πλαίσιο των συνθηκών διαβίωσης του παρόντος, τα γεγονότα του άμεσου ή και μακρινότερου παρελθόντος (τραυματικού χαρακτήρα), την υλική πραγματικότητα. Έτσι, μία έγκυος στην Ευρώπη  δεν ανήκει στις “ευάλωτες ομάδες”. Μία έγκυος όμως στην Ευρώπη με πρόσφατο τραυματικό παρελθόν μετακίνησης, σε κακές συνθήκες διαβίωσης και παραμονή σε υλικές συνθήκες που απειλούν τη ζωή της π.χ. σε σκηνές στην ύπαιθρο που έχουν σκεπαστεί από το χιόνι, χωρίς θέρμανση, κάνουν τη γυναίκα αυτή να έχει ανάγκη ιδιαίτερης μέριμνας και προστασίας.  Το ίδιο κι ένας άνδρας που βίωσε το τραυματικό γεγονός ενός ναυαγίου στην προσπάθειά του να προσεγγίσει την Ευρώπη.


Κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου στο πλαίσιο της προσφυγικής κρίσης η ευαλωτότητα στην Ελλάδα γνώρισε μία de facto με πολλές εκφάνσεις ακύρωση σε ότι αφορά τους προσφυγικούς πληθυσμούς. 

Αρχικά, η ακύρωση αυτή έγινε διακριτή εντός των “πεδίων” και ειδικότερα εντός των κρατικών δομών διαμονής -βρίσκω τη χρήση του όρου “φιλοξενίας” έναν απάνθρωπο εμπαιγμό και δεν τον χρησιμοποιώ. Την επίσημη διαπίστωση της ευαλωτότητας εκεί είχαν αναλάβει ΜΚΟ με γνώση και εμπειρία στο θέμα. Οι κρατικές δομές διαμονής όμως  μέσα στην αθλιότητα που τις χαρακτήριζε ήταν αδύνατο να προσφέρουν την όποια μέριμνα στις περιπτώσεις αυτές. Έτσι, γινόταν η μεταφορά τους στην Αθήνα και σε ειδικούς ξενώνες ή κέντρα. Όχι εύκολα, όχι γρήγορα, αλλά γινόταν. 

Γρήγορα έγινε φανερό ότι η ακύρωση της ευαλωτότητας απλωνόταν και έως το αίτημα της διεθνούς προστασίας. Τα αιτήματα προτεραιότητας των οργανώσεων για αυτές τις περιπτώσεις περνούσαν με μεγάλη δυσκολία και στη συνέχεια σταδιακά σταμάτησαν να γίνονται δεκτά, ή γίνονταν δεκτά κατ΄εξαίρεση σε μία εποχή που η ευαλωτότητα μεγαλώνει, καθώς οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης στα κρατικά κέντρα διαμονής επιτείνουν και πολλαπλασιάζουν τις περιπτώσεις. Οι συνθήκες διαμονής δηλαδή των πληθυσμών αυτών γίνονται ένας επιπρόσθετος παράγοντας επιβάρυνσης τόσο μεγάλος, που είτε χειροτερεύουν το υπάρχον πρόβλημα, είτε το φέρνουν στην επιφάνεια σε πολύ σύντομο χρόνο και σε μεγάλη ένταση και έκταση. 
Και ακόμη χειρότερα, πρόσφατα, το μέτρο του γεωγραφικού περιορισμού δεν εξαιρεί πλέον τους ευάλωτους, πράγμα που σημαίνει ότι δεν τους επιτρέπεται να φύγουν από τα νησιά. Έτσι, ενώ η έννοια της ευαλωτότητας ενώ έπρεπε να παρουσιάζεται συμπαγής και αδιαπραγμάτευτη στην προμετωπίδα της διαχείρισης της κρίσης με βάση τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους κανόνες δικαίου, παραμερίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση και εξέπεσε στη “διακριτική ευχέρεια” της δημόσιας διοίκησης, που δεν σημαίνει τίποτα άλλο, από μία πρακτική εφαρμοζόμενη κατά το δοκούν με στόχο να εξυπηρετηθούν οι πολιτικές αποφάσεις -της κυβέρνησης ή της ΕΕ- της (κάθε φορά) συγκυρίας. 

Μέσα σε αυτήν την κατάσταση της ενοχής και της αδιαφορίας κινείται ένας ολόκληρος πληθυσμός ευάλωτων, είτε οι ανήλικοι που βρίσκονται στα κρατητήρια για την ασφάλειά τους μαζί με άλλους κρατούμενους και ότι αυτό σημαίνει, είτε τα θύματα βασανιστηρίων που δεν τους παρέχεται η φροντίδα που έχουν άμεσα ανάγκη για να συνεχίσουν να ζουν, είτε οι άνθρωποι με αναπηρίες, είτε με εξαιρετικά επιβαρυμένη ψυχική υγεία, είτε, είτε, είτε...

Ο χρόνος που διανύουμε περνάει με επισημάνσεις, καταγγελίες, αναφορές σε ετήσιες εκθέσεις από ελληνικές και ξένες ΜΚΟ και διεθνείς οργανισμούς του πεδίου προς την ελληνική κυβέρνηση για το ζήτημα της ευαλωτότητας, με αιχμή του αυτήν την εποχή την αναγνώριση-επίσημη διαπίστωση και από ποιον θα γίνεται τώρα που οι οργανώσεις αποχωρούν από το πεδίο, αλλά η ανάγκη παραμένει. 
Η μέριμνα που το κράτος θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει για τους ευάλωτους δεν υπάρχει σε κανένα επίπεδο, ούτε σε αυτό των δομών ώστε να εξασφαλίζονται οι κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και φροντίδας, ούτε σε αυτό των διαδικασιών ώστε να γίνεται γρήγορα και με ευθύνη ο έλεγχος, η εξακρίβωση και η διαπίστωση της ευαλωτότητας, ούτε στο έμψυχο δυναμικό που η παρουσία του στο πεδίο θα εγγυόταν και θα εξασφάλιζε την κρατική μέριμνα. 

Οι οργανώσεις αποχωρούν πλέον σταδιακά από το πεδίο και το ελληνικό κράτος δια του αρμόδιου υπουργού του -που δεν έβλεπε την ώρα να αποχωρήσουν οι οργανώσεις  για να παίρνει εκείνο τα χρήματα και να κάνει τη διαχείριση του πεδίου όπως ζητούσε με επιμονή  στην Ευρώπη και παραπονιόταν στο εσωτερικό- μένει βουβό για άλλη μια φορά απέναντι στις εκκλήσεις των οργανώσεων για αυτές τις ειδικές ομάδες πληθυσμού. Η κατάστασή τους παραμένει ακόμα δυστυχέστερη εάν σκεφτεί κανείς ότι η Ευρώπη δεν θα αποτελέσει κάποιον μοχλό πίεσης για το θέμα. Απεναντίας, μετά το Καλαί, την Ειδομένη, τα ελληνικά νησιά, σειρά παίρνει η Ιταλία, με την Ευρώπη να γυρνάει το βλέμμα από την άλλη πλευρά και να κωφεύει. 

Τέλος μιας εποχής; Τέλος μιας συνθήκης; Τέλος ενός κόσμου; 




Δευτέρα, 10 Ιουλίου 2017

Crossing Borders ένα χρόνο μετά


Ένα χρόνο πριν ένα πολύ σημαντικό συνέδριο το Crossing Borders διοργανώνεται στην καρδιά της προσφυγικής κρίσης και μάλιστα στη Λέσβο. Θα περίμενε κανείς τον καιρό που ακολούθησε τα συνέδρια στην Ελλάδα για αυτό το ζήτημα -και μάλιστα διεθνή-  να είναι πολλά και να προσεγγίζουν τις πολλές και διαφορετικές όψεις του προσφυγικού ζητήματος, τις εξελίξεις της παρούσας κρίσης, τις προεκτάσεις της σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρόλα αυτά δεν έγινε έτσι. Αντίθετα, ενώ στην Ευρώπη τα συνέδρια και οι συζητήσεις πλήθαιναν, στην Ελλάδα στον "τόπο του δράματος" τα συνέδρια και οι διεθνής συναντήσεις υπήρξαν λιγοστά. Ανάμεσα σε αυτά το Crossing Borders παραμένει το πιο σημαντικό, καθώς ήταν αυτό με το μεγαλύτερο εύρος θεματικών, συζητήσεων και με σπουδαίους συμμετέχοντες από όλο το διεθνή χώρο (ακτιβιστές, οργανώσεις μεγάλης εμβέλειας,  μη κυβερνητικές οργανώσεις, ακαδημαϊκούς) που δεν βρέθηκαν πουθενά αλλού όλοι μαζί μιλώντας για το θέμα.

Αν και πολλά προστέθηκαν σε έναν χρόνο, οι βασικές πολιτικές παραμένουν ίδιες κρατώντας την ομιλία αυτή επίκαιρη και το συνέδριο σημαντικό. Μπορεί σήμερα να θεωρούμε αυτά που ειπώθηκαν ένα χρόνο πριν κοινό κτήμα και να τα συζητάμε όλοι με περισσή αποδοχή, όμως πρέπει να θυμηθούμε ότι έτσι άρχισε η κουβέντα, θέτοντας αυτά τα ζητήματα ένα χρόνο πριν, κάτι που δεν ήταν πολύ εύκολο.   

"Οι εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης"

https://www.youtube.com/v/SNrytjTiuSQ?autoplay=1&start=32501&end=33747&controls=1&version=3






Δευτέρα, 26 Ιουνίου 2017

Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ

Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ από την εκδήλωση της ΚΕΕΡΦΑ "Η δίκη της ΧΑ και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά στην Ευρώπη". Μαζί με τον Θανάση Καμπαγιάννη και τη Φύλλια Πολίτη. 

Θέλησα να μιλήσω για την ακροδεξιά λέγοντας "διαφορετικά" πράγματα από τα "αναμενόμενα" για τον ρατσισμό, τον φασισμό, κτλ. Σε διαφορετικούς άξονες. Ενδεχομένως και πιο αναγνωρίσιμους όταν κάποιους σου τους δείξει και σου πει "κοίτα ακροδεξιά είναι και αυτό και αυτό και αυτό και ξεκινάει από εκεί, εκεί και εκεί". Ερωτήματα, απαντήσεις, ωραίες διαδρομές σκέψης στον περιορισμένο χρόνο, αυτή η υπέροχη αμεσότητα του κόσμου και βέβαια καλοκαίρι!

Τώρα, αν κρίνω από το βλέμμα του Θανάση και της Φύλλια μάλλον καλά τα λέω.

Ευχαριστώ την ΚΕΕΡΦΑ για την πρόσκληση. 






Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

                                                         - Bonjour madame!

- Bonjour professeur Balibar!

Όταν η μέρα ξεκινάει με τον Etienne Balibar να σε καλημερίζει έτσι, δεν μπορεί παρά να είναι μία ωραία μέρα!

Ένας εξαιρετικά ευγενής και καταδεκτικός άνθρωπος, ένας σπουδαίος φιλόσοφος!

Ευχαριστώ τον αγαπημένο Άρη Στυλιανού για τα τόσο καλά λόγια με τα οποία με παρουσίασε και μίλησε για μένα. Αχ, αυτή η "Κοινότητα του Σπινόζα"!

(συνεχίζεται...)


 "Σπινόζα και Σύγχρονη Πολιτική Φιλοσοφία"

Συμπόσιο προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή Γεράσιμου Βώκου
20 Ιουνίου 2017
Αίθουσα Maurice Saltiel, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Κύριοι ομιλητές: Etienne Balibar, Pierre Francois Moreau, Kiarina Kordela, Γεράσιμος Βώκος.




Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

20 Ιουνίου Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων


Μια υπενθύμιση για όλους
                                   




Υ.Γ. Ευχαριστώ τον Γιάννη Μπεχράκη για τη φωτογραφία του, για τη συνεργασία του μα πάνω απ΄όλα για την ευαισθησία του και για αυτό το υπέροχα ανθρώπινο πρόσωπο.



Πέμπτη, 15 Ιουνίου 2017

20ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (ομιλία)





Είναι μεγάλη χαρά για μένα να συμμετέχω την πρώτη μέρα "στο άνοιγμα" του 20ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης και αυτό για πολλούς λόγους. Για τις χρονικές και ιστορικές συγκυρίες που αποδεικνύονται πιο σκληρές από ποτέ, για τα 20 χρόνια του Φεστιβάλ - μια ολόκληρη ζωή!- για τους αγαπημένους Θανάση Καμπαγιάννη και Φύλλια Πολίτη που θα βρεθούμε στο ίδιο πάνελ, για την πληθώρα των οργανώσεων που συμμετέχουν κάνοντας το φεστιβάλ ακόμη πιο σπουδαίο πολιτικο-κοινωνικό γεγονός, για την ευκαιρία που θα έχουμε να μιλήσουμε πάλι από κοντά, άμεσα -κάτι που αγαπώ πολύ- και όχι από έδρες και με επισημότητες.

Όπως για όλους, έτσι και για μένα, η άνοδος και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ένα θέμα με πάρα πολλές όψεις. Κάποιες από τις όψεις των τελευταίων χρόνων θα προσπαθήσω να αναδείξω αυτήν τη φορά.

"Η δίκη της χρυσής αυγής και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά σε Ελλάδα και Ευρώπη" είναι η 3η παράλληλη εκδήλωση την Παρασκευή 23/06 στο φεστιβάλ και διοργανώνεται από την Κεερφα-Keerfa-Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή με ομιλητή και ομιλήτριες τον Θανάση Καμπαγιάννη, δικηγόρο πολιτικής αγωγής τη Φύλλια Πολίτη από την ΚΕΕΡΦΑ και την Αλεξάνδρα Πολιτάκη, πολιτική επιστήμονα-ακτιβίστρια."

Οι εκδηλώσεις του φεστιβάλ είναι πάρα πολλές, όλες με ξεχωριστό ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να είμαστε όλοι εκεί. Αναμφίβολα ο κόσμος αλλάζει μόνο όταν τον μοιράζεσαι. 


23 - 25 Ιουνίου 2017
Κήπος Εποχών, Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης








Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Η πολιτική όπως και η ζωή μπορεί να είναι απρόβλεπτη (Βρετανικές εκλογές)

Είναι ωραίο που ο κόσμος μιλάει ξανά για την πολιτική. Είναι ωραίο που όλοι ασχολούνται από χτες με τις βρετανικές εκλογές. Και είναι ωραίος και ο τρόπος που γίνεται. Δεν αναφέρομαι στις αναλύσεις για το αποτέλεσμα των εκλογών. Η Βρετανία παρουσιάζει μια συνθετότητα που δύσκολα συναντά κανείς στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ασφαλώς άλλο εκλογικό σύστημα, αλλά κυρίως άλλη πολιτική παράδοση, άλλη σύνθεση κοινωνίας, άλλες αντιλήψεις και συμπεριφορές. Για την υπόλοιπη Ευρώπη ενδεχομένως κάποιες από αυτές παράδοξες, ακραίες, δυσνόητες, εξαιρετικά κωδικοποιημένες κι έτσι καλύτερα σε απόσταση, αλλά και με θετικές όψεις. Αυτό όμως είναι και που την κάνει μια ενδιαφέρουσα περίπτωση σε όποια όψη της αποφασίσεις να τη δεις. 

Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς για τις βρετανικές εκλογές. Να αναλύσει το εκλογικό αποτέλεσμα και να δει με ενδιαφέρον το αποτύπωμά του στο χάρτη και ίσως τη σημασία των μονοεδρικών, ένα μακρινό σε μας εκλογικό τοπίο. Θα μπορούσε να μιλήσει για την επικοινωνιακή καμπάνια Κόρμπιν που κάλυψε το χαμένο έδαφος από τις προηγούμενες εκλογές στα αλήθεια, ή βρήκε καινούριο; Να μιλήσει για τους νεαρούς ψηφοφόρους και τη σημασία της μαζικής συμμετοχής τους. Για τον αινιγματικό ρόλο του Brexit που διατρέχει και τους κόλπους του κόμματος του Κόρμπιν και για τους εσωκομματικούς πολέμους. 

Όμως εγώ θα ήθελα να μιλήσω για την πολιτική που συναντά τη ζωή. Μια σπουδαία συνάντηση.

Η Τερέζα Μέι αποφασίζει να πάει σε πρόωρες εκλογές. Δεν υπάρχει κάτι να κερδίσει με τη στενή εκλογική έννοια. Οι Εργατικοί ηττημένοι κάπου στην άκρη, το Brexit στο προσκήνιο ως νικητής, η Μέι συμπαγής και αποφασιστική στο κέντρο της πολιτικής σκηνής. Θέλει όμως να εξαπλώσει, να ενδυναμώσει, να εδραιώσει την κυριαρχία της. Θέλει ηγεμονία. Μια κίνηση στρατηγικής λένε, αφού όταν δεν διακρίνεται το άμεσο κέρδος όλα ανάγονται στη "στρατηγική". Μοιάζει όμως ήδη τοποθετημένη σε έναν σίγουρο δρόμο. Ο τελικός προορισμός φαίνεται από μακριά και δεν διακρίνεται κάτι να εμποδίζει τη διαδρομή με τις 26 μονάδες προβάδισμα που της έδιναν τότε οι δημοσκοπήσεις.

Αλλά δύο αστάθμητοι παράγοντες θα αλλάξουν το σκηνικό, θα κρύψουν τη διαδρομή και θα αποκαλύψουν τελικά ένα άλλο αποτέλεσμα: οι επιθέσεις στην Αγγλία το διάστημα που μεσολάβησε των δύο εκλογών και η απόφαση των Βρετανών να κατεβούν στις κάλπες και να ψηφίσουν ξανά αν και μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. 

Η Μέι έχασε την αυτοδυναμία και ο Κόρμπιν έφερε ένα αποτέλεσμα καλύτερο από των προηγούμενων εκλογών. Ασχέτως με το αν η Μέι θα σχηματίσει μια βραχύβια ή όχι κυβέρνηση με το κόμμα της Βόρειας Ιρλανδίας, το κόμμα της θανατικής ποινής, ή εάν θα παραιτηθεί, είναι σήμερα η μεγάλη ηττημένη. Στη συνείδηση των πολιτών της, στο εσωτερικό του κόμματός της, στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Και αυτό είναι κάτι που εδραιώθηκε στη συνείδηση των πολιτών και των ψηφοφόρων της Βρετανίας ανεξάρτητα από τις έδρες που πήρε. Κι όταν υπάρχει μεγάλος ηττημένος υπάρχει πάντα και μεγάλος νικητής και είναι αυτός που έχει τον δρόμο μπροστά του. 

Ο βρετανικός λαός μας θύμισε ότι η πολιτική δεν είναι μία απλή διαχειριστική υπόθεση. Δεν είναι ένα managment όπως έχει μεταφραστεί και εφαρμοστεί στην Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια και η υπακοή του μονόδρομος. Είναι κάτι παραπάνω. Αφορά και τους λαούς.
Η Ελλάδα βρέθηκε κι αυτή σε μια τέτοια στιγμή με το δημοψήφισμα. Μια στιγμή που ο λαός της αποφάσισε κόντρα στις προτεινόμενες διαχειριστικές επιλογές. Χρειάστηκε η ελληνική κυβέρνηση να ανασκευάσει την επιλογή του λαού της και να αποφασίσει εκείνη. Εάν κέρδισε ή έχασε θα φανεί, αν και μικρή σημασία θα έχει, η εξουσία κέρδισε ο λαός έχασε. 

Ναι, οι Βρετανοί μας θύμισαν ότι η πολιτική δεν είναι απλή διαχείριση και αυτό έχει μεγάλη αξία. Η πολιτική όπως και η ζωή μπορεί να είναι απρόβλεπτη και όταν η πολιτική συναντά τη ζωή σε μια ρεαλιστική της διάσταση και όχι σε μια προκατασκευασμένη της εικόνα είναι πάντα μια σπουδαία συνάντηση.



Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017



Γράφω. Πυρετωδώς. Ανάμεσα σε κούπες καφέ παρατημένες πάνω στο αγαπημένο μου σεκρετέρ που σκέφτομαι να βάψω μωβ μια μέρα, αλλά του δίνω λίγο χρόνο ακόμη σε αυτό το υπέροχο χρώμα του ξύλου με τα υπέροχα νερά του. 

Γράφω πυρετωδώς. Με έναν τρόπο είναι βασανιστικά. Με έναν τρόπο είναι ωραία. 

Γράφω και σκέφτομαι "καιρός ήταν" και αμέσως αμέσως "ναι, τώρα είναι ο καιρός". 

Σύντομα λοιπόν.






Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Να συζητάμε με άνεση, με τεμπελιά

Τα καλοκαίρια στην πόλη αυτήν την εποχή έχουν κάτι μοναδικό. Η πόλη δεν άδειασε ακόμα. Είναι πολύ νωρίς. Οι βραδιές είναι μόλις ευχάριστα ζεστές. Τα μπαλκόνια γεμίζουν μόλις φανεί το σούρουπο και κρατούν και όταν πέσει η νύχτα. Δεν είναι οι ολονυκτίες του καλοκαιριού, αυτές αργούν ακόμη. Είναι μάλλον τα απογεύματα στο μπαλκόνι που τα βρίσκει η νύχτα.

Οι ομιλίες από τις γειτόνισσές μου του πρώτου ορόφου απέναντι φτάνουν σαν ένας ακαθόριστος ήχος στα αυτιά μου καθώς βάζω το κλειδί στην πόρτα της πολυκατοικίας μου. Είναι κυρίες μεγάλες στην ηλικία, αλλά μιλούν συνεχώς και πολύ. Φοράνε κάτι ελαφριά φορέματα που θα τα έλεγαν "του σπιτιού", αλλά απολύτως κατάλληλα για την εποχή, το μπαλκόνι, την ώρα. Έχουν και τα μαλλιά τους καλοχτενισμένα. Παρόλο που μιλάνε πολύ, η ομιλία τους έχει μια άνεση, παίρνει χρόνο, έχει μια ζηλευτή τεμπελιά. Δεν βιάζονται να πουν κάτι, δεν θέλουν να αποδείξουν τίποτα. Έχει μια φυσικότητα αυτή η κουβέντα, αυτή η συζήτηση ανάμεσά τους. Η άνεσή τους γεμίζει το μπαλκόνι και και χύνεται παραέξω. Μοιάζει υπέροχη σε έναν κόσμο που οι άνθρωποι μιλάνε μεταξύ τους για να ακουστούν, να ανταγωνιστούν, να κυριαρχήσουν. 

Ζηλεύω αυτές τις κυρίες, τα καλοκαιρινά μπαλκόνια, αυτές τις συζητήσεις που είναι μαγικές γιατί όλη η αξία τους είναι το τώρα στο οποίο συμβαίνουν και άλλα "μεγάλα νοήματα" και "αλήθειες" δεν περιέχουν. 

Σκέφτομαι αυτή την μοναδική άνεση που σου δίνει η απλότητα και την απόσταση που μας χωρίζει.

Μάθαμε να μιλάμε πολύ. Ίσως και "καλά". Μπορεί και "σωστά". Και ξεχάσαμε να συζητάμε με τους άλλους ανθρώπους. Να συζητάμε με άνεση, με τεμπελιά, χωρίς τη γνώση του "ειδικού", χωρίς αυταρέσκεια. Έτσι απλά. Να συζητάμε για τον άλλον. Κυρίως όμως με τον άλλον. 

Πόσο ζηλεύω!


Τρίτη, 6 Ιουνίου 2017

Περπατώ εις το δάσος με σκόρπιες σκέψεις (περί αντιρατσιστικού νόμου, λογοκρισίας, ελευθερίας της έκφρασης)


Το  να  περάσει η επιθυμία κάτω από την επιβολή του λόγου δεν ήταν μία υπόθεση ούτε εύκολη, ούτε φυσική. Κυρίως δεν ήταν μια αθώα υπόθεση. Κόσμος τιμωρήθηκε, βασανίστηκε, περιθωριοποιήθηκε και βέβαια θανατώθηκε. Ο έλεγχος της επιθυμίας από τον λόγο αποδείχτηκε αναμφίβολα η σκληρότερη και νομίζω και η πιο αιματηρή περιοχή της κοινωνικής συμβίωσης, ακόμα, ή πολύ περισσότερο, όταν ο λόγος αυτός ήταν και θεάρεστος.


Η σχέση επιθυμίας – λόγου και η διάσταση της κυριαρχίας και της εξουσίας του ενός πάνω στο άλλο, είναι επίσης τόσο δυνατή, που δύσκολα θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πάνω σε αυτά χωρίς να τα εκλάβει τουλάχιστον ως ένα αντιθετικό ζεύγος, χωρίς να νοήσει το ένα ως το αντίπαλο δέος του άλλου, ή χωρίς να τα αντιληφθεί σε έναν αέναο και εν δυνάμει συγκρουσιακό μετεωρισμό μεσολαβούντων “κοινωνικών συμβολαίων” και άλλων φαντασιακών τερτιπιών, μέσα σε καθορισμένα σχήματα λόγου και δράσης  στο πλαίσιο των απαιτήσεων της κοινωνικής τάξης.

Η σχέση  γνώμης – έκφρασης από την άλλη, μοιάζει να είναι μια σχέση ισορροπίας μέσα στο στενό πλαίσιο της κοινωνικής τάξης. Μοιάζει να εμπεριέχει, αλλά και να επιτυγχάνει μια απαίτηση και μια συμφωνία, χωρίς όμως κάτι τέτοιο να συμβαίνει. Και ανάμεσα στη σχέση αντίθεσης επιθυμίας-λόγου και τη (φαινομενικά) σχέση συμφωνίας γνώμης-έκφρασης, απλώνεται ένα πολύ ενδιαφέρον πεδίο αλληλέγγυων και μη σχέσεων ενός ολόκληρου βιοτικού και ταξικού ύφους.

Η “προσωπική γνώμη” είναι θα έλεγα μια “υπεραξία” του δυτικού πολιτισμού. Όλα εκτείνονται δείχνοντας την ως το απόλυτο πρόκριμα, τον απόλυτο προορισμό του υποκειμένου. Ένα θεολογικό υπόβαθρο περί μοναδικότητας της ύπαρξης που πριμοδοτεί, νομίζω επίσης ότι είναι αδύνατον να αγνοηθεί. 

Ο Νίτσε χλευάζει την κατασκευή της, ο Ζιντ  την αποθεώνει με τον αφορισμό “μόνο ότι είναι προσωπικό αξίζει”, ο Μπουρντιέ την αναλύει ως μικροαστική αξίωση στο πρόταγμα της ατομικής σωτηρίας. Και μάλλον κάπως έτσι, στην ταξική διάστασή της η “προσωπική γνώμη”, μπορεί να είναι μια φιλοδοξία που η πραγματοποίησή της (μας) ξεχωρίζει από τους άλλους, ή (μας) διασφαλίζει την είσοδο σε μια άλλη “κατηγορία”. Όπως και να έχει, η παραγωγή και η έκφρασή της και η σημασία αυτών των δύο διαφέρουν από τάξη σε τάξη και μαζί και η απαίτηση για την ύπαρξή της. 

Η “πολιτική γνώμη” δεν είναι μία σκέτη, καθαρά πληροφοριακή κρίση, ικανής να επιβληθεί μέσω της ενδογενούς δύναμης της αλήθειας της (...) η πολιτική γνώμη εμπερικλείει κατ΄ανάγκη μια εξουσία κινητοποίησης και μια αξίωση στην ύπαρξη. Παρακινεί; Προτρέπει; Εμπνέει; Σε σκέψη; Σε δράση; Και αν δεν διακρίνεται η δύναμη της ενδογενούς αλήθειας σε αυτήν, γιατί είναι τόσο σημαντική;

Πόσος δρόμος από την ελεύθερη έκφραση ως την τιμωρία της;

Είναι το ένα άκρο ο αφορισμός του Νίτσε “Ή θα κρύβει κανείς τις απόψεις του ή θα κρύβεται πίσω από αυτές. Εκείνος που ενεργεί διαφορετικά, δεν γνωρίζει την ακολουθία του κόσμου ή ανήκει στην τάξη της αγίας παρατολμίας.” Νίτσε, αφορισμός 338 – Ανθρώπινο πάρα πολύ ανθρώπινο. 
Είναι το άλλο άκρο η θέση του Βάνεγκεμ “Τίποτα δεν είναι ιερό. Καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει και να πρεσβεύει προσωπικά την όποια γνώμη, την όποια ιδεολογία, την όποια θρησκεία επιθυμεί. Καμία ιδέα δεν είναι απαράδεκτη, ακόμη και η πιο παρατραβηγμένη, ακόμη και η πιο ειδεχθής.”
Πόσος δρόμος υπάρχει ανάμεσά τους; 

Αν όπως αιρετικά διακηρύττει ο Μπωντλέρ “Στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του ανθρώπου ξέχασαν δύο δικαιώματα: της αντίρρησης και της φυγής.”, πράγματι τη φυγή σχεδόν την ξέχασαν κι έτσι μας κληρονομήθηκε σχεδόν αλώβητη. Μπορούμε ακόμη να φεύγουμε. Όχι βέβαια από παντού χωρίς κόστος. Η αντίρρηση όμως... όχι η διαφωνία, όχι η διαφορά, αλλά η ΑΝΤΙΡΡΗΣΗ ... Η αντίρρηση όμως...



Τελικά, σε μια κοινωνία ηλιθίων που δεν σκέφτεται πλέον όλα μπορεί και να λύνονται με ένα μάτσο υπογραφές.




Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Χρόνια πολλά Φεδερίκο

Θα ήθελα να τον συναντήσω σήμερα. Για μια αγκαλιά, ένα φιλί και τρεις λέξεις: Χρόνια πολλά Φεδερίκο. Αλλά έζησε θρυλικά και σα θρύλος έφυγε. Χρόνια Πολλά Φεδερίκο, τα Μάγια της πεταλούδας δε θα λυθούν ποτέ.

"Φοβάμαι μη χάσω το θαύμα
των αγαλμάτινων ματιών σου και τη μελωδία
που μου αποθέτει τη νύχτα στο μάγουλο
το μοναχικό ρόδο της ανάσας σου."


Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Υπέροχο! Αγαπημένο! 
Μια γλυκιά κυριακάτικη λιακάδα το άκουσμά του!
Ένα τέμπο που σου χαϊδεύει την ψυχή!
και θέλεις να μην τελειώσει για να μη σταματήσεις να χορεύεις!

Η ζωή... τόσο απρόσμενη... όπως αυτή η σύνθεση...

Από τα απόλυτα αγαπημένα!








Οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης

Με αυτό το υπέροχο κείμενο της Αθηνάς Παπανικολάου θέλω να σας πω ΚΑΛΗΜΕΡΑ αυτό το υπέροχο, ζεστό καλοκαιρινό πρωινό. Από τα ωραιότερα κείμενα που έχω διαβάσει αναμφίβολα!
Ένα κείμενο ζωντανό, παλλόμενο, η γνώση και το προσωπικό βίωμα σε μία μοναδική κατάθεση, η συγκίνηση της ανάμνησης και η λεπτότητα της περιγραφής, μια ευαίσθητη και ευγενική γραφή από έναν ευαίσθητο και ευγενικό άνθρωπο. Κι έτσι όπως το διαβάζω σκέφτομαι ότι πολύ συχνά κρυβόμαστε πίσω από τη γραφή μας, από ξύλινους αλλά ολότελα σωστούς "λόγους και γραφές", πίσω από την παράθεση γνώσης που γίνεται πολλές φορές μια ανούσια επανάληψη, πίσω από ακαδημαϊκά μοτίβα έκφρασης και άλλα τέτοια. Ευχαριστώ την Αθηνά που έγραψε ένα κείμενο τόσο "ζωντανό" και "δικό της" και με έκανε να σκεφτώ όλα αυτά μαζί με άλλα. 

Άλλοτε Δήμητρες και άλλοτε Περσεφόνες οι γυναίκες ιέρειες στα μυστήρια της ζωής θα έλεγα εγώ, οι γυναίκες ιέρειες της μνήμης, οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης. Για μένα το μεγαλύτερο μυστήριο πώς αυτό το τέλος της ζωής, γίνεται και το τελικό της κριτήριο. Η κρίση για τη ζωή (μας) όταν βρισκόμαστε εν ζωή και η κρίση όταν έχουμε φύγει. Οι χοές σε αυτούς που έφυγαν και που ποτίζουν και τη δική μας ψυχή. Κάτι περισσότερο από την αποδοχή, ή τη συμφιλίωση με τον θάνατο. Μια "συνομιλία" -η μέρα αυτή- που μας θυμίζει το αδιαίρετο της ύπαρξης. 




"Την Πεντηκοστή πολύ την αγαπώ με το μεγάλο Ψυχοσάββατο, τον "Ψυχό" όπως το λένε στα μέρη μου. Γυναίκες ιεροφάντισσες της μνήμης, Δήμητρες που ανεβάζουν τις Περσεφόνες τους στον πάνω κόσμο, γεμίζουν τις μικρές εκκλησιές στα χωριά μας με κόλλυβα και πίτες "πετουρόπιτες" χωρίς γέμιση, φύλλα πολλά, ψημένα με λάδι και λίγο τραχανά σκορπισμένο ανάμεσα τους, σκεπασμένες με μαγιάτικα ροδοπέταλα και καρυδόφυλλα. Μια φορά το χρόνο γίνεται αυτό στα μέρη μου. Μοσχοβολούν οι εκκλησιές και τρεμοπαίζουν οι φλόγες των κεριών στα ανοιχτά παράθυρα, γιορτάζεται ο θάνατος αντάμα με τη ζωή. Στολίζονται οι γυάλινες πιατέλες με σιτάρι και αμύγδαλα, καραμέλες και σταφίδες, κανέλα και γαρύφαλλο, σπόρια ροδιού σαν κι αυτά που έδωσε ο Πλούτωνας στην Περσεφόνη για να τη δέσει με τον Κάτω Κόσμο, Μπακλαβάδες και κουλούρια, γλυκά κάθε λογής κάτω από τις εικόνες. Διαβάζονται τα ονόματα στα ψυχοχάρτια, στα τεφτεράκια των γιαγιάδων με το σταυρό στην κορυφή, πάππου προς πάππον, γονείς και αδέρφια, συγγενείς ...γενεαλογικά δέντρα ανθίζουν στον εσπερινό και υψώνονται μαζί με το λιβάνι. Θρηνώ και οδύρομαι όταν εννοήσω τον θάνατο, μα τι περίεργο καμιά τους δεν οδύρεται στον ψυχό, χαρούμενες και ήρεμες τις θυμάμαι να επαναφέρουν τους κεκοιμημένους τους μέσα στις προσφορές στους. Τους μεταστάντας ανάπαυσον, μα πιο πολύ αναπαυμένες οι δικές τους ψυχές που έκαναν για άλλη μια φορά το χρέος με τις χοές τους. Κι ακούς ονόματα, μα πόσοι πέρασαν αναρωτιέσαι... Κάθε φορά που τις θυμάμαι έρχονται στο μυαλό μου οι εικόνες από την " Αγέλαστο Πέτρα" εκείνο το θαυμάσιο ντοκιμαντέρ του Φίλιππου Κουτσαφτή που θα 'πρεπε να προβάλλεται στα σχολεία σαν μάθημα Ιστορίας για τον πολιτισμό μας. Η αγέλαστος πέτρα ήταν κατά την παράδοση της Ελευσίνας η πέτρα που κάθησε αποκαμωμένη η Δήμητρα για να θρηνήσει την αρπαγή της κόρης της της Περσεφόνης (Φερέφασσα η αρχαιότερη γραφή, αυτή που φέρνει το φως..) 
Οι γυναίκες ιέρειες στα Ελευσίνια μυστήρια, οι γυναίκες ιέρειες της μνήμης, οι φέρουσες το φως από τα σκοτάδια με άνθη και καρπούς της μάνας γης."


Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

Η "είδηση" δεν είναι να γίνεται πρωθυπουργός ένας gay και να σχολιάζεται για αυτό. Η "είδηση" θα ήταν να συμβαίνει αυτό και να σχολιάζεται μόνο ως πολιτικός. 

Openly Gay Leo Varadkar Makes History, In Line to be Ireland’s New Prime Minister



Η ανάληψη της πρωθυπουργίας της Ιρλανδίας από τον Leo Varadkar αποτελεί την είδηση των ημερών, καθώς είναι ο πρώτος πρωθυπουργός που έχει δηλώσει δημόσια ότι είναι ομοφυλόφιλος, ενώ το Human Rights Campaign του αφιερώνει τον τεράστιο και εμφατικό τίτλο "Openly Gay Leo Varadkar Makes History, In Line to be Ireland’s New Prime Minister". 

Για μένα ο σχολιασμός γύρω από τον Varadkar είναι διφορούμενος. Όταν ζητάμε η σεξουαλική ταυτότητα να μην αποτελεί σημείο αναφοράς, να μην γίνεται "εικόνα", "μοντέλο" ή "σημαία", να είναι μια σεβαστή επιλογή ανάμεσα σε άλλες, τότε η επικέντρωση όλης της δημοσιότητας στη σεξουαλική ταυτότητα αυτού του άνδρα γίνεται προβληματική. 

Και ίσως να είχε μία "ίντριγκα" η συντηρητική καθολική Ιρλανδία με έναν gay πρωθυπουργό, αλλά ο Varadkar είναι ο αρχηγός ενός φιλελεύθερου κόμματος, κεντροδεξιό, χριστιανοδημοκρατικό, με συντηρητικές πολιτικές αρχές, που συμβαδίζει με τις πολιτικές αρχές των συντηρητικών κυβερνήσεων της Ευρώπης και των φιλελεύθερων απόψεων για την οικονομία, τον ρόλο του κράτους και τις αγορές και υπερασπίστηκε τα μέτρα λιτότητας που είχαν επιβληθεί στη χώρα του.

Αν έπρεπε στην περίπτωση αυτή να συνδέσω οπωσδήποτε με έναν τρόπο την προσωπική ζωή με την πολιτική τοποθέτηση, θα έλεγα ότι μία διαφορετική σεξουαλική επιλογή δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος που την κάνει δεν είναι συντηρητικός. Το έχουμε δει εξάλλου να συμβαίνει και αντιστρόφως, πολλοί "ριζοσπάστες" στην πολιτική τους τοποθέτηση και τον δημόσιο λόγο τους, είναι πέρα για πέρα συντηρητικοί στον προσωπικό τους βίο. 


Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Διεθνές Συνέδριο, Russian Revolution Centenary: Reflections on the 21st Century

Είναι μεγάλη χαρά για μένα να βρίσκομαι στην Οργανωτική Επιτροπή ενός τόσο σημαντικού διεθνούς συνεδρίου και ειδικά στον κρίσιμο ρόλου του Συμβούλου σε θέματα Τύπου και Δημοσιότητας (Media Consultant).  
Οι συζητήσεις και ο σχεδιασμός ξεκίνησαν ήδη και οι ιδέες συναντιούνται με την εμπειρία, αφήνουν χώρο στη δημιουργικότητα και αυτό μας ενθουσιάζει όλους. Ξέρω ότι η σημαντικότητα του συνεδρίου, οι πολλές και ενδιαφέρουσες θεματικές του, οι σημαντικοί ομιλητές του και οι αξιόλογες παράλληλες δράσεις και οι αξιόλογοι συνεργάτες θα κάνουν τη δουλειά μου πιο εύκολη, αλλά ταυτόχρονα και τις απαιτήσεις περισσότερες και υψηλότερες. 

Ακόμα πιο ευχαριστημένη με κάνει η συμμετοχή μου σε ένα σπουδαίο εγχείρημα, μια συλλογική προσπάθεια  πολύ ευρύτερη, που αφορά τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου, διεθνούς εκπαιδευτικού ιδρύματος, μέρος της δράσης του οποίου αποτελεί και αυτό το συνέδριο http://www.coop-its.org/


Για μένα θα είναι και μια εξαιρετική στιγμή, καθώς θα βρεθώ ξανά με φίλους και αγαπημένα πρόσωπα και θα έχουμε την ευκαιρία να βρεθούμε, να μιλήσουμε, να ζήσουμε μαζί αυτήν την εμπειρία σε ένα από τα ομορφότερα μέρη του κόσμου. Και αυτό με κάνει πολύ χαρούμενη!


Ακολουθείστε μας παντού και ελάτε σε ένα σπουδαίο συνέδριο


http://www.coop-its.org/russian-revolution-centenary-reflections-21st-century/

https://www.facebook.com/pg/Russian-Revolution-Centenary-Reflections-on-the-21st-Century-337785579971536/about/?ref=page_internal


Russian Revolution Centenary: Reflections on the 21st Century



The COOPERATIVE INSTITUTE FOR TRANSNATIONAL STUDIES, The DEPARTMENT OF SOCIAL AND EDUCATIONAL POLICY-UNIVERSITY OF PELOPONNESE, The CALIFORNIA SCHOOL OF INTEGRAL STUDIES
Announce the International Conference on

 "Russian Revolution Centenary: Reflections on the 21st Century".

26th -29th October 2017, University of Peloponnese, Corinth, Greece.

SUBMISSION OF ABSTRACTS
To propose a paper, please send an abstract of up to 250-word abstract for a paper and a 500-word proposal for a panel by the conference platform no later than 15th July 2017

Τρίτη, 30 Μαΐου 2017

Χωρίς εικόνες στον τοίχο

Είναι κάτι που ήθελα να γράψω εδώ και πάρα πολύ καιρό. Με προβλημάτισε πολύ, κάποιες φορές με θύμωσε, αμφιταλαντεύτηκα για την αξία και τη “χρησιμότητα”, αλλά νομίζω τα πράγματα ξεκαθάρισαν με τη φράση της φίλης μου της Τίτα σε ένα πρωινό κυριακάτικο τηλεφώνημά μας. Κάθε μέτριος, μου είπε, κάνει και μια έκθεση. Και η φράση αναφερόταν στις άπειρες εκθέσεις με “αντικείμενο” τους πρόσφυγες. Συμφώνησα αμέσως μαζί της και από εκείνη τη στιγμή ήξερα τι ήθελα να γράψω. 

Τον πρώτο καιρό με προβλημάτιζε πάρα πολύ το θέμα της έκθεσης και ειδικά των παιδιών. Οι φωτογραφίες με τα παιδιά πρόσφυγες κατέκλυζαν τα πάντα. Ζωντανά, νεκρά, χτυπημένα, μισοπνιγμένα. Παιδικά πρόσωπα με δάκρυα, χαραγμένα από τον πόνο, την κακουχία, ταλαιπωρημένα, βρώμικα. Όσο περισσότερη οδύνη τόσο καλύτερα. Χρειάζονται όλα αυτά σκεφτόμουν. Χρειάζονται πραγματικά όλα αυτά; Και ο καθένας γινόταν “φωτογράφος” του πόνου, του οδυνηρού αυτού ταξιδιού και των προσώπων των γεμάτων από αυτό το ταξίδι. 

Και ύστερα ερχόταν κάποιος “καλλιτέχνης”. Τα αντικείμενα των προσφύγων, όλα εκείνα που αποτελούσαν κάτι που μοιάζει με ζωή στο διάβα τους, έγιναν “έργα τέχνης”. Τα αντικείμενα που έφερναν μαζί τους, τα αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν, αυτά που άφηναν πίσω τους σε αυτές τις χωρίς τέλος μετακινήσεις. Όλα γινόντουσαν “τέχνη” από κάποιον που έτρεχε να τα μαζέψει και να τα εκθέσει κάπου. 

Κι ύστερα ήρθαν κι εκείνα τα άλλα αντικείμενα. Εκείνα τα φτιαγμένα από τον πόνο τους ταξιδιού και τον θάνατο. Πορτοφόλια από τα πορτοκαλί σωσίβια, χρηστικά αντικείμενα από τις πλαστικές βάρκες, τις σκηνές, οτιδήποτε. Αυτά προς πώληση. Όχι αγορά έργου “τέχνης”, αλλά αγορά φιλανθρωπίας. 

Εμείς, που ζήσαμε τα ναυάγια του καλοκαιριού στα νησιά, το δράμα των hot spots, νομίζω είναι αδύνατον να αφήσουμε να ακουμπήσει πάνω μας ένα αντικείμενο φτιαγμένο από εκείνα τα σωσίβια, από εκείνο το δράμα. Συνεχίζουμε νομίζω να είμαστε ακόμα κάτω από το βάρος μιας βαθιάς συγκίνησης. Πιο βαθιά από ρηχούς συμβολισμούς του τύπου “το αντικείμενο του θανάτου που γίνεται ζωή”. Ρηχό, πολύ ρηχό για κάτι τόσο οριστικό κιαι ανεπίστροφο όπως η απώλεια των αγαπημένων σου ανθρώπων με τέτοιο τρόπο. 

Φεύγω από το σάιτ της Σόφτεξ -όπως και από τα νησιά, όπως και από την Ειδομένη- περιτρυγυρισμένη από πρόσωπα. Δεν έχω καμιά φωτογραφία τους, από κανένα μέρος από όλον αυτόν τον πολύ καιρό. Τρεις ζωγραφιές είχα σε κάποιο γραφείο μου, που μου τις είχαν χάρισαν τρία κοριτσάκια, έτσι αυθόρμητα μια μέρα, χωρίς να με γνωρίζουν, απλά επειδή έτυχε να είμαι εκεί την ώρα που ζωγράφιζαν και ήταν πολύ γενναιόδωρα. Αλλά χάθηκαν σε μία επίθεση που έγινε κατά τη διάρκεια της οποίας καταστράφηκαν μαζί με πολλά άλλα. Δυο χρόνια τώρα, από αυτό το μέτωπο, από την “πρώτη γραμμή” Ειδομένη – Νησιά – Β.Ελλάδα, από όλες αυτές τις ατέλειωτες εκατοντάδες ανθρώπων μεγάλων που συνάντησα και παιδιών, δεν έχω καμία φωτογραφία. Κανένα πρόσωπο.

Κάποια από αυτά τα κουβαλώ μαζί μου. Άλλα ολόκληρα και ολοκάθαρα, άλλα πιο θολά, άλλα μόνο ως βλέμμα, ή ένα ζευγάρι μάτια. Καθένα από αυτά είναι για μένα μία ιστορία που δεν ξέρω για πόσο καιρό θα κουβαλώ μαζί μου. Και κάποιοι από εκείνους με θυμούνται κάπως. Ούτε εκείνοι έχουν κάποια φωτογραφία μου. Θα ευχόμουν μάλιστα η νέα τους ζωή να είναι τόσο όμορφη και γεμάτη που να μη με θυμούνται, να μη χρειάζεται να θυμούνται τίποτα από όλα αυτά που πέρασαν. Αλλά αν με θυμούνται, ας με θυμούνται όπως θέλουν και κρατώ τα όποια “ευχαριστώ” τους και τις αγκαλιές τους να με συνοδεύουν για πάντα και τους τρόπους που εκείνοι εκφράζονται για να είναι ανάμεσα στους άλλους ή στη θύμησή τους. 

Κάποιοι ήδη στην Ευρώπη με βρίσκουν στο f/b και μου στέλνουν τωρινές φωτογραφίες τους. Δείχνουν ανακουφισμένοι, ζωντανοί, χαμογελούν. Μπορεί  να είναι κι έτσι. Προτιμώ να κρατώ αυτές...


Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Ο λόγος, η επιθυμία και η εξουσία

Πολύ συχνά πιστεύουμε ότι οι "προσωπικοί μας χώροι", όπως τα προσωπικά μας blog ή οι σελίδες μας στα social media είναι πιο "προσωπικές". Δεν νομίζω ότι είναι αλήθεια, απλά συνήθως φτιάχνεις έναν χώρο για να εκφραστείς πιο "ελεύθερα" από ότι σε ένα κείμενο που δημοσιεύεται στο portal μιας εφημερίδας ή στην ίδια την εφημερίδα. Ή για να βρεις ένα βήμα να πεις εκείνα που αν δεν έχεις ένα δικό σου "χώρο" κανείς δεν θα σου δώσει. 

Τελικά όλα γίνονται για την ελευθερία στην έκφραση. Γιατί αν δεν μπορείς να έχεις έναν δικό σου "χώρο" που να απευθύνεσαι στους άλλους με έναν τρόπο πιο ανοικτό, πιο ελεύθερο από τον "δημόσιο", τότε τι; Από την άλλη, θεωρείς την ελευθερία της έκφρασης δημόσια, δεδομένη, κατοχυρωμένη από συντάγματα, χάρτες δικαιωμάτων, κι ένα σωρό άλλα. Τελικά, είναι όμως;

Η λογοκρισία είναι ασφαλώς ένα θέμα. Αλλά εγώ δεν θέλω να μιλήσω για αυτήν. Θέλω να μιλήσω για τον Λόγο (discourse). Να γίνω "θεωρητική". Μετά από πολύ καιρό...



Η ελευθερία του λόγου δεν υπήρξε ποτέ μια εύκολη υπόθεση, μια "φυσική κατάσταση", μια αυτονόητη ενέργεια μέσα στην κοινωνία. Υπήρξε πάντα μία περιοχή διεκδικήσεων, συγκρούσεων, απαγορεύσεων, περιορισμών και επαναστάσεων. Κυρίως όμως μία περιοχή όξυνσης των αντιθέσεων που γεννάει η προσπάθεια της εξουσίας (της εκάστοτε μορφής και διακυβερνητικής έκφρασης) να ελέγξει τον λόγο και για αυτό μία άκρως αποκαλυπτική περιοχή. Απέναντι στον λόγο, πρόβαλλε πάντα η απαίτηση για τον έλεγχό του από την εξουσία, που άλλες φορές οδηγούσε στον προσεταιρίσμό του από αυτήν και άλλες στην απαγόρευση και τον αποκλεισμό. Κι αυτό γιατί ο λόγος αποκαλύπτει τη σχέση του με την εξουσία και την επιθυμία, όπως ο Μισέλ Φουκώ με ακρογωνιαίο τρόπο θέτει στην Τάξη του Λόγου στο εναρκτήριο μάθημά του στο College de France.*  

Στις δημοκρατίες έχεις πάντα την εντύπωση ότι το πλέγμα των απαγορεύσεων του λόγου πόσο μάλλον του αποκλεισμού του, είναι πολύ αραιό με έναν τρόπο, πολύ ελαστικό, ή στέρεα πλαισιωμένο από τη νομοθεσία, καθώς "η δημοκρατία δεν φοβάται", γιατί να φοβάται; τι να φοβάται; Και μάλιστα τον λόγο; Γιατί να φοβάται; 'Ή τουλάχιστον αυτήν την εντύπωση πρέπει να έχεις. Συχνά την έχεις, κι έτσι ξεχνάς πως στις σύγχρονες δημοκρατίες ο λόγος "απλά" μετατοπίστηκε και αναδιοργανώθηκε με τη βοήθεια και άλλων συστημάτων, π.χ. νομικό -μία θεμελιακή εκδήλωση της εξουσίας- αλλά δεν έφυγε ποτέ από τον έλεγχο της εξουσίας, ούτε εξέλειψε η προσπάθεια από την εξουσία για τον έλεγχό του. Κι έτσι, δεν εξέλειψε ποτέ και η ανάγκη για οργάνωση του λόγου, ώστε ο έλεγχός του όχι μόνο να μπορεί να γίνεται, αλλά να συνιστά και "καθήκον της πολιτείας", "ανάγκη προς όφελος της κοινωνίας" και άλλα τέτοια. 

Η περίπτωση του Γιώργου Φιλιππάκη δεν είναι απλώς μία περίπτωση λογοκρισίας ή φίμωσης του Τύπου. Ασφαλώς θα μπορούσε να κριθεί και ως τέτοια και πολλά να πούμε για την πολύ χαμηλή θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια κατάταξη ελευθεροτυπίας (88η σε 180 χώρες Press Freedom Index https://rsf.org/en/ranking). Θα μπορούσε να είναι και η αφορμή για μια συζήτηση για την ελευθερία των social media και τους τρόπους του ελέγχου εκεί. Αλλά είναι κάτι περισσότερο μέσα στο παρόν ταξικό σύστημα. Γνωρίζοντας όλοι ότι κανένα σύστημα ελέγχου δεν εφαρμόστηκε έως σήμερα στην περίπτωση του Άδωνη Γεωργιάδη και των αναρτήσεών του. Μετέωρη, αναποφάσιστη και ασθμαίνουσα η δημοκρατία παραμένει αδρανής σε όλες τις αναρτήσεις της Χρυσής Αυγής. 
Ο Φιλιππάκης επιτέθηκε στην ηγετική ελίτ χωρίς να ανήκει σε αυτήν. Η ανάρτησή του -δεν συνιστά προτροπή- δημιουργεί όμως ένα ισχυρό σημείο συνάντησης του λόγου, της εξουσίας και της επιθυμίας. Και επειδή στρέφεται ενάντια στην ηγετική ελίτ, πρέπει να ελεγχθεί, να περιοριστεί, ενδεχομένως και να τιμωρηθεί. Κι έτσι, "προκαταρτική εξέταση διέταξε ο εισαγγελέας υπηρεσίας". 

Για κάποιους από εμάς, είναι μια αφορμή ακόμη για να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε και πάνω στα ευρύτερα ζητήματα της πολιτικής, να ξαναγυρίσουμε την κουβέντα εκεί και όχι μόνο στο περιορισμένο πεδίο της εκάστοτε διακυβέρνησης, της αντίληψης της εξουσίας ως διαχείριση, της "σωτηρίας" μέσω των τεχνοκρατών, των κυβερνητικών ανασχηματισμών. Όλα δείχνουν ότι πρέπει να ξαναγυρίσουμε εκεί. Ευτυχώς...



*Για την υπεράσπιση της Κοινωνίας, αυτόν τον τίτλο χρησιμοποιεί ο Φουκώ για τη σειρά διαλέξεών του στο College de France κατά την περίοδο 1975-76.





Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

Οι πιο "πραγματικές" εικόνες εδώ και καιρό.

























Τους κοιτάζω επίμονα. Και προσπαθώ να καταλάβω τι εντύπωση μου δημιουργούν. Σχεδόν αυθόρμητα αναρωτιέμαι από ποιον κόσμο ξεπήδησαν, τόσο καλογυαλισμένοι, στιλάτοι, με φίνα μανικετόκουμπα, κολεγιακού τύπου χωρίστρες και τέλεια χαμόγελα. Μου θυμίζουν νεαρούς του κολεγίου που απλά μεγάλωσαν. Όχι πολύ όμως. Όχι όσο χρειάζεται για να μην έχουν ανάγκη το καλό γυάλισμα από την κορυφή μέχρι τα νύχια, την προσεγμένη χωρίστρα και τα μαλακά παπούτσια. Όχι τόσο.

Τους κοιτάζω και αναρωτιέμαι πως συνεχίζουν να μένουν σε αυτόν τον κόσμο. Πώς υπόσχονται πως θα προσπαθήσουν για τον "άλλον κόσμο", εκείνον που δεν τους μοιάζει και εκείνον που δεν θέλουν να μοιάσουν;

Τα ρεπορτάζ τους αποθεώνουν, τους παρομοιάζουν με σταρ, αλλά "ποιότητα σταρ" δεν υπάρχει. Όμως ένα μέρος του κόσμου αναζητάει πάντα ηγέτες-σταρς και η ποιότητα δεν απασχολεί κανέναν. Απλά το βρίσκω αστείο να κοιτάς αυτήν την εικόνα που παραπέμπει σε βαρετά κολεγιόπαιδα και να τους παρομοιάζεις με σταρ. Βαρετοί στην εικόνα, προβλέψιμοι στην παρουσία και παράταιροι για τις προσδοκίες των λαών τους. Θα μπορούσαν να ήταν και ανώτεροι υπάλληλοι των Βρυξελλών. 

Θα ταιριάξουν όμως πολύ με το αμερικάνικο ζεύγος που θα κάνει την εμφάνισή του με την πρώτη κυρία ντυμένη στα ασημί. Και ξαφνικά όλα ταιριάζουν. Τίποτα δεν απαντιέται, αλλά όλα ταιριάζουν. Γίνονται όλοι ένα σύνολο, μια κουστωδία. Και τότε καταλαβαίνεις. Δεν είναι οι πραγματικές εικόνες που μας λείπουν. Ίσα-ίσα. Ενδεχομένως αυτές να είναι οι πιο "πραγματικές" εικόνες εδώ και καιρό. 

Αυτή η "αλήθεια" σε ποιον κόσμο απευθύνεται;  Και τι περιμένει στα αλήθεια ο κόσμος από αυτούς;


Δεν με στεναχωρούν πολλά πια είναι αλήθεια. Αλλά αυτή η εικόνα μου λερώνει την Ταορμίνια μου.


Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Άρθρο - Το επόμενο βήμα: διαχείριση μιας κανονικότητας











Θέλησα να γράψω κάτι ευσύνοπτο όπου να συνθέτω ένα πρώτο περίγραμμα της επόμενης μέρας στο προσφυγικό, τις κύριες παραμέτρους της και τα ζητήματα που θα αναδυθούν. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άλλες προκλήσεις και ζητήματα που έχουν ήδη διαφανεί. Απλώς καμιά φορά, θέλεις να συνοψίσεις το "τώρα", πράγμα που δεν είναι πάντα τόσο εύκολο, ή τουλάχιστον τόσο εύκολο όσο φαίνεται.  
Εφημερίδα των Συντακτών λοιπόν.

Υ.Γ. Ο προτεινόμενος τίτλος "Άτιτλο - 3" μου άρεσε περισσότερο.


Το επόμενο βήμα: διαχείριση μιας «κανονικότητας»





Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Πέρα από τις κατακτημένες βεβαιότητες

Σκέφτομαι ότι οι άνθρωποι πρέπει να μένουν πέρα από τη βεβαιότητα. Πέρα από τη βεβαιότητα που έχουν κατακτήσει. Ναι, οπωσδήποτε πέρα από τις κατακτημένες βεβαιότητες. Τους δίνει μια απαράμιλλη γοητεία αυτό. Ένα βλέμμα που δεν μοιάζει με άλλο. Μια περπατησιά αλλιώτικη γιατί δεν έχει μόνο γνώριμες και ασφαλείς διαδρομές. Δεν είναι ο αφορισμός της αναζήτησης της βεβαιότητας, που θα μπορούσε να είναι κι αυτό γιατί όχι; Είναι ο αφορισμός της βεβαιότητας που έχει κατακτηθεί, που όλα τα ζητούμενα πια επικεντρώνονται σε μια στάσιμη συνθήκη. Που η συνθήκη αυτή καταπίνει και εξαφανίζει το μεγαλείο της ζωής. Που το συναίσθημα γίνεται αδιέξοδα και αβάσταχτα αυτο-αναφορικό και δεν μπορεί να χωρέσει τίποτα άλλο και καταπίνει και κατατρώει τα πάντα για να συντηρηθεί. 

Αγαπώ τους ανθρώπους που δεν μετατρέπουν τον εαυτό τους σε μια βεβαιότητα για τους ίδιους ή για τους άλλους. Που εγκαταλείπουν τις κατακτημένες τους βεβαιότητες για να κατακτήσουν άλλες που αναδύθηκαν τώρα από τη ζωή. Που δεν αντέχουν μακριά από την ομορφιά και τη συγκίνηση που αυτή γεννάει. Που τα μάτια τους έχουν το χρώμα των ξερών σκονισμένων δρόμων και των πράσινων θαλασσών και κοιτούν ευθεία μέσα στα δικά σου με τρόπο βαθύ. Που η παλάμη τους είναι ζεστή από την έξαψη του ταξιδιού όταν σε αγγίζουν. Που οι σιωπές και τα λόγια τους σε ποτίζουν με την αλμύρα των δακρύων. Τους αγαπώ αυτούς τους ανθρώπους. Αυτούς που αρνήθηκαν πολλά ή λίγα. Αυτούς που έζησαν τη στιγμή και είπαν "όχι". Αυτούς που δεν διστάζουν να πληρώνουν το κόστος της αναζήτησης και όχι της κατάκτησης. Που συνεχίζουν να ζουν και "μετά από". Που ταξιδεύουν με την καρδιά γεμάτη έρωτα. Τους βρίσκω γενναίους, τρελούς, τολμηρούς και ριψοκίνδυνους. Πως να μην τους αγαπήσεις πολύ; 




Δευτέρα, 15 Μαΐου 2017

Θρησκευτικά events και απορίες

Όταν κάθε πρωί πηγαίνω να πάρω το λεωφορείο, συχνά πυκνά -νομίζω συχνά- βλέπω στη στάση μεγάλες κολλημένες αφίσες που ενημερώνουν το θρησκευόμενο κοινό για ένα σπάνιο γεγονός, που τελικά δεν είναι και τόσο σπάνιο: ένα άγιο λείψανο έρχεται στην πόλη! Όχι ολόκληρο βέβαια. Ένα χέρι τη μία φορά, ένα πόδι την άλλη, ένα κεφάλι την επόμενη. Το γεγονός αυτό, ότι ένα μέρος από ένα λείψανο φτάνει στην πόλη θεωρείται μέγα -ενώ αφορά μόνο την περιορισμένη ομάδα κάποιων πιστών- και όχι μόνο αποκτά δημόσιο χαρακτήρα, αλλά γίνεται event. Αφισοκολλήσεις, συνεντεύξεις, ρεπορτάζ, κλείσιμο δρόμων, δημόσιες περιφορές συνοδεία πιστών, στρατού και πάει λέγοντας. Ανάλογα με το λείψανο μπορεί να επιστρατευτεί από τον Δήμαρχο μέχρι τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να χαιρετάει το λείψανο και να μετέχει του γεγονότος. Και όταν τελειώσει όλο αυτό ακολουθεί το ακόμα καλύτερο: το λείψανο θα εκτεθεί σε προσκύνημα. Δηλαδή όσος κόσμος επιθυμεί θα έχει την εμπειρία ζωής να πάει να προσκυνήσει, να φιλήσει, να χαιρετίσει, ένα λείψανο.  Πιστεύοντας τι άραγε; Προσδοκώντας τι να συμβεί στη ζωή του που το λείψανο θα το κάνει, ή θα βοηθήσει να γίνει;

Δεν θέλω να θίξω το ζήτημα του διαχωρισμού εκκλησίας - κράτους με την πρόσφατη "επίσκεψη" του λειψάνου της Αγ. Ελένης, που έγινε δεκτό με τιμές αρχηγού κράτους, τον Προέδρο της Δημοκρατίας στην υποδοχή του, τις συνεντεύξεις του αρχικεντητή που κέντησε το φόρεμα που θα φορεθεί στο λείψανο (!!!). Όχι καμία ελπίδα για κάποιον τέτοιο διαχωρισμό δεν υπάρχει σε αυτή τη χώρα, με καμία κυβέρνηση. Τόσες ψήφοι να περπατούν πίσω από το λείψανο, τόσες ψήφοι γονυκλινείς μπροστά του. Όχι καμία ελπίδα, δυστυχώς. 

Θέλω απλά να ρωτήσω: γιατί όλα αυτά είναι διαφορετικά, καλύτερα,"ανώτερα" από τις φυλές ανά τον κόσμο που πιστεύουν στις ιδιότητες ενός ιερού κομματιού ξύλου, που και εκείνοι επίσης το προσκυνούν ή το περιφέρουν; Ποια η διαφορά του χρυσοποίκιλτου φορέματος με το οποίο ντύνουν οι ιερείς το λείψανο από το ντυμένο με χάντρες και κομμάτια από δέρμα τοτέμ; Γιατί οι μεν είναι "άγριοι" και "βάρβαροι" και "απολίτιστοι" και οι δε όχι, ενώ όλους τους συνδέει το ίδιο στοιχείο και οι ίδιες πρακτικές; 

Προσωπικά καμία διαφορά δεν βρίσκω.

Κι είναι κι εκείνο το χρυσούλι μου που η πιστή καθολική μητέρα του έδωσε ένα ωραίο, κομψό, φυλακτό. Πιστεύεις, τον ρωτάω. Όχι, μου απαντάει χωρίς ίχνος δισταγμού ή αμφιβολίας, αλλά μου το έδωσε η μητέρα μου και δεν μπορούσα να της χαλάσω χατήρι, προσθέτει. Και τότε δύο σκέψεις έρχονται η μία πίσω από την άλλη: δεν μπορώ παρά να θαυμάσω αυτόν τον γιο, που το χατήρι της μητέρας του είναι πάνω απ' όλα και ότι ευτυχώς η επίσκεψη του λειψάνου της Αγ. Ελένης δεν συνέπεσε με τη γιορτή της μητέρας!Τόσο ήθελε! Και ξεσπάμε σε γέλια.

Όσο για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με λυπεί που δεν έχει μέτρο και αντιλαμβάνεται τον ρόλο και τη θέση του με αυτόν τον τρόπο. Όχι καμία ελπίδα, καμία δυστυχώς. 





Κυριακή, 14 Μαΐου 2017

Στη ζωή αλλάζεις εσύ.

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Αλλάζεις επειδή θέλεις. 
Δεν σε αλλάζει η ζωή. Δεν πρέπει να περιμένεις η ζωή να σε αλλάξει. Γιατί η ζωή μπορεί να μη σε αλλάξει ποτέ. Μπορεί ποτέ να μην ασχοληθεί μαζί σου. Κι έτσι να μείνεις ο ίδιος. Για μια ζωή. 
Να μείνεις με το ίδιο χρώμα μαλλιών, το ίδιο χτένισμα, τις ίδιες απόψεις, τις ίδιες συμπεριφορές, τις ίδιες σχέσεις. Χωρίς να μπορείς να ξεχωρίσεις τι μπορεί να πάει παρακάτω και τι δεν μπορεί πια. Αυτός ο τόσο σημαντικός διαχωρισμός στη ζωή.  

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Και βλέπεις τον εαυτό σου να αλλάζει, να πηγαίνει παρακάτω, παίρνοντας ότι μπορεί να συνεχίσει από το παρελθόν και αφήνοντας πολύ χώρο για αυτό που το μέλλον θα φέρει. Κι αυτή η αλλαγή, αυτό το άλλο, νέο πρόσωπο, είναι κάτι  που δίνει ξεχωριστή αξία στις συναντήσεις που η ζωή φέρνει στο μέλλον.

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Και βλέπεις αυτό το νέο πρόσωπο, με το νέο βλέμμα, καμιά φορά το νέο όνομα, τη νέα ζωή, τους νέους ανθρώπους που μαζί της φέρνει και η ευτυχία μπορεί να γίνει μια στιγμή που κρατάει πολύ. 

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Ευτυχώς. Κι επειδή αλλάζεις εσύ, τότε και μόνο τότε, μπορείς να τα αλλάξεις όλα. Αυτό, είναι ζωή. Η κίνηση, η ροή, η συνέχεια, το κόντρα στο στάσιμο, το νεκρό, το ακίνητο. 
Έτσι, η  ζωή γίνεται πάντα όμορφη. 

Στη ζωή αλλάζεις εσύ. Δεν σε αλλάζει η ζωή.



Καλοκαίρι ξανά!


Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

Πασκάλ Μπρυκνέρ


Λίγο πριν τα 70 του χρόνια συνεχίζει να έχει εκείνον τον νεανικό αέρα που τόσο γρήγορα και άσπλαχνα εγκαταλείπει τους περισσότερους. Μιλάει πολύ, ο έρωτας, το σεξ... 
Σε κοιτάζει επίμονα.
Παραμένει αμφιλεγόμενος. 
Σου φέρνει στο νου τη δεκαετία του '70. 
Νομίζω αυτά...
Ο Πασκάλ Μπρυκνέρ με γερμανό πατέρα και ισπανίδα μητέρα, αλλά πάντα γάλλος. Ένας άνθρωπος του κόσμου. Αγαπώ τους ανθρώπους του κόσμου. 


Είναι χαρά να τον έχουμε στην πόλη και να μιλάμε μαζί του.