Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016

Ο χειμώνας έφτασε στους προσφυγικούς καταυλισμούς

Ήταν ένα τραγικό τροχαίο αυτό στο Ωραιόκαστρο. Μία νεαρή γυναίκα με τη μικρή της κόρη νεκρή κι ένα ακόμη παιδί με τραύματα στο νοσοκομείο. Και ότι ακολούθησε εντός και εκτός του site δεν θα το κρίνω. Γιατί δεν έχω κριτήριο. Γιατί δεν μπορώ να ζητήσω από ανθρώπους που τους "εξασφαλίζουμε" να ζουν στον απόλυτο παραλογισμό των προσφυγικών καταυλισμών, της εξαθλίωσης, της λάσπης και του υποσιτισμού, να σκεφτούν και να πράξουν "λογικά". Τι θα πει λογικά; Ποιο είναι το νόημα αυτής της λέξης, της φράσης; Μια κόλαση είναι που της έχουμε γυρισμένη την πλάτη και όταν οι φλόγες της μας πλησιάζουν κι αισθανόμαστε την επικίνδυνη ζέστη της στην πλάτη μας, προστρέχουμε στη λογική και βρίσκουμε αμέτρητες ερωτήσεις- πιθανές εκδοχές αντίδρασεις μήπως  και γλυτώσουμε από τις φλόγες. Δεν έχω κριτήριο να κρίνω. Η "λογική" που είχα χάθηκα. Αποδέχτηκα αυτόν τον παραλογισμό, αυτής της διαβίωσης, αυτής της ζωής που τώρα έχει τη μορφή της απελπισίας και της απόγνωσης και προσπαθώ να του πάω κόντρα. Άλλες φορές πετυχαίνει, άλλες όχι. Άλλες απλώς ξεγελάω την πραγματικότητα, άλλες κοροϊδεύω την αλήθεια. Ελάχιστες νίκες στα ίσα και καμία "νίκη με τη μία". Όλες με πολύ κόπο.
 
Το τροχαίο στο Ωραιόκαστρο έγινε όπως και άλλα πριν και άλλα που θα ακολουθήσουν μετά. Τίποτα δεν είναι έτοιμο για τον χειμώνα, όταν το μόνο σίγουρο ήταν πως ο χειμώνας θα έρθει. Δεν περιγράφω το Ωραιόκαστρο. Οι πρόσφυγες -προσωπικά προτιμώ το "άνθρωποι"- παραμένουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία μέσα στις σκηνές, οι σκηνές παραμένουν μέσα στη λάσπη, η λάσπη παραμένει στο έλεος της βροχής. Η βροχή στο έλεος του χειμώνα που μόλις ξεκίνησε. Το καλοκαίρι έδωσε μια μικρή πίστωση χρόνου στην κυβερνητική επιλογή οι πρόσφυγες να τοποθετηθούν μακριά από τον οικιστικό ιστό, σε όποιο εγκαταλελειμένο εργοστάσιο ή στρατόπεδο υπήρχε, ή ακόμη και όπου δεν υπήρχε. Το κλίμα, η ηλιοφάνεια, το καλοκαίρι, θάμπωναν για λίγο την αθλιότητα και την έκαναν να μοιάζει υποφερτή. Αλλά το καλοκαίρι τέλειωσε. Κακοσιτισμένοι ή υποσιτισμένοι, φορώντας μέσα στη βροχή και στο κρύο -που στη βόρεια Ελλάδα πάντα ξεκινάει πιο νωρίς- καλοκαιρινές παντόφλες, σπάνιο πράγμα οι κάλτσες και ούτε λόγος για κλειστά παπούτσια -τουλάχιστον όχι ακόμη- προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το κρύο και την υγρασία με ένα τσάι. Δεν υπάρχει θέρμανση, ούτε προβλέπεται κάτι και η μεταφορά από τις σκηνές σε iso box(es) δεν έχει ξεκινήσει καθώς τα iso box(es) δεν έχουν έρθει ακόμη. Όμως ήταν γνωστό και αναπόφευκτο ότι ο χειμώνας θα έρθει. Τίποτα ξαφνικό, τίποτα αναπάντεχο, τα αναμενόμενα στα μέσα Οκτωβρίου: βροχή, κρύο, υγρασία και πάλι βροχή, περισσότερο κρύο, περισσότερη υγρασία.. Τι "λογική" μπορεί να έχει όλη αυτή η καθυστέρηση; Τι λογική μπορούν να έχουν οι δηλώσεις "χειριζόμαστε με επιτυχία το προσφυγικό", "τα έχουμε καταφέρει" και άλλα τέτοια; Και δεν με απασχολεί το ποιος τα λέει. Η διασύνδεση ποιος λέει τι είναι πάντα αποκαλυπτική. Με απασχολεί ποιους έχουν πιθανούς αποδέκτες. Σε ποιους απευθύνονται; Είναι η ίδια αυτή κοινωνία που στάθηκε δίπλα στο προσφυγικό με θαυμαστό τρόπο, που γνωρίζει από πρώτο χέρι; Αυτή τα ακούει; Σε/για αυτήν λέγονται; Γιατί εάν αυτή είναι ο αποδέκτης, τότε αναμφίβολα δεν έχω ακούσει πιο χρεοκοπημένο πολιτικό λόγο.
 
Τα προσφυγικά site -σικ έκφραση για ολόκληρους προσφυγικούς καταυλισμούς- επιλέχτηκε να γίνουν μακριά από τη ματιά μας, μακριά από την πόρτα μας "out of sight out of mind".  Και καθώς ήταν εγκαταλελειμμένες πρώην βιομηχανικές περιοχές ή ούτε αυτό, εκτός από όλα τα άλλα, δεν υπάρχει ούτε σήμανση στον κεντρικό ή στους παρακείμενους δρόμους, πόσο μάλλον κατάλληλη σήμανση καθώς τώρα πια πρόκειται για "κατοικημένες περιοχές" και μάλιστα κάποιες από αυτές πολυπληθείς. Δεν υπάρχει ο κατάλληλος φωτισμός στον δρόμο, ή έστω φωτισμός. Δεν υπάρχει καν ένα πεζοδρόμιο για να προχωρούν αυτοί οι άνθρωποι με κάποια σχετική -έστω σχετική- ασφάλεια. Δεν θα σας πω για διαπλατύνσεις, προστατευτικά κιγκλιδώματα, επιπρόσθετα μέτρα ασφάλειας καθώς πλέον παιδιά θα μεταφέρονται από τα sites σε σχολεία και πίσω, ή άλλη πρόβλεψη όταν σε λίγο θα νυχτώνει από πολύ νωρίς. Αυτά είναι αυτονόητες διεκδικήσεις ή απολαβές ενός πολιτισμένου κόσμου και όχι προσφυγικών καταυλισμών, όπου η μετάβαση των κατοίκων του ενός κόσμου στον άλλο είναι εξαιρετικά δύσκολη. Έτσι, καθώς οι συνθήκες δεν φαίνεται να αλλάζουν (ποιος/ποιοι φορέας/εις, με ποιες αρμοδιότητες, με ποια κονδύλια, με ποιον τρόπο, κτλ) είναι απλά θέμα χρόνου και τύχης. Περισσότερο τύχης ασφαλώς.
 
Θα ήθελα να γράψω κάτι ωραίο, στρογγυλό, με γλυκές ακρούλες και φωτογραφίες από παιδιά που ζωγραφίζουν και τραγουδούν, από πολύχρωμους τοίχους και φρεσκοβαμένα δωμάτια. Ποιος δεν θέλει να γράφει τέτοια; Θα ήθελα ακόμη να σας πω και κάτι "πολιτικά στρογγυλό" χωρίς εντάσεις ή πικρίες, αλλά με "εποικοδομητικές προτάσεις" για να είναι και "ως πρέπει κείμενο με σημασία". Αλλά δεν μπορώ. Όχι γιατί δεν υπάρχουν τέτοιες εικόνες, υπάρχουν και ένα- δύο τέτοια που και που. Ούτε γιατί δεν θα ήμουν καλή στα στρογγυλέματα εάν αποφάσιζα να κοροϊδέψω τον εαυτό μου πειθωντάς τον ότι για ένα τέτοιο θέμα υπάρχει στρογγύλεμα. Αλλά δεν με ενδιαφέρουν και τόσο αυτά τα "χρήσιμα" κείμενα με τις συμβουλές στο τέλος.
 
 Ίσως γιατί τώρα, μετά το πρόσφατο τροχαίο, μετρηθήκαμε ξανά εμείς που έχουμε πολύ καιρό να κοιμηθούμε τα βράδια. Και βρεθήκαμε πιο λίγοι... Ίσως για αυτό...