Παρασκευή, 26 Αυγούστου 2016

"Γιατί δεν θέλω να λείπω" - Τρωάδες Θεατρική Ομάδα Λέρου


Έφτασα στη Λέρο τέλη Φεβρουαρίου. Ο χειμώνας θα έπρεπε να τέλειωνε τον επόμενο μήνα, αλλά δεν έγινε έτσι. Ήταν δύσκολος, κρύος για μένα και γεμάτος υγρασία. Ίσως πιο πολλή απ΄ όση μπορούσα να αντέξω. Υπάρχει ένα είδος κατανόησης πάντα που δεν μοιάζει με στωικότητα. Είναι πιο ενεργή, πιο ατίθαση και δεν επικαλείται τη θεϊκή παρέμβαση. Έτσι περίμενα να περάσει ο Μάρτιος. Δεν γνώριζα κανέναν. Δεν είχα τρόπο να γνωρίζω.
Πρωτοπήγα να παρακολουθήσω τις πρόβες της Θεατρικής Ομάδας Λέρου με την ευγενική «διαμεσολάβηση» της Κατερίνας Δ. Τη ρώτησα εάν υπήρχε θεατρική ομάδα στο νησί. Το θέατρο. Τροφή που σε μεγαλώνει που δεν τελειώνει ποτέ όσο λαίμαργα κι αν τη ρουφάς σε όλη τη ζωή. Λόγος και κίνηση και χρόνος και βάθος. Και συναίσθημα. Κυρίως συναίσθημα.
Με δέχτηκαν με έναν τρόπο που εγώ δεν θα μπορούσα. Χωρίς ερωτήσεις, χωρίς αντιρρήσεις, χωρίς διαπιστευτήρια και αναλύσεις. […] Πέρασα τον χειμώνα που δεν τέλειωνε μαζί τους παρακολουθώντας τις πρόβες τους. Δούλευαν Τρωάδες στο μικρό θεατράκι στην Αγία Μαρίνα και θα είχαν τη μεγάλη δυνατότητα να το ανεβάσουν στο μικρό θέατρο του κάστρου της Λέρου, ένα υπέροχο κάστρο, ένα υπέροχο, μυστηριακό, μαγευτικό περιβάλλον. Πήγαινα σχεδόν πάντα στις πρόβες. Ήταν «πολύ καλοί», έλεγα παντού. Και ήταν. Ήταν εξαιρετικοί! Αφοσιωμένοι, εργατικοί, ταλαντούχοι, αλλά πάντα διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον, με μια προσήλωση και αγάπη σε αυτό που έκαναν που δεν σου άφηνε περιθώρια. Πραγματικοί καλλιτέχνες. Έμπειροι οι περισσότεροι από αυτούς, με την ομάδα να μετράει πολλά χρόνια παρουσίας (από το 1982) και πρώτη φορά να δοκιμάζονται σε αρχαία τραγωδία. Πέρασα την άνοιξη που έμοιαζε χειμώνας μαζί τους. Άλλους κατάφερα να τους γνωρίσω λίγο πιο πολύ, άλλους καθόλου, άλλους τους έχω στο μυαλό μου με το όνομα του ρόλου τους. Κι ήξερα πως όταν θα έφτανε η στιγμή να φύγω, θα γέμιζα σκέψεις αγωνίας, για το τι δεν έκανα καλά, μήπως θα έπρεπε να ανοιχτώ εγώ περισσότερο, να μιλήσω πιο πολύ, να δώσω την ευκαιρία, να φτιάξω το «περιβάλλον», τον βρω  τον τρόπο. Κι ύστερα, έχω δικαίωμα να ζητάω; Θα συγχωρήσει άραγε την "αμαρτία της απαίτησης" ένας κόσμος που για μένα είναι πρόσκαιρος; Που είμαι απλά ένας περαστικός του; Πάντα αυτές, οι ίδιες  σκέψεις αγωνίας με τους ανθρώπους. Αυτές οι ίδιες σκέψεις που δεν λένε να σωπάσουν όταν είσαι εσύ που έρχεσαι και φεύγεις, που μπαίνεις και βγαίνεις στις ζωές των άλλων. Έτσι, καθώς η ενοχή βαραίνει, θέλω να το κάνω όσο πιο αθόρυβα γίνεται. Χωρίς ανακοινώσεις, ηχηρούς λόγους, ή τυμπανοκρουσίες του πρωτοεμφανιζόμενου αλλά πάντα περιφερόμενου Εγώ μου. Και όσο μείνω, θέλω να μείνω με έναν τρόπο διακριτικό. Αλλά εγώ, δεν ξέρω οι άλλοι. Κι ύστερα εγώ, είμαι και άνθρωπος δύσκολος στο να ζητάω να δέχομαι και να παίρνω και τους ζητούσα ήδη τα δύσκολα. Να αποδεχτούν το ξένο βλέμμα μου, την ακίνητη παρουσία μου, το συγκρατημένο μου χαμόγελο και τους επαίνους μου, που έμοιαζαν  χωρίς χώρο να απλωθούν. Κι έτσι δεν τους ζητούσα τίποτα άλλο, ήταν ήδη πολλά. Έπαιρνα ήδη πολλά.
Έτσι πέρασε η άνοιξη που έμοιαζε χειμώνας μέχρι να έρθει το καλοκαίρι που ήταν μόνο καλοκαίρι. Τώρα πια ανταλλάσαμε σχεδόν με όλους αρκετές κουβέντες, καμιά φορά και εκτός  θεάτρου. Τους παρακολουθούσα στις πρόβες στο υπέροχο κάστρο, σε παραστάσεις ή εκδηλώσεις τους όταν μπορούσα. Είχα αποκτήσει κι άλλους γνωστούς στο νησί, με φώναζαν πια με το μικρό μου όνομα,  έκανα κι άλλα πράγματα, οι μέρες μοσχοβολούσαν ήλιο και θάλασσα. Τους παρακολουθούσα όμως πάντα με θαυμασμό. Με τον θαυμασμό που κοιτάς το «διαφορετικό από σένα», με την αναγνώριση που τελικά ανοίγεσαι και αφήνεις την «ετερότητα» να σε κατακτήσει κι εσύ να της ανταποδώσεις την εκτίμησή σου. Δεν θα μπορούσε ποτέ να μου είναι αρκετό το χειροκρότημα. Κι όπως μου είπε κάποτε ένας σημαντικός άνθρωπος του θεάτρου, «δεν είναι ότι φοβάσαι να εκτεθείς. Ίσα - ίσα, το «πρόβλημα» είναι ότι είσαι ατρόμητη στην έκθεσή σου. Δεν σε νοιάζει καθόλου ο θεατής, δεν έχεις ανάγκη το χειροκρότημα. Εάν εσύ πεις μέσα σου «το έκανα καλά και ήταν το καλύτερο που μπορούσα να κάνω», όλα έχουν τελειώσει. Δεν έχεις καμιά ανασφάλεια, καμιά αγωνία, δεν περιμένεις τίποτα να σου επιβεβαιώσει το κοινό. Στέκεσαι με έναν τρόπο πέρα από αυτό. Δεν το ‘χεις ανάγκη». Με τάραξε το πόσο βαθιά μέσα μου είδε, πόσο δίκιο είχε. Έτσι ακριβώς και με τα γραπτά μου, τον τρόπο που εγώ εκφράζομαι. Τα προς δημοσίευση άρθρα μου τα δουλεύω πάρα πολύ, τα σκέφτομαι συνέχεια, αλλά όταν πω «αυτό είναι, δεν έχω κάτι καλύτερο τώρα», τότε όλα έχουν τελειώσει. Δεν έχω κανένα ενδιαφέρον για τη γνώμη του εκάστοτε αρχισυντάκτη, καμία αγωνία για το πόσες αναγνώσεις θα έχουν, καμία συγκίνηση όταν δημοσιεύονται ακόμη και σε σημαντικές ξένες εφημερίδες. Με ευχαριστεί πολύ που διαβάζονται, που κάποια από αυτά έχουν διάρκεια ή αναγνωρισιμότητα, που γίνονται αναφορά ή αφορμή για άλλα, ή ότι άλλο, αλλά δεν είναι αυτό που με «πηγαίνει» στη συνέχεια.
Οι τόποι δεν ορίζονται «μικροί» ή «μεγάλοι» ανάλογα με τα χιλιόμετρά τους. Οι άνθρωποι είναι που τους κάνουν. Όσο η Θεατρική Ομάδα Λέρου (Θ.Ο.Λ) υπάρχει, η Λέρος δεν θα είναι ποτέ «άγονη γραμμή». Τους ευχαριστώ για όσα μου έδωσαν, τους ευχαριστώ για όσα πήρα, για όσα αισθάνθηκα, για όσα μοιράστηκαν μαζί μου. Τους ευχαριστώ που με "έθρεψαν" αυτόν τον δύσκολο καιρό, αυτήν την άνοιξη που ήταν για μένα μία από τις δύσκολότερες στη ζωή μου. Θα τους χρωστάω πάντα. Οι τόποι δεν ορίζονται «μικροί» ή «μεγάλοι» ανάλογα με τα χιλιόμετρά τους. Είμαστε και εμείς,  αν είμαστε τόσο ανοιχτοί στην καρδιά και στο μυαλό ώστε να μπορούμε να τους μετράμε αλλιώς.
Θέλω να κάνω μια ιδιαίτερη «μνεία» στον σκηνοθέτη της ομάδας Λευτέρη Διαμαντάρα, αναμφίβολα τον πιο «δημοκρατικό» σκηνοθέτη που έχω συναντήσει. Άνθρωπος ανοιχτός και δοτικός, φύση ευγενική με αγάπη μεγάλη για το θέατρο. Δεν με άφησε απλά να μπω να παρακολουθήσω, μου άνοιξε την πόρτα και τον ευχαριστώ θερμά για αυτό.


-          Δεν πρόλαβα να τους αποχαιρετήσω φεύγοντας

-          Τι νόημα έχουν οι αποχαιρετισμοί; 

-          Δεν ξέρω… νομίζω θα ‘πρεπε…

-          Τότε την άλλη φορά

-          Μα τι νόημα θα έχει την «άλλη φορά»;

-          Κανένα… αυτό σου λέω, κανένα…
 

Δεν μπορώ να είμαι εκεί στην αποψινή τους πρεμιέρα με τη φυσική μου παρουσία, ούτε στις παραστάσεις που θα ακολουθήσουν και λυπάμαι τόσο. Θα είμαι όμως με την αγάπη μου τη σκέψη μου, τις ευχές και όλη μου την ενέργεια, γιατί είναι ο μόνος τρόπος που μπορώ να είμαι εκεί... 
Γιατί δεν θέλω να λείπω.  


ΤΡΩΑΔΕΣ  Ευριπίδη
Μετάφραση: Ολυμπία Καράγιωργα
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Διαμαντάρας
Μουσική: Τάκης Φαραζής
Κίνηση: Χριστίνα Αντωνοπούλου
Παίζουν: Βίκυ Θεοτοκάτου, Τάσος Νταλλαρής, Χριστίνα Τσιπλίδη, Καλοτίνα Κορφιά, Γιώργος Κόλλιας, Ρία Καστή, Νίκη Ξένου, Έλενα Πεντζική, Κατερίνα Πυροβολικού, Φρόσω Τζανουδάκη, Ανθή Χατζητσολίδη, Γιώργος Δράκος, Γιώργος Πολυζόπουλος, Σπύρος Μπήτρος.
26-27-28 Αυγούστου 2016, ώρα: 9:15 μ.μ.
Θεατράκι Κάστρου της Παναγίας