Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016

Προσφυγικό, ποντάρισμα σε ανθρώπινη ρουλέτα

Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας διευκρίνισε πως "το κέντρο επαναπροώθησης των προσφύγων στα Διαβατά δεν θα αντικατασταθεί, αλλά θα επεκταθεί με κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου του ΟΛΘ". Κανείς στην πόλη δεν είναι ενήμερος, κανείς δεν γνωρίζει σχετικά. Ίσως να γίνει, ίσως όχι, ίσως να είναι άλλη μία ανακοίνωση χωρίς μέλλον μέσα σε τόσες άλλες. 

Η τακτική των "ανακοινώσεων" σχετικά με τη δημιουργία κέντρων (κάθε είδους) για τους πρόσφυγες, δεν βοηθάει τις τοπικές κοινωνίες, δεν εξυπηρετεί το προσφυγικό ζήτημα, δεν προωθεί καμία λύση. Ίσα ίσα, όλο αυτόν τον καιρό που χρησιμοποιείται μόνο αρνητικά αποτελέσματα έχει φέρει. Τροφοδοτεί συνεχώς αρνητικές και ενάντιες στάσεις και συμπεριφορές, καθώς η έλλειψη σχεδιασμού δημιουργεί ανασφάλεια, ορθώνει φοβικές άμυνες, συνθέτει ζοφερές φαντασιακές εικόνες γκέτο και περιθοριοποίησης για το μέλλον και τελικά πυροδοτεί επεισόδια μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας στις τοπικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, οι ανακοινώσεις συνεχίζονται, ακόμη και για να αποσυρθούν την επομένη, θυμίζοντας περισσότερο ποντάρισμα σε ρουλέτα που γυρίζει, παρά κάποια σοβαρή προσπάθεια. 

Η Θεσσαλονίκη επιθυμεί να είναι μία ανοικτή πόλη για τους πρόσφυγες με σχεδιασμό για τη διάχυσή τους μέσα στον οικιστικό και κοινωνικό ιστό και όχι την γκετοποίησή τους και τη διαβίωσή τους με όρους στρατιωτικοποίησης μέσα σε "κέντρα". Ο ισχυρισμός των υπουργείων ότι πρόκειται για κέντρα 24 και 72 ωρών παραμονής δεν πείθει, καθώς δεν υπάρχει καμία διασφάλιση ότι η ταυτοποίηση θα ολοκληρώνεται σε αυτό το χρονικό διάστημα. Σε όσα τέτοια κέντρα έχω επισκεφτεί η ταυτοποίηση των Αφγανών π.χ. παίρνει πολλές μέρες. Αλλά ο ισχυρισμός αυτός επίσης αυτο-αναιρείται καθώς το υπουργείο Εθνικής Άμυνας στην ανακοίνωσή του σχετικά με τη λειτουργία αυτών των κέντρων δίνει τη δυνατότητα στο διοικητή τους να επιτείνει την παραμονή. Τέλος, τα κέντρα αυτά θα αφορούν Σύριους, Αφγανούς, Ιρακινούς, αλλά τι γίνεται λοιπόν με τους υπόλοιπους?

Απαντήσεις δεν υπάρχουν καθώς τα ερωτήματα πληθαίνουν και πιέζουν και αυτή η έλλειψη διχάζει την κοινωνία. Ένα κομμάτι της φοβάται και αντιδρά και ένα άλλο προσπαθεί να βρει αξιοπρεπείς λύσεις μακριά από τις αδυναμίες και τον πανικό της κυβέρνησης και την απουσία των υπόλοιπων κομμάτων, για την επόμενη φάση που αφορά την εγκατάσταση προσφύγων στην πόλη. Προτάσεις για φιλοξενία, για παραχώρηση ακατοίκητων και ανεκμετάλλευτων διαμερισμάτων, βάουτσερ της Ύπατης Αρμοστείας που θα χρησιμεύουν για παραμονή σε ξενοδοχεία ή για ενοικίαση σπιτιών είναι μερικές μόνο από τις λύσεις που "δουλεύονται" σε διαφορετικά επίπεδα και από διαφορετικούς αποστολείς. Μακριά από τη λογική των κέντρων, της γκετοποίησης, του οικιστικού και κοινωνικού περιθωρίου, κοντά σε λογικές ομαλής και αρμονικής εγκατάστασης και ισότιμης διαβίωσης.  

Το ενεργό αυτό κομμάτι πολιτών της διακριτής ευαισθησίας αποτελεί πάντα και τη μεγαλύτερη ελπίδα. Και είναι καλό που μέσα στην κρίση αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε κάποιες ολοστρόγγυλες, απολιτίκ, και ανόητες απόψεις του τύπου "όλοι οι άνθρωποι είναι καλοί", "όλοι οι άνθρωποι είναι ευαίσθητοι", "δεν υπάρχει μονοπώλειο στην ευαισθησία" και πολλά τέτοια. Όχι, όλοι οι άνθρωποι δεν είναι καλοί, όχι, όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ευαίσθητοι, δεν εκφράζονται αλληλέγγυα. Υπάρχουν όμως πάντα εκείνοι που έχουν έναν τρόπο να σε κάνουν να ελπίζεις.