Δευτέρα, 29 Φεβρουαρίου 2016

Crossing borders - Διεθνές συνέδριο

Σε μία δραματική κορύφωση του προσφυγικού με πολύπλευρες και τεράστιες διαστάσεις, έχει ιδιαίτερη σημασία για μένα να συμμετέχω στην οργανωτική επιτροπή αυτού του διεθνούς συνεδρίου.


The Cooperative Institute for Transnational Studies in collaboration with the University of Aegean (Laboratory EKNEXA-Department of Sociology) announce the world conference.

* Θερμές ευχαριστίες στον Γιάννη Μπεχράκη -Reuters  για την παραχώρηση της φωτογραφίας του, ώστε να γίνει η κεντρική αφίσα του συνεδρίου.

Today, “the West” is facing the worst crisis of human dispossession since the aftermath of the Second World War. Neocolonial exploitation, authoritarian regimes, imperialist wars, economic crises and ecological disasters have displaced over 60 million people, triggering a huge humanitarian crisis. Thousands of people, many of them children, have lost their lives in the attempt to reach safety. Yet Fortress Europe, whose imperialist actions have driven this crisis, keeps its borders shutfor the refugees except for a tiny few, and even they must still endure dehumanizing conditions and policies. Meanwhile, ultra-right and fascist parties around the world are manipulating this situation for political gain and many countries, including Australia and the USA, are already considering closed-border policies. Within the EU, border-controls have been reintroduced by more and more member states. By linking terrorism with migration, governments and media are spreading a politics of fear that not only targets refugees and immigrants, but curtails basic democratic rights for all citizens.

These conditions demand that radical scholars and thinkers reimagine our paradigms, our methods and our priorities.  How do the border-crossing actions of migrants force us to rethink the power and violence of borders, the definition of “illegal, “forced” vs. ”voluntary” migration and the power of “status”? How do these conditions, along with the drama of austerity, necessitate a reconsideration of the power and potential of the state, political parties and the promise of “democracy.” ? What can we learn from the transnational solidarity efforts that have arisen in Lesvos, Eidomeni and elsewhere to meet common needs beyond the capacities and imagination of NGOs and the state? How can we find new ways to care for the dispossessed in an age of widespread and deepening inequalitiesn? How can we understand today’s crises as continuous with global legacies of imperialism, capitalism, colonialism, racism, ecological destruction and primitive accumulation? How are they ideepened and ishaped by the dynamics of gender, sexuality, (dis)ability and other forms of oppression and exploitation? How can we build solidarity networks capable of not only providing the necessities of life but creating the transnational movements of systemic transformation that can overturn the forces that lead to displacement, neocolonial and imperialist exploitation and austerity?

These urgent questions and conditions necessitate that radical activists, artists, politicians, refugees, scholars and students a gather, discuss and debate. We are hosting this conference on Lesvos, where for months now all these urgent questions are being addresse and negotiated in practice, making ita space to share, to learn and to develop a common and collective courage and knowledge for the struggles to come.

Πέμπτη, 25 Φεβρουαρίου 2016

Ένα transit αδιέξοδο η ευρωπαϊκή στάση για το προσφυγικό - Άρθρο

Σήμερα, πρόσφυγες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε όλα τα σημεία της Ελλάδας, καθώς η προώθηση τους στο συνοριακό πέρασμα της Ειδομένης δημουργεί νέο αδιέξοδο μετά το κλείσιμο των συνόρων από τα Σκόπια, για τους πρόσφυγες από το Αφγανιστάν και τις απαιτήσεις για επιπλέον πιστοποιητικά από τους Σύρους και τους Ιρακινούς πρόσφυγες, ακολουθώντας την τακτική της Κροατίας και της Σερβίας που προηγήθηκαν.Την ίδια ώρα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι συζητήσεις κορυφής καταλήγουν σε δυσοίωνες αποφάσεις και επαναλαμβάνονται με αποκλεισμούς ή επιπλέον σκλήρυνση. 

Με αφορμή τις πρόσφατες αυτές εξελίξεις και τι αυτές σημαίνουν έγραψα το άρθρο που δημοσιεύεται σήμερα στην Εφημερίδα των Συντακτών.

Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2016

Εμπλοκή και όχι λύση η στρατιωτικοποίηση του προσφυγικού - Άρθρο

Η εμπλοκή του υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΑ) και του ΝΑΤΟ στην προσφυγική κρίση με απασχόλησε πάρα πολύ από τις πρώτες κιόλας ανακοινώσεις. Κυρίως για τη σημασία που έχει, καθώς οι δύο αυτές ενέργειες συνιστούν μία συνολική μετατόπιση από τον πολιτικό χαρακτήρα της διαχείρισης του προσφυγικού ζητήματος στη στρατιωτική του διαχείριση και η μετατόπηση αυτή εκφράζεται σε δύο κρίσιμα μέτωπα, των χερσαίων συνόρων με κύρια εμπλοκή του ΥΠΕΑ και των θαλάσσιων συνόρων με κύρια εμπλοκή του ΝΑΤΟ. 

Ο στρατός επιχειρεί πλέον σε πρώτο ρόλο στο προσφυγικό. Τι δείχνει αυτή η μετατόπιση ενός καθαρά πολιτικού ζητήματος για την παρούσα διαχείριση του προσφυγικού και τι μπορεί να σημαίνει για την εξέλιξή του.

Πέμπτη, 18 Φεβρουαρίου 2016

Ρατσιστική και ντροπιαστική ανακοίνωση του παν/μίου Μακεδονίας

Η πρόσφατη ανακοίνωση (Τετάρτη 17.02.2016) από την πρυτανεία του πανεπιστημίου Μακεδονίας με την οποία εκφράζει την αντίθεση της στην πρόταση για δημιουργία κέντρου μετεγκατάστασης προσφύγων στο παλιό 424 στρατιωτικό νοσοκομείο της πόλης (Θεσσαλονίκη) μας λυπεί όλους. Πρόκειται για λόγο ρατσιστικό και ξενοφοβικό που δεν μπορεί ούτε να κρυφτεί, ούτε να δικαιολογηθεί με κανέναν τρόπο. Και ο λόγος αυτός γίνεται ακόμα χυδαιότερος όταν συνδυάζεται με το αίτημα διεκδίκησης του ίδιου χώρου από το πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Απόψεις όπως "από τους χώρους αυτούς διέρχονται καθημερινά χιλιάδες φοιτητές για να προσεγγίσουν το Ίδρυμα και η λειτουργία του ως προσφυγικού καταυλισμού θα δυσχεράνει ακόμη περισσότερο τις πανεπιστημιακές λειτουργίες" δε μπορούν να εκφράζουν ένα ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Η πρυτανεία οφείλει να ανακαλέσει άμεσα και οι σύλλογοι του πανεπιστημίου να πάρουν θέση. Δικαιολογίες δεν υπάρχουν. Το "κατέβασμα" της ανακοίνωσης από τη σελίδα των ανακοινώσεων του πανεπιστημίου καταδεικνύει απλώς τον ντροπιαστικό χαρακτήρα και περιεχόμενο της ανακοίνωσης.

Η ανακοίνωση που στάλθηκε στα ΜΜΕ.

"Η Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Μακεδονίας παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις δηλώσεις και τα δημοσιεύματα σχετικά με το ενδεχόμενο εγκατάστασης προσφύγων στο παλαιό 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, καθώς τον συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος εφάπτεται των εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου, διεκδικεί με βάσιμα επιχειρήματα εδώ και χρόνια, ώστε να μπορέσει να τον αξιοποιήσει για την επίλυση του οξύτατου στεγαστικού προβλήματος που αντιμετωπίζει το Ίδρυμα.
Χωρίς να παραβλέπει το γεγονός ότι η υποδοχή και περίθαλψη των προσφύγων και στη Θεσσαλονίκη είναι πρώτιστης σημασίας, εκτιμά ότι η πρόταση αυτή πέρα από το ότι δε λαμβάνει υπόψη τις βάσιμες ανάγκες του Πανεπιστημίου, προσκρούει στο αναμφισβήτητο γεγονός ότι από τους χώρους αυτούς διέρχονται καθημερινά χιλιάδες φοιτητές για να προσεγγίσουν το Ίδρυμα και η λειτουργία του ως προσφυγικού καταυλισμού θα δυσχεράνει ακόμη περισσότερο τις πανεπιστημιακές λειτουργίες".

Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016

Προσφυγικό, ποντάρισμα σε ανθρώπινη ρουλέτα

Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας διευκρίνισε πως "το κέντρο επαναπροώθησης των προσφύγων στα Διαβατά δεν θα αντικατασταθεί, αλλά θα επεκταθεί με κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου του ΟΛΘ". Κανείς στην πόλη δεν είναι ενήμερος, κανείς δεν γνωρίζει σχετικά. Ίσως να γίνει, ίσως όχι, ίσως να είναι άλλη μία ανακοίνωση χωρίς μέλλον μέσα σε τόσες άλλες. 

Η τακτική των "ανακοινώσεων" σχετικά με τη δημιουργία κέντρων (κάθε είδους) για τους πρόσφυγες, δεν βοηθάει τις τοπικές κοινωνίες, δεν εξυπηρετεί το προσφυγικό ζήτημα, δεν προωθεί καμία λύση. Ίσα ίσα, όλο αυτόν τον καιρό που χρησιμοποιείται μόνο αρνητικά αποτελέσματα έχει φέρει. Τροφοδοτεί συνεχώς αρνητικές και ενάντιες στάσεις και συμπεριφορές, καθώς η έλλειψη σχεδιασμού δημιουργεί ανασφάλεια, ορθώνει φοβικές άμυνες, συνθέτει ζοφερές φαντασιακές εικόνες γκέτο και περιθοριοποίησης για το μέλλον και τελικά πυροδοτεί επεισόδια μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας στις τοπικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά, οι ανακοινώσεις συνεχίζονται, ακόμη και για να αποσυρθούν την επομένη, θυμίζοντας περισσότερο ποντάρισμα σε ρουλέτα που γυρίζει, παρά κάποια σοβαρή προσπάθεια. 

Η Θεσσαλονίκη επιθυμεί να είναι μία ανοικτή πόλη για τους πρόσφυγες με σχεδιασμό για τη διάχυσή τους μέσα στον οικιστικό και κοινωνικό ιστό και όχι την γκετοποίησή τους και τη διαβίωσή τους με όρους στρατιωτικοποίησης μέσα σε "κέντρα". Ο ισχυρισμός των υπουργείων ότι πρόκειται για κέντρα 24 και 72 ωρών παραμονής δεν πείθει, καθώς δεν υπάρχει καμία διασφάλιση ότι η ταυτοποίηση θα ολοκληρώνεται σε αυτό το χρονικό διάστημα. Σε όσα τέτοια κέντρα έχω επισκεφτεί η ταυτοποίηση των Αφγανών π.χ. παίρνει πολλές μέρες. Αλλά ο ισχυρισμός αυτός επίσης αυτο-αναιρείται καθώς το υπουργείο Εθνικής Άμυνας στην ανακοίνωσή του σχετικά με τη λειτουργία αυτών των κέντρων δίνει τη δυνατότητα στο διοικητή τους να επιτείνει την παραμονή. Τέλος, τα κέντρα αυτά θα αφορούν Σύριους, Αφγανούς, Ιρακινούς, αλλά τι γίνεται λοιπόν με τους υπόλοιπους?

Απαντήσεις δεν υπάρχουν καθώς τα ερωτήματα πληθαίνουν και πιέζουν και αυτή η έλλειψη διχάζει την κοινωνία. Ένα κομμάτι της φοβάται και αντιδρά και ένα άλλο προσπαθεί να βρει αξιοπρεπείς λύσεις μακριά από τις αδυναμίες και τον πανικό της κυβέρνησης και την απουσία των υπόλοιπων κομμάτων, για την επόμενη φάση που αφορά την εγκατάσταση προσφύγων στην πόλη. Προτάσεις για φιλοξενία, για παραχώρηση ακατοίκητων και ανεκμετάλλευτων διαμερισμάτων, βάουτσερ της Ύπατης Αρμοστείας που θα χρησιμεύουν για παραμονή σε ξενοδοχεία ή για ενοικίαση σπιτιών είναι μερικές μόνο από τις λύσεις που "δουλεύονται" σε διαφορετικά επίπεδα και από διαφορετικούς αποστολείς. Μακριά από τη λογική των κέντρων, της γκετοποίησης, του οικιστικού και κοινωνικού περιθωρίου, κοντά σε λογικές ομαλής και αρμονικής εγκατάστασης και ισότιμης διαβίωσης.  

Το ενεργό αυτό κομμάτι πολιτών της διακριτής ευαισθησίας αποτελεί πάντα και τη μεγαλύτερη ελπίδα. Και είναι καλό που μέσα στην κρίση αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψουμε κάποιες ολοστρόγγυλες, απολιτίκ, και ανόητες απόψεις του τύπου "όλοι οι άνθρωποι είναι καλοί", "όλοι οι άνθρωποι είναι ευαίσθητοι", "δεν υπάρχει μονοπώλειο στην ευαισθησία" και πολλά τέτοια. Όχι, όλοι οι άνθρωποι δεν είναι καλοί, όχι, όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ευαίσθητοι, δεν εκφράζονται αλληλέγγυα. Υπάρχουν όμως πάντα εκείνοι που έχουν έναν τρόπο να σε κάνουν να ελπίζεις.

Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2016

Ομιλία για το προσφυγικό

Η περιδίνηση στην προσφυγική κρίση συνεχίζεται αμείωτη. Η συζήτηση ελπίζω να βοηθάει να αναδειχτούν όψεις και να φωτιστούν σημεία που ίσως βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση του τι συμβαίνει, ποια είναι η σημασία των καταιγιστικών εξελίξεων, τι εκτιμούμαι για τη συνέχεια και -ίσως πάλι- φανούν χρήσιμα για τη δράση και τη στάση μας στο ζήτημα.
Ευχαριστώ την ΚΕΕΡΦΑ Θεσ/νίκης για την πρόσκληση.

Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου 2016

Θεοί σε τιμή ευκαιρίας

Πηγαινοέρχονται φουριόζοι και με πομπώδη λόγο. Το ύφος είναι σοβαρό και βαρύ. Γεμάτο σημασία. Επιχειρηματολογούν από έδρας με ύφος περισπούδαστο που θέλει να πείσει ότι κάτι έχουν να πουν. Ενίοτε δεν έχουν, απλά περιφέρουν την κιβδηλότητά τους μέσα από βαρύγδουπες λέξεις σε τόνο υψηλό και πιστεύουν ότι κανείς δεν ακούει πίσω από αυτές. Ατέλειωτα σύννεφα καπνού αυθεντίας καλύπτουν περιαυτολογίες, αλλαζονείες, εγωκεντρισμούς, προσωπικές έριδες, ιδιοτελείς επιδιώξεις, στόχους και “εποφθαλμιούντα” οφίτσια. Και καλύπτουν και φόβους και αδυναμίες και ευτέλειες. Και κάνουν τα μικρά να φαίνονται μεγάλα.

Μικροί, παρακατιανοί θεοί σε τιμή ευκαιρίας κάνουν την εμφάνισή τους πάντα σε περιόδους κρίσης. 

Ντόπιοι, εισαγόμενοι, ξένοι, εθνικής ή διεθνούς εμβέλειας και κύρους. Και ευαγγελίζονται ότι θα σώσουν τον κόσμο, τη χώρα, την κοινωνία, τους ανθρώπους. Έχει γεμίσει ο κόσμος από αυτούς και τις γεμάτες ιερή αγανάκτηση φωνές τους. Θα τους σώσουν όλους! Είναι έτοιμοι και αποφασισμένοι!
Αν τους ρωτήσεις, προσωπικά, αυτοί οι ίδιοι, δεν έχουν σώσει ποτέ κανέναν. Ούτε έναν! Αλλά σχίζουν και τα ιματιά τους για να σε πείσουν ότι τώρα σκοπεύουν να τους σώσουν όλους, από την ασφάλεια βέβαια που πάντα διαφυλάσσουν για τον εαυτό τους.
Βέβαια, η σωτηρία -είναι γνωστό από δημιουργίας κόσμου- έχει ένα αντίτιμο που οι άλλοι πρέπει να πληρώσουν ακριβά και εκείνοι να καρπωθούν το κέρδος. Θα παζαρέψουν σκληρά μέχρι τέλους για αυτό το κέρδος. Άλλοτε βροντοφωνάζοντας στο προσκήνιο κι άλλοτε κρυμμένοι στο ημίφως περιμένοντας την “κατάλληλη στιγμή”. Άλλοτε απαιτώντας το ευθέως ως να το δικαιούνται και άλλοτε καμουφλάροντάς το πίσω από πιο εύηχες και ικανές να συγκινήσουν λέξεις. Πάντα πιστεύουν ότι οι ανόητοι “άλλοι” -αυτοί που χρειάζονται έναν θεό για να τους σώζει και για αυτό είναι ανόητοι- θα πληρώσουν τελικά (ξανά) το αντίτιμο.

Είναι οι θεοί σε τιμή ευκαιρίας. Πέντε θεοί ένα τάληρο! 
Πάρτε όσους θέλετε. Είναι τσάμπα αυτήν την εποχή. Δεν τους κοστίζεται απολύτως τίποτα. Ούτε και οι συμβουλές και οι κοσμοσωτήριες λύσεις που παρέχουν αφειδώς. Αργότερα θα ζητήσουν τον λογαρισμό. Προς το παρόν έχουν έτοιμες λύσεις και αγαθές προθέσεις για να σώσουν όλον τον κόσμο!

Μειδιώ γνωρίζοντας περισσότερα από όσα αυτοί οι θεοί.

Εξάλλου υπάρχει πάντα μια υπόσχεση σε κάθε ανατολή. Και ποτέ δεν ξέρεις ποια θα είναι η ανατολή που δεν θα χρειάζεσαι κανέναν θεό. Το καλό είναι... ότι ούτε ο "θεός" το ξέρει!

Φωτογραφία Γιάννης Μπεχράκης

Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου 2016

Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2016

Καλό μήνα - Φεβρουάριος '16

Ήταν ένας πολύτιμος μήνας αυτός που πέρασε. 

Πολύτιμος δεν σημαίνει το (μονοσήμαντα) "καλός". 

Σημαίνει για πολλούς, επιστροφές σε πορείες επιβεβαίωσης με γνωστούς οδοδείκτες και γνωστές περατότητες. 
Σημαίνει για άλλους, άγνωστες φόρμες και διφορούμενες "εντάξεις" εν αμαρτία, προς χάρη της ζωής και της συνέχειας. 
Σημαίνει νοσταλγία για το οικείο που με τόσους τρόπους δεν υπάρχει πια, αλλά και μια γρήγορη λησμονιά υπό το βάρος (πιο) αιρετικών αποφάσεων και δράσεων.
Από τα ορθόδοξα μικρά της ανάγκης και της συνήθειας στα μεγάλα ενός ποιητικού πάθους, στο επίκεντρο μιας παραδοξολογίας χωρίς τέλος που διεκδικεί αναγνώριση και θέση στη ζωή. 
Από τον δημόσιο λόγο της σταθερής φωνής στις παύσεις της προσωπικής εξομολογήσης. 
Από την έξαψη της δημιουργίας που μοιάζει με ζωή στην ανεξιχνίαστη γοητεία του χάους που φέρει τη ζωή. 
Παρόλα αυτά, η δημιουργία δεν είναι το άπαν. Κι αυτό καθώς κάθε δημιούργημα εμπεριέχει την πλαστότητα ή την αυθεντικότητα που ο δημιουργός του φέρει. Μπορεί όμως να είναι μια απάντηση. Ναι, είναι "αξιολογικά" ανώτερη και χάρη σε αυτό επικαλύπτει και αποκρύπτει συχνά και τις υστερόβουλες και ιδιοτελείς προθέσεις του δημιουργού. Γιατί η δημιουργία είναι σκοπός βαθιά ιδιοτελής και υστερόβουλος.

"Με άλλα λόγια οι ανθρώπινες πράξεις ευσταθούν καθεαυτές, χωρίς να αναφέρονται σε οποιαδήποτε νόρμα στην οποία θα υποτάσσονταν, όπως τα μέσα υποτάσσονται στον τελικό σκοπό."

Ένας μήνας του χειμώνα πέρασε, αλλά για μένα ήταν ένας μήνας άνοιξης.