Πέμπτη, 14 Ιανουαρίου 2016

Σύντομα - αντί ανάλυσης



Τι ζούμε αυτές τις μέρες.

Από τη μία πολύς και δικαιολογημένος θυμός για τις προτάσεις βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ για "μεταρρυθμίσεις" στην Παιδεία. Κάτι πιο σκληρό νεοφιλελεύθερο δεν έχω ξανακούσει. Ξεπέρασε κατά πολύ όσα ανάλογα στο παρελθόν μου έφερναν τρόμο. Οργή απ΄όλες τις πλευρές στα έντυπα και στα social media.

Οργή μεγάλη στους ελεύθερους επαγγελματίες και για τις ασφαλιστικές εισφορές. Με τα νέα μέτρα συν τη φορολογία, δεν μπορώ να φανταστώ πως και ποιοι ελεύθεροι επαγγελματίες θα καταφέρουν να επιβιώσουν. 

H ανεργία συνεχίζει να βρίσκεται στο 25%.

Οι δικηγόροι βγήκαν να διαμαρτυρηθούν σε μια πολυπληθή διαδήλωση. Δεν θυμάμαι άλλη παρόμοια - τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια - στην οποία τόσοι δικηγόροι να έχουν αφήσει τα γραφεία τους και να έχουν βγει στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούν. Και όχι δικηγόροι με "τέτοια" δράση.

Οι αγρότες βγαίνουν με τα τρακτέρ στις επαρχιακές οδούς και ετοιμάζονται για πολύ πιο δραστικές διαμαρτυρίες. Το αγροτικό καίει σε όλες τις παραμέτρους, φορολογία, αποζημιώσεις, ρυθμίσεις.

Το αφήγημα μιας κυβέρνησης που με ιλιγγιώδη ταχύτητα αλλάζει εαυτό, είναι ιλιγγιώδες και αυτό και δεν μπορεί να αποτελέσει το συνεκτικό υλικό. Χωρίς σχέδιο και μακριά από την κοινωνία έχει χάσει το μέτρο. Οι κοινωνικές της συμμαχίες πάνω στις οποίες στήριξε την εκλογή της διαλύονται γρήγορα και ανεπίστροφα.

Όλα μοιάζουν σαν εκείνες τις σταγόνες που γεμίζουν το ποτήρι περιμένοντας την τελευταία, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι θα έρθει και σύντομα. Το ποτήρι εξάλλου τώρα αρχίζει να γεμίζει.

Από την άλλη, βλέπω και αναλύσεις (πολιτικές, οικονομικές) ίδιες Ιανουάριος '15. Χωρίς να αλλάζουν τίποτα, παρά μόνο τα νούμερα σε κάποιες περιπτώσεις. Λες και αυτός ο ένας χρόνος δεν πέρασε, λες και τίποτα καινούριο δεν έφερε για την ελληνική κοινωνία, που να πρέπει να συμπεριληφθεί στην ανάλυση και στον σχεδιασμό. Προτείνονται τα ίδια "σχέδια", λες και η κοινωνία δεν άλλαξε σε αυτόν τον χρόνο, λες και τα δεδομένα που μελετάμε δεν άλλαξαν κι αυτά, λες και ήταν ένας χρόνος ακινησίας και όχι σαρωτικών μετατοπίσεων.

Ακόμη και το προσφυγικό, ένα θέμα τεράστιο και στον όγκο και στη σημασία του ως προς τη διαχείρισή του, δεν περιλαμβάνεται/ενσωματώνεται σε αυτές τις "προτάσεις" και τα "σχέδια". Λες και δεν συνέβη, λες και δεν άλλαξε την Ελλάδα με τρόπο καθοριστικό πόσο μάλλον καθώς δεν ξέρουμε πως θα αποκρυσταλλωθεί, λες και δεν χρειάζεται να λάβουμε υπόψη τις επιπτώσεις και τα αποτελέσματα του. Και αυτή είναι μόνο μία από τις μεγάλες αλλαγές που συνέβησαν αυτόν τον χρόνο. 

Οι ιδέες δεν πεθαίνουν θα συμφωνήσω με τον φίλο μου Αιμίλιο Μ. (πολύτιμος πάντα στη συζήτηση) και για αυτό παραμένουν πάντα "επικίνδυνες" με ή χωρίς εισαγωγικά. Κάποιες θα τις συζητάμε για πολλές δεκαετίες και στη συνέχεια, καθώς έχουν πια κατατεθεί. Συνήθως έτσι γίνεται με τις ιδέες και πάντα μα πάντα επανέρχονται. Αλλά εδώ δεν πρόκειται για συζήτηση ιδεών και σ΄αυτόν τον ένα χρόνο μεσολάβησαν πάρα πολλά, που κατέστησαν κάποια προηγούμενα σχέδια ελλειματικά, ενώ πριν φάνταζαν πλήρη, περισσότερο θολά ενώ πριν έδειχναν πιο καθαρά. Θα πρέπει να τα δούμε με τα νέα δεδομένα αν δεν θέλουμε να κλείσουν τον κύκλο της ζωής τους ως πιθανά πολιτικά εγχειρήματα.

Και φυσικά υπάρχει κι εκείνη η πλευρά που θυμώνει και διαμαρτύρεται, αλλά κινείται πολύ αργά, οι θέσεις της παραμένουν πάντα πολύ γενικές, πολύ ασχημάτιστες, πολύ καλές για ευρύτερο πολιτικό θεωρητικό αναστοχασμό, αλλά πολύ μακριά από το να γίνουν ή να μπορούν να συνδεθούν με συγκεκριμένες προτάσεις κυβερνησιμότητας. Μια εγγενής αδυναμία που δεν μπορεί να υπερκεραστεί ώστε το αφηρημένο και θεωρητικό να γίνει συγκεκριμένο και κυβερνησιακό. Προβαίνει σε δράσεις και κινητοποιήσεις, αλλά επιλέγει να αναδείξει την προβληματική των προτάσεων της μέσα από εσωστρεφείς μονολόγους, καθώς δεν συζητάει "με την άλλη πλευρά". Έτσι, καταγράφει μεν δράσεις σε ένα "ρόστερ αγωνιστικότητας" αλλά δεν πάει παραπέρα, ακόμη και όταν έχει να πει χρήσιμα πράγματα εκφράζοντας την αντίθεσή της, όπως στο θέμα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον μόλις κόπασε η φιλολογία για εκλογές, αν και πολλοί συνεχίζουν να το πιστεύουν και το θεωρούν και βέβαιο ότι θα έχουμε εκλογές σύντομα, με επιχείρημα ότι "το πρόγραμμα δεν βγαίνει". Αλλά ποιοι από αυτούς που μπορούν να προκαλέσουν εκλογές θέλουν εκλογές? Γιατί ο λαός ακόμα και αν θέλει δεν μπορεί. Ποιοι λοιπόν?

Η κυβέρνηση δεν θέλει και κάνει ότι μπορεί για αυτό και στο εσωτερικό της και ως προς τους δανειστές. Η ησυχία που επικρατεί στο εσωτερικό της, οι άνευρες και περιορισμένες αντιδράσεις ακόμη και στα θέματα αιχμής, με πρόσφατη αυτήν στην "πρόταση" βουλευτή της για την παιδεία, δείχνουν ότι η κυβερνητική πλειοψηφία δεν κινδυνεύει εκ των έσω.

Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν θέλει για πολλούς λόγους. Πιο προφανείς ο χρόνος που χρειάζεται ο νέος πρόεδρος του κόμματος και η θεωρία του "ώριμου φρούτου", από την οποία θα επωφεληθούν και τα υπόλοιπα κόμματα.

Τα μικρότερα κόμματα επίσης δεν επιθυμούν εκλογές. Από τα πτωτικά ποσοστά τους στις πρόσφατες εκλογές ενδέχεται να χάσουν από αυτά που έχουν, παρά να κερδίσουν κάτι παραπάνω στην παρούσα στιγμή. Χρειάζονται χρόνο για να "αντισταθούν" σε κάποια μνημονιακά μέτρα καταψηφίζοντάς τα, ώστε να κερδίσουν κάτι.

Εταίροι και δανειστές δείχνουν ικανοποιημένοι από την κυβέρνηση η οποία εφαρμόζει το μνημόνιο που υπέγραψε και έχουν βρει πλέον έναν κοινό βηματισμό. Η όποια δυσκολία του Βερολίνου για τη μη συμμετοχή στο πρόγραμμα στήριξης από το ΔΝΤ δεν φαίνεται να δρομολογεί εκλογές στην Ελλάδα.

Από ποιους λοιπόν και για ποιον λόγο θα πάμε σε εκλογές?
Η διασύνδεση της εφαρμογής του προγράμματος με την πρόκληση εκλογών (μπορεί να) είναι μία πιθανή εκδοχή, αλλά δεν είναι ούτε η μοναδική, ούτε η πιο ισχυρή, ούτε η πιο βέβαιη. Όσοι αναλύουν με "νομοτελειακές" αιτιάσεις, "λογικές" και "κανονικότητες" (αυτό το πρόγραμμα δεν μπορεί να εφαρμοστεί, άρα θα πάμε σε εκλογές), μάλλον δεν έμαθαν τίποτα από τη χρονιά που πέρασε και για αυτό συνεχίζουν την ανάλυσή τους χωρίς να τη λαμβάνουν υπόψη τους. 

Με έναν τρόπο όλα αυτά είναι ενδιαφέροντα. Κάπου στο βάθος όμως γεννιέται μια σκέψη που κατατρώει: μήπως είναι απλά το "ενδιαφέρον" ενός μεγάλου τραυματικού deja vous.