Σάββατο, 16 Μαρτίου 2013

Μια Ένωση που έγινε αυτοσκοπός

Ήταν μια ποικιλόμορφη ομάδα ανθρώπων με κοινά ιδανικά που τους ένωνε η επιθυμία για μια Ευρώπη ειρηνική, ενωμένη, ευημερούσα, θα πούνε/θα πούμε(?) για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί όλοι όσοι σκοπεύουν να μείνουν στην ιστορία, να αφήσουν τα ίχνη τους με έναν μνημειώδη και ηρωικό τρόπο, χρειάζονται απαραίτητα έναν καθυγιασμένο ιδρυτικό μύθο. Θα ειπωθούν κι άλλα, για την ανάγκη μιας κοινής ειρηνικής πορείας, για της αρχές του Ανθρωπισμού και της Αλληλεγγύης, για εμπνευσμένους οραματιστές και για χαρισματικούς ηγέτες. Θα ειπωθούν πολλά που θα εξαντλήσουν και τα επίθετα και τα ουσιαστικά, κι όσο μεγαλύτερος ο μύθος, τόσο μικρότερη η αλήθεια. Και αλήθεια, τα ιδανικά είναι όπως τα συμφέροντα? Συνενώνονται?  
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πατώντας σε άλλες προηγούμενες, θα γίνει πραγματικότητα τον Νοέμβριο του 1993 μέσα σε ένα κλίμα ενθουσιασμού και ελπίδας. Κι είναι πράγματι κωμικός ο τρόπος που η ιστορία εκδικείται και στα "μικρά" και στα "μεγάλα", αν αναλογιστεί κανείς ότι η "μεγάλη αυτή πολιτική και οικονομική οντότητα" που γινόταν πραγματικότητα με ένα υψηλό συνδυασμένο ονομαστικό ΑΕΠ και η Χρυσή Αυγή γιορτάζουν την ίδρυσή τους την ίδια μέρα την ίδια χρονιά! 'Οργανα, σύμβολα, θεσμοί, αποφάσεις, σύνοδοι, χάρτες για δικαιώματα και υποχρεώσεις, ένα Νόμπελ Ειρήνης για τον "επιτυχημένο αγώνα για την ειρήνη, τη συμφιλίωση, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα", νέοι όροι στο κοινωνικό πολιτικό λεξιλόγιο. Που ακριβώς "στρίψανε" τα πράγματα? Πως να πει κανείς με σιγουριά, ήταν τόσες οι στροφές στην πορεία.
Όταν άρχισαν να ακούγονται οι φωνές για το "μεγάλο κράτος των Βρυξελλών", για τις ατέλειωτες στρατιές των υπαλλήλων της ΕΕ, για τους πολύ υψηλούς μισθούς τους, για τις αλόγιστες δαπάνες στα υψηλόβαθμα κλιμάκια, για τη διαφθορά, εμείς κλείναμε τα αυτιά φοβούμενοι τι θα ακούσουμε στη συνέχεια και κυρίως φοβούμενοι μήπως κάτι πρέπει να κάνουμε, κάπως πρέπει να αντιδράσουμε σε αυτό, και πως θα το κάναμε τώρα που είχαμε καταφέρει επιτέλους να βρούμε τη θαυματουργή κολυμβήθρα του Σιλωάμ, που είχε ξεπλύνει όλη την πολιτισμική μας κληρονομιά και μας είχε χρήσει "Ευρωπαίους", έστω και αποδεχόμενοι ως έτος γέννησης μόλις το 800! Πώς να φύγει κανείς και μάλιστα οικειοθελώς από αυτό το πολυπόθητο, πολιτισμικό κατασκεύασμα, από αυτό το ευφυές ιδεολόγημα του "Ευρωπαίου"? Ποιος θα μπορούσε? Ποιος θα έβρισκε το θάρρος να μπορεί? Κι έτσι συνεχίσαμε να κλείνουμε τα αυτιά μας και στις φωνές για τον περιορισμό δημοκρατικών αρχών και δικαιωμάτων από την ΕΕ, για τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα που άρχιζε σιγά σιγά να υιοθετεί, για την παρεμβατικότητά της στα κράτη - μέλη που μεγάλωνε συνεχώς. Υπήρχε εξάλλου ο Χάρτης των Ευρωπαϊκών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Ε, αφού υπήρχε αυτός, θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να κλείνουμε τα αυτιά και να αφήνουμε "τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών" να κάνουν τη "δουλειά". 
Όταν πριν από αρκετό καιρό ειπώθηκε ότι, μια Παρασκευή πρέπει να κλείσουν οι τράπεζες με ευρώ και τη Δευτέρα να ανοίξουν με εθνικό νόμισμα, ήταν τόσο σοκαριστικό, που έκοψε την ανάσα των πάντων ακόμη και στο φαντασιακό του. Σήμερα, ένα Σάββατο πρωί, όχι πολύ μακριά από τότε, που οι κυπριακές τράπεζες θα ανοίξουν τη Δευτέρα και οι καταθέσεις των πολιτών θα έχουν φορολογηθεί σε απίστευτα ύψη, ξανακόπηκε η ανάσα. Και οι πολιτικοί της Κύπρου έσπευσαν να κάνουν αυτό που κάνουν όλοι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί στο Νότο της Ένωσης, να διαλέξουν ανάμεσα στο "χειρότερο" και στο "χείριστο".  
Είναι όλα τόσο νόμιμα. Όσοι σπεύσουν να πούνε ότι κάτι τέτοιο είναι ενάντιο στα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου, στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας δηλαδή, θα τους στεναχωρήσω λέγοντας ότι δεν είναι έτσι. Είναι και ηθικά? Κι αντί να περιμένουμε συνεχώς τι θα απαντήσουν σε αυτό οικονομολόγοι, τεχνοκράτες, άνθρωποι της Οικονομίας, κτλ, να αντιληφθούμε πόσο δραματικό για τις κοινωνίες είναι, όταν ο Ανθρωπισμός ως συγκροτημένα επιστημονικά πεδία, ως γνώση και ιστορική εμπειρία, ως πρόσωπα και φωνές, σωπαίνει. Κι έτσι να σκεφτούμε ξανά, γρήγορα και αποφασιστικά, από ποιους θα ζητήσουμε απαντήσεις αυτή τη φορά. Και να ξανασκεφτούμε και τις ερωτήσεις που θα κάνουμε, έχοντας στο μυαλό μας ότι επίκεντρο και σκοπός όλων αυτών των ενώσεων δεν μπορεί να είναι κανείς και τίποτα άλλο, παρά μόνο ο άνθρωπος.  





ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Άρθρο 17

Δικαίωμα ιδιοκτησίας

1.   Κάθε πρόσωπο δικαιούται να είναι κύριος των νομίμως κτηθέντων αγαθών του, να τα χρησιμοποιεί, να τα διαθέτει και να τα κληροδοτεί. Κανείς δεν μπορεί να στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνον για λόγους δημόσιας ωφέλειας, στις περιπτώσεις και υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο νόμο και έναντι δίκαιης και έγκαιρης αποζημίωσης για την απώλειά της. Η χρήση των αγαθών μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς από το νόμο, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο προς το γενικό συμφέρον.

Τετάρτη, 6 Μαρτίου 2013

Οι επαναστάσεις στη ζωή, είναι που μετράνε

Αυλαία λοιπόν για τον Ούγκο Τσάβες. Οριστική, αμετάκλητη, χωρίς συζητήσεις και χωρίς διαπραγματεύσεις αυτή τη φορά. "Η ιστορία θα κρίνει" θα πούνε οι περισσότεροι ανάμεσα σε εμφατικά συλλυπητήρια και μετριοπαθή σχόλια. Και βέβαια η ιστορία. Αλλά η ιστορία δε γράφεται για την ιστορία, δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε ελιτίστικη διαστροφή. Η ιστορία γράφεται για τους ανθρώπους. Από τους νικητές αναμφίβολα, ελπίζω και από τους ηττημένους κάποτε, κι έτσι διευκολύνει πολύ κάποιους να τοποθετούν τον εαυτό τους στο ένα ή το άλλο στρατόπεδο και να διεκδικούν μια θέση εκεί. Η ιστορία θα αποφανθεί για τον Τσάβες, και ποιος δε θα ήθελε να αποφανθεί η ιστορία για τον εαυτό του, αλλά πριν από την ιστορία, το να σε αγαπάνε οι άνθρωποι, ο λαός σου, έχει τη δική του σημασία.

Εδώ τα πράγματα είναι πιο απλά. Η ιστορία φαίνεται να μην απασχολεί κανέναν, η αγάπη του λαού είναι μια χαμένη έννοια, το ίδιο και το όφελος του λαού και το πολιτικό σύστημα αγκομαχά μεταξύ επικείμενου ανασχηματισμού που δεν ενδιαφέρει κανέναν και απορίας για το σε ποιο είδους πολιτική περσόνα θα μετεξελιχθεί ο Αλέξης Τσίπρας. Συνθήματα Ανδρέα Παπανδρέου, ομιλίες για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, γενναίες μετατοπίσεις προς το συντηρητικό κέντρο των νοικοκυραίων και ένα πονηρό φλερτ με τα αριστερά της Αριστεράς του, ο Αλέξης Τσίπρας καταφέρνει να πείσει πως δεν είναι εκείνος που βρίσκεται σε ένα ακατανόητο πολιτικό αλαλούμ, αλλά η χώρα και ο ψηφοφόρος. Και πραγματικά, τέτοιο πονηρό και σαγηνευτικό κλείσιμο ματιού, λάγνο και πολλά υποσχόμενο, είχε χρόνια να δει ο τόπος. Πιστεύω ότι θα τα καταφέρει. Είναι πολύ καλός σε αυτό.

Τα μύχια όνειρα ξένων ανθρώπων και γνωστών μου, με απασχόλησαν πολύ και τα συζήτησα ακόμη περισσότερο τις τελευταίες μέρες. Βαθιά, ανομολόγητα, ορίζουν τη στάση και τη συμπεριφορά μας, ρυθμίζουν τη ζωή μας. Τα όνειρά μας αυτά, μας κρατούν ξύπνιους τη νύχτα και κουβαλούν την κατάρα να μην μπορούμε να τα μοιραστούμε με κανέναν. Είναι δικά μας και επιμένουν να μας βασανίζουν, να μας απειλούν ότι θα πραγματοποιηθούν κι έτσι θα πάψουμε να έχουμε όνειρα καθώς δε θα μπορέσουμε να φτιάξουμε καινούρια, ή ότι θα μας εγκαταλείψουν για κάποιον άγνωστο προορισμό. Τα μύχια, ανομολόγητα όνειρα των ανθρώπων, εκείνα που στοχεύουν στο "ιστορικό αιώνιο", δεν είναι τα "μεγάλα" και τα δύσκολα να επιτευχθούν. Τα βασανιστικά είναι τα άλλα. Εκείνα τα καθημερινά, τα ομολογημένα όνειρα. Δυσπρόσιτα και τεράστια, καθορίζουν με τη δύναμη ή την αδυναμία τους τη ζωή του καθενός μας. Γιατί η ζωή του καθενός είναι πιο μεγάλη και πιο σπουδαία από την ιστορία των όλων.