Σάββατο, 28 Δεκεμβρίου 2013

"Ονειρευτές της μέρας"

Κι επιτέλους το "σωτήριο έτος" 2013 φτάνει στο τέλος του. Δεν υπήρξε "σωτήριο", αλλά κάποιοι έτσι το ονειρεύτηκαν στους ήσυχους ύπνους της νύχτας. Εμείς οι υπόλοιποι, που τα όνειρά μας επιζητούν μανιασμένα μια θέση στη μέρα, ξέραμε από την αρχή ότι δε θα είναι έτσι. Αλλά εμείς, οι "ονειρευτές της μέρας", είπαμε να μην το βάλουμε κάτω. Αν και μπορούσαμε? Επειδή δεν μπορούσαμε? Δεν ξέρω.

Βλέπω τα άρθρα, τα κείμενα και τις αναρτήσεις μου αυτήν τη χρονιά. Ξέρω ότι μπορώ εύκολα να είμαι "δημοσιογραφικά ορθή" και πολυδιαβασμένη με μια ανασκόπηση της χρονιάς "με μια άλλη ματιά." Αλλά υπάρχει κάτι στην "ορθότητα" που με απωθεί, ή στις χειρότερες περιπτώσεις απειλεί να με εξοντώσει και πρέπει να κάνω κάτι για αυτό. Υπάρχει μια "ορθότητα" που δικαιολογεί τα πάντα. Υπάρχει μια "ορθότητα" που δικαιολογεί και αυτό που ζούμε. Υπάρχει πάντα μια αδυσώπητη, ανελέητη, εξουσιαστική "ορθότητα" που ορμάει καταπάνω σου με μοναδικό σκοπό να σου κατασπαράξει το μυαλό. Πίνω μια γουλιά καφέ και σκέφτομαι ότι ναι, υπάρχει πάντα μια "ορθότητα" που στέλνουν καταπάνω σου με σκοπό να σου κατασπαράξει το μυαλό.

Βλέπω τα κείμενα μου. Κάποια θυμωμένα, κάποια απελπισμένα, κάποια ανυπόταχτα, κάποια αισιόδοξα. 'Έχουν μια σκληρότητα, μου λέει ο φίλος μου Χρήστος Κ. και πρόκειται μάλλον για έμφυτη, καθώς δεν την επιδιώκω. Δεν επιδιώκω τίποτα γράφοντας, σκέφτομαι και αμέσως γελάω για τα μικρομέγαλα ψέματα που λέω ώρες ώρες στον εαυτό μου. Αν ήταν έτσι δε θα έγραφες, μου απαντώ. 
("Ο Λόγος που ενεργεί κατά την επικοινωνιακή δράση δεν υπόκειται όμως απλώς σε λόγω τινά εξωτερικούς, καταστασιακούς περιορισμούς. Οι ίδιοι οι όροι που τον καθιστούν δυνατό, τον υποχρεώνουν να διακλαδωθεί στις διαστάσεις του ιστορικού χρόνου, του κοινωνικού χώρου και των σωματοκεντρικών εμπειριών.") 

Επιτέλους το "σωτήριο έτος" 2013 φτάνει στο τέλος του. Μετράω έναν μεγάλο έρωτα, άκρως μυθιστορηματικό, κινηματογραφικό ή λογοτεχνικό δεν ξέρω, και με μία αναπόδραστη κατάληξη αποτυχημένου, χωρίς "happy end", όπως όλοι οι "μεγάλοι έρωτες". Δεν λέω ότι δεν υπάρχουν "μεγάλοι έρωτες" που μακροημερεύουν, μάλλον θα υπάρχουν, λέω ότι ο δικός μου δεν ήταν έτσι. Ποιος ξέρει...
("Η έξαψη της Έμμα που περιφρονούσε τον αστικό της καθωσπρεπισμό, του φαινόταν κατά βάθος χαριτωμένη γιατί στρεφόταν προς αυτόν. Σίγουρος ότι αγαπιέται δεν ανησυχούσε πια για τους τρόπους που άλλαξαν οριστικά.")

Μετράω και δημοσιεύσεις σε μεγάλα περιοδικά κ εφημερίδες του εξωτερικού και αναδημοσιεύσεις σε όλον τον κόσμο. "Κάνεις διεθνή καριέρα?" με ρώτησε ο Νίκος. Τον κοίταξα παραξενεμένη. Δεν το σκέφτηκα ποτέ έτσι. Δεν το επιδίωξα. Σκέφτομαι ότι θα ήθελα να μπορούσα να μην έκανα καμία δουλειά. Να ζούσα σε ένα τροπικό νησί. Σκέφτομαι αυτόν τον "κοινότυπο εναλλακτικό αναχωρητισμό", τις φαντασιακές κοινότητες, τις αναχωρητικές ουτοπίες. Δεν είναι κακές, σκέφτομαι για άλλη μια φορά και αναρωτιέμαι τι πρέπει να απαντήσω στον Νίκο. Τελικά επιζώ της συντριβής που διαφαίνεται ανάμεσα στην πιεστική ανάγκη να διατηρήσω τον προσωπικό μου μύθο και να απαντήσω κάτι με νόημα. "Κάνω μια δουλειά για να ζω", λέω μόνο, τελικά. 
("Ως εάν οι λέξεις να έχουν διαφυλάξει ακέραιο το νόημά τους, οι επιθυμίες τη φορά τους, οι ιδέες τη λογική τους. Λες κι αυτός ο κόσμος των ηθελημένων και ειπωμένων πραγμάτων δεν έχει γνωρίσει εισβολές, αγώνες, υφαρπαγές, μεταμφιέσεις, δόλους".)

Το "πολιτικό" παραμένει κενό και μετέωρο. Αν πρέπει τα μέλη μιας "κεντροαριστερής κυβέρνησης" που θα προκύψει να μοιραστούν τους ρόλους της τελευταίας πράξης του δράματος σε αυτή τη χώρα και όχι ένα νέο έργο, ας γίνει κι έτσι. Μια παράταση μέχρι την "επόμενη μέρα" που η Αριστερά δεν ξέρει πως να την ορίσει και η Δεξιά μοιάζει να επιθυμεί κάποιο χρόνο για να ανασυγκροτηθεί. Δοκίμασα να γεμίσω αυτό "το κενό και μετέωρο" με πολλούς τρόπους μέσα σε αυτή τη χρονιά. Με οργή, με θυμό, στην αρχή. Είπα "θυμώνω άρα υπάρχω". Με λόγια γραμμένα, με φωνές, με αργά, σερνάμενα βήματα στις πορείες, στη συνέχεια. Κι ύστερα, το "πέρα από αυτό". Με στοιχειώδεις ερωτήσεις χωρίς απάντηση, ζητιανεύοντας χωρίς ντροπή ελπίδες σε αδιάντροπους πολιτικούς λόγους, μέχρι που αυτή η έλλειψη ντροπής μας ένωσε στην αναζήτηση ενός άλλου Μεσσία με γοητευτικό χαμόγελο, για να εκπληρώσει κι εκείνος το διαχρονικό συστημικό, στερούμενου κάθε φαντασίας, σχήμα "γολγοθάς - σταύρωση - ανάσταση".
("Μια υπόσχεση προς έναν τρίτο, με την οποία κάποιος δεσμεύεται μόνο προφορικώς να κάνει αυτό ή εκείνο το πράγμα, το οποίο δικαιούται και να παραλείψει ή αντιστρόφως, παραμένει ισχυρή για όσο διάστημα δεν αλλάζει η θέληση του υποσχόμενου. Γιατί όποιος έχει την εξουσία να παραβεί την υπόσχεσή του, στην πραγματικότητα, δεν χάνει το δίκιο του: αυτό που δίνει είναι μόνο λόγια".)

Κι επιτέλους το "σωτήριο έτος" 2013 φτάνει στο τέλος του. 
Βλέπω το κείμενο μου γεμάτο εισαγωγικά γύρω από λέξεις της καθημερινότητας. Λέξεις που δεν διακρίνω πια το νόημά τους με καθαρότητα. Δε ξέρω καν αν θέλω να ξαναγυρίσουν στην προηγούμενη καθαρότητά τους, ή να ενδυθούν μια καινούρια, άσπιλη νοηματοδοσία. Μια λυτρωτική ανασφάλεια σε καταλαμβάνει όταν θολώνουν οι λέξεις. Επιτέλους, περπατάς κι εσύ πάνω στο νερό! Επιτέλους, το στέρεο έδαφος των λέξεων  δεν υπάρχει πια!  Ίσως τώρα κάτι να γίνει και να αρχίσουν όλοι να φωνάζουν "θαύμα, θαύμα!".

Ονειρευτές της μέρας, δεν έχω καμία απάντηση να σας δώσω. Και τις ερωτήσεις που νόμιζα δύσκολες τις έκανα, αλλά δεν οδήγησαν (ακόμη) πουθενά. 

"Τελικά όλα θα είναι όπως ήσαν πάντοτε. Τα μεγάλα πράγματα είναι για τα μεγάλα πνεύματα, οι άβυσσοι για τα βαθιά πνεύματα, οι λεπτότητες κι οι ανατριχίλες για τους λεπτεπίλεπτους και για να συντομεύσω, τα σπάνια πράγματα για τους σπάνιους."

Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου 2013

“Το στερεότυπο είναι ένα κομμάτι αλήθειας που επιβιώνει ακόμα και όταν πάψει να είναι αληθινό”


«Όταν η ΕΕ, ως κεντρικός παράγοντας στην αντιμετώπιση της κρίσης, λάμβανε αποφάσεις για την οικονομική διακυβέρνηση στα κράτη - μέλη και όταν η τρόικα έθετε όρους για τα πακέτα διάσωσης και τις δανειακές συμβάσεις, θα έπρεπε να είχαν λάβει καλύτερα υπόψη τους τις επιπτώσεις των μέτρων λιτότητας πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα», σημείωσε ο Επίτροπος σε έκθεσή του και κάποιοι ίσως να σκέφτηκαν ότι πρόκειται για έναν λόγο ομολογίας, έναν λόγο που μας απαλλάσει από την αδράνεια, έναν λόγο που θα μας γλυτώσει από την αγωνία. Ένα ενεργό σημείο που θα δώσει μια απάντηση στην Ελλάδα που διερωτάται: “τι θα γίνει τώρα?”

Ο κ. Μουίζνιεκς με τα ατσαλάκωτα πτυχία του και τις ατσαλάκωτες θέσεις εργασίας του, η μία πιο υψηλόβαθμη από την άλλη, η κάθε μία πιο κρατική και θεσμική από την προηγούμενη, δεν έκανε τίποτα πρωτότυπο, ριζοσπαστικό ή αλληλέγγυο όταν σημείωσε «από τις εθνικές αποφάσεις σχετικά με τα μέτρα λιτότητας και τα διεθνή πακέτα διάσωσης απουσιάζει η διαφάνεια, η συμμετοχή του κοινού και η δημοκρατική λογοδοσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επαχθείς όροι εμπόδισαν τις κυβερνήσεις στο να επενδύσουν σε βασικά προγράμματα για κοινωνική προστασίας,υγεία και εκπαίδευση».

Ίσα ίσα ο κ.  Μουίζνιεκς γνώστης της υψηλής επικοινωνίας, του διεθνούς περιβάλλοντος και των υψηλόβαθμων θέσεων, έχοντας να αντιπαλέψει την χρόνια τώρα ολοένα και μεγαλύτερη δυσφορία για την έλλειψη δημοκρατικότητας εντός της Ευρωζώνη, την άνοδο του ευρωσκεπτικισμού στην Ευρώπη, τις πρόσφατες συζητήσεις για πιθανή συντεταγμένη διάλυση της ΕΕ,  οικοδομεί με καίριες και εύστοχες δηλώσεις,  μία επιτυχημένη θητεία ως Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Έτσι, τα συμπεράσματα της έκθεσής του δεν είναι διαφορετικά από άλλα προηγούμενα στο ύφος, ούτε απομακρύνονται από τα πλαίσια των γνωστών θέσεων της ΕΕ, απλά επισημαίνουν τα γνωστά και αυτονόητα πλέον περί κρίσης. 

Στις συστάσεις του ο Επίτροπος αναφέρεται προς τα εθνικά κοινοβούλια και κάνει γενικές υποδείξεις για θέματα που αφορούν τη διαφάνεια, τον προϋπολογισμό, τις κοινοβουλευτικές επιτροπές, τις εθνικές δομές για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη διεξαγωγή συστηματικών αξιολογήσεων για τις επιπτώσεις της κρίσης στα ανθρώπινα δικαιώματα, την προώθηση της ισότητας και την καταπολέμηση των διακρίσεων και του ρατσισμού, την εξασφάλιση μίας βάσης κοινωνικής προστασίας για όλους, το δικαίωμα στην αξιοπρεπή εργασία. Αν αφαιρέσει κανείς τις φράσεις που αναφέρονται στην ύπαρξη της κρίσης, ο κ.  Μουίζνιεκς επαναλαμβάνει τα γνωστά πεδία στα οποία η ΕΕ χρόνια τώρα, δεν έχει καταφέρει να σημειώσει επιτυχίες ανάλογες των κονδυλίων που δαπανά και της γραφειοκρατίας που συντηρεί.

Αν κάποιος θελήσει να μιλήσει για αυτά, μπορεί να το κάνει πιο εύστοχα, ανατρέχοντας στο έγγραφο αξιολόγησης (των υπηρεσιών της Επιτροπής) του εθνικού προγράμματος  μεταρρυθμίσεων και σταθερότητας του 2013 για την Ελλάδα, με εισηγητή τον κ. Jahier, όπου στα συμπεράσματά του επισημαίνει ότι “ το περιορισμένο σύστημα κοινωνικών παροχών στην Ελλάδα έρχεται σε αντίθεση με τα συστήματα σε άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ και αδυνατεί να μειώσει το υψηλό ποσοστό φτώχειας.” 

Εάν πάλι κάποιος πιστέψει ότι ο Επίτροπος έκανε κάτι πάρα πολύ ριζοσπαστικό υπενθυμίζοντας στις εθνικές κυβερνήσεις τις υποχρεώσεις τους, μάλλον θα βρει πιο “αποκαλυπτική” την επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (19.9.2013), όπου αναφέρει απερίφραστα το πλαίσιο αυτών των μέτρων: “Σήμερα υπάρχουν 26 εκατομμύρια άνεργοι και 120 εκατομμύρια άτομα που πλήττονται από τη φτώχεια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό στην ΕΕ. To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε πρόσφατα την ανάγκη για «ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη», για «πρότυπα αναφοράς στους τομείς της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής», υπό την προϋπόθεση της «δεσμευτικής εποπτείας της δημοσιονομικής πειθαρχίας».

Ή ακόμη, να δει πιο προσεκτικά τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 14ης και 15ης Μαρτίου 2013, στην Ετήσια Έκθεση για την Ανάπτυξη, όπου σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Henri Malosse, η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει πιο αποφασιστική και απτή δράση όσον αφορά τη μείωση και την εξάλειψη της φτώχειας και για τον σκοπό αυτό απαιτείται μια καλύτερη δέσμη δεικτών σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο τη μέτρηση της φτώχειας και την εξασφάλιση της ορθής παρακολούθησης και της ενδεχόμενης διόρθωσης των Εθνικών Προγραμμάτων Μεταρρυθμίσεων και των μέτρων λιτότητας που πιθανόν να επιδεινώσουν την φτώχεια και να υπονομεύσουν την ανάκαμψη.  

Τι καινούριο λοιπόν ή διαφορετικό πρόσθεσε η θέση Μουίζνιεκς? Και καθώς ο  κ. Μουίζνιεκς δεν κάνει κανένα λόγο για τις ευθύνες και το ρόλο της ΕΕ, θα μπορούσε τουλάχιστον να εγγυηθεί από τη θέση του Επιτρόπου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, ότι όλα αυτά τα μέτρα “ορθής παρακολούθησης”, “αυστηρού ελέγχου”, “δεσμευτικής εποπτείας” και “ενδεχόμενης διόρθωσης”, τα οποία θα εκπορεύονται από την ΕΕ, όχι μόνο δε θα πλήττουν, αλλά θα λαμβάνουν υπόψη τους τα ανθρώπινα δικαιώματα? Αυτό θα ήταν ίσως μια δήλωση με κάποια σημασία στο λάθος ερώτημα “τι θα γίνει τώρα?”. Μέχρι να καταφέρουμε να διατυπώσουμε το σωστό ερώτημα “τι θα κάνουμε τώρα?”

Τετάρτη, 6 Νοεμβρίου 2013

"Είμαστε σε διαπραγμάτευση"

Και είπε ο Πρωθυπουργός στη συνέντευξή του “δεν είμαστε σε πόλεμο, είμαστε σε διαπραγμάτευση”. Και με αυτή τη φράση (ξανα) ξεπήδησε μπροστά μου η θλιβερή εικόνα ενός Πρωθυπουργού που δεν έχει καμία αντίληψη ποια χώρα είναι η χώρα του, καμία σύνδεση με το λαό του. Θλιβερή εικόνα, αλλά πόσο πιο θλιβερή διαπίστωση...

Όταν γράφω τα άρθρα μου στο ξένο Τύπο, το πιο βαρετό κομάτι είναι για μένα η αναζήτηση και μελέτη όλων εκείνων των δεικτών που μπορούν να κάνουν τον κόσμο των άλλων χωρών να καταλάβει καλύτερα τι συμβαίνει εδώ, δίνοντας τις εικόνες με αριθμούς. Καμιά φορά είναι και ανακουφιστικό, γιατί με τους αριθμούς δεν επωμίζεσαι εκείνη τη θλίψη που η αφήγηση των προσωπικών ιστοριών συντριβής σου προσθέτει όταν τις ακούς και τις καταγράφεις. Και είναι προτιμότερο φυσικά για μένα να γράφω χωρίς να χρειάζεται να επικαλεστώ αριθμούς, γιατί στην Ελλάδα όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει. Μόνο ο Πρωθυπουργός ΑΥΤΗΣ της χώρας δεν γνωρίζει. Οι Πρωθυπουργοί των άλλων χωρών επίσης γνωρίζουν.

Είμαστε λοιπόν σε “διαπραγμάτευση”, που λέει και ο Πρωθυπουργός και αυτό μάλλον σημαίνει για μια χώρα - κατά τον Πρωθυπουργό - εκείνη την κατάσταση όπου η φτωχοποίηση χτυπάει από παντού και  έχει γονατίσει τη χώρα. Είμαστε στα συσσίτια στους δήμους και τις εκκλησίες, στα γεύματα στα σχολεία, στα κοινωνικά παντοπωλεία, όπου για ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό συνανθρώπων μας αποτελούν τη μοναδική λύση  σίτισης και επιβίωσης. Και η ανάγκη για αυτά συνεχίζει να μεγαλώνει αδιάκοπα και ανεξέλεγκτα και τα “έκτακτα” αυτά μέτρα έγιναν μόνιμη κατάσταση, μετά από τρία χρόνια εφαρμογής τους, τόσο που κανένα Μέσο δεν ασχολείται πια με αυτά. Είμαστε στο ένα κουτί γάλα κι ένα πακέτο μακαρόνια σε ένα καλάθι στο σούπερ μάρκετ που περιμένει στην έξοδο για να γεμίσει, μήπως και ανακουφίσει έστω και προσωρινά κάποιους. Είμαστε στις έκτακτες εκκλήσεις για τρόφιμα ενόψη Χριστουγέννων. Είμαστε σε χιλιάδες άστεγους ανθρώπους που  κοιμούνται πια στις εισόδους των πολυκατοικιών του κέντρου της πόλης και στα πεζοδρόμια. Είμαστε στις βουτιές των ανθρώπων στους κάδους των σκουπιδιών και στα απομεινάρια των λαϊκών αγορών, ως  την πιο συχνή εικόνα της καθημερινότητάς μας. Είμαστε χωρίς θέρμανση μέσα στο χειμώνα. Είμαστε σε μια ανεργία που έχει σκοτώσει τον μισό σχεδόν πληθυσμό και δεν αφήνει τον υπόλοιπο να ζήσει. Είμαστε χωρίς εργασία, ασφάλιση, γιατρό, φάρμακα. Είμαστε χωρίς παιδεία, χωρίς όνειρα, χωρίς μέλλον. Είμαστε σε κατασχέσεις σπιτιών, μισθών και χρεοκοπία επιχειρήσεων. Είμαστε σε αυτοκτονίες. Είμαστε σε μετανάστευση. Είμαστε σε χρεοκοπία, είμαστε σε εκρήξεις βίας,  είμαστε σε ανεξέλεγκτη  κοινωνική κατάρρευση.

Και για να σας το πω με δύο λόγια, όπως το λέει και ο Πρωθυπουργός που γνωρίζει  τη χώρα , ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ!  Κι όπως επαναλαμβάνουν με υπερηφάνεια οι υπουργοί της κυβέρνησης "είναι μία σκληρή διαπραγμάτευση"!

Εντάξει,  αλλά τι πρέπει τελικά να συμβεί, για να καταλάβετε ότι κάθε διαπραγμάτευση έχει και τέλος?

Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2013

Ο Alain Badiou για την Ελλάδα και την Αριστερά

Mετάφρασή μου από επεξεργασμένο κείμενο του Alain Badiou που δημοσιεύτηκε στην Guardian (03.10.2013). Πρώτη δημοσίευση στο Radical Philosophy RP 181(Sept/Oct 2013), Dossier:The Greek Symptom: Debt, Crisis and the Crisis of the Left.

"Αρχίζω με μια αίσθηση, ένα συναίσθημα, το οποίο είναι ίσως προσωπικό, ίσως και αδικαιολόγητο, αλλά το οποίο ωστόσο αισθάνομαι, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που έχω στη διάθεσή μου: ένα αίσθημα γενικής πολιτικής ανικανότητας. Αυτό που συμβαίνει αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα είναι κάτι σαν ένα συμπύκνωμα αυτού του συναισθήματος.

Φυσικά, το θάρρος και η ευρηματικότητα στην τακτική των προοδευτικών και των αντι-φασιστών διαδηλωτών είναι αιτία για ενθουσιασμό. Τέτοια πράγματα εξάλλου είναι απολύτως αναγκαία. Αλλά καινούρια; Όχι, καθόλου. Αυτά είναι τα αμετάβλητα χαρακτηριστικά κάθε αληθινού μαζικού κινήματος: η ισότητα, η μαζική δημοκρατία, η επινόηση συνθημάτων, η γενναιότητα, η ταχύτητα των αντιδράσεων ... Έχουμε δει όλα αυτά τα ίδια πράγματα να συμβαίνουν με την ίδια ενέργεια - χαρούμενη και πάντα λίγο ανήσυχη - τον Μάη του '68 στη Γαλλία. Τα έχουμε δει πιο πρόσφατα στην πλατεία Ταχρίρ στην Αίγυπτο. Στην πραγματικότητα, όλα αυτά έχουν αρχίσει να συμβαίνουν ήδη από την εποχή του Σπάρτακου ή του Thomas Münzer.
Ας ορίσουμε όμως προσωρινά ένα άλλο σημείο εκκίνησης.
Η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολύ μεγάλη ιστορία, παγκόσμιας σημασίας. Είναι μια χώρα η αντίσταση της οποίας σε διαδοχικές καταπιέσεις και κατοχές έχει μια ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα. Είναι μια χώρα όπου το κομμουνιστικό κίνημα, και με τη μορφή του ένοπλου αγώνα, έχει υπάρξει πολύ ισχυρό. Μια χώρα όπου ακόμη και σήμερα η νεολαία δίνει το παράδειγμα με μαζικές και διαρκείς εξεγέρσεις. Μια χώρα όπου χωρίς αμφιβολία οι κλασικές αντιδραστικές δυνάμεις είναι πολύ καλά οργανωμένες, αλλά όπου υπάρχει επίσης και η θαρραλέα και άφθονη πηγή των μεγάλων λαϊκών κινημάτων. Μια χώρα όπου υπάρχουν ασφαλώς τρομερές φασιστικές οργανώσεις, αλλά και ένα αριστερό κόμμα με μία εμφανώς σταθερή εκλογική και μαχητική βάση.
Τώρα, τα πάντα σε αυτή τη χώρα συμβαίνουν σαν να μην υπάρχει τίποτα που να μπορούσε να σταματήσει την απόλυτη κυριαρχία του καπιταλισμού που εξαπολύθηκε από την ίδια την κρίση του. Λες και, υπό τη διεύθυνση ad hoc επιτροπών και δουλοπρεπών κυβερνήσεων, η χώρα να μην είχε άλλη επιλογή από το να ακολουθήσει τα άγρια αντιλαϊκά διατάγματα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Πράγματι, όσον αφορά τα ερωτήματα που τίθενται και οι ευρωπαϊκές «λύσεις» τους, το κίνημα αντίστασης μοιάζει περισσότερο με μια παρελκυστική τακτική παρά ο κομιστής μιας πραγματικής εναλλακτικής πολιτικής.
Τέτοιο είναι το μεγάλο μάθημα των καιρών, να μας καλεί όχι μόνο να υποστηρίξουμε το θάρρος του ελληνικού λαού με όλες μας τις δυνάμεις, αλλά και να ενωθούμε μαζί του στον προβληματισμό για το τι πρέπει να σκεφτούμε και να κάνουμε, έτσι ώστε αυτό το θάρρος να μη γίνει με έναν απελπισμένο τρόπο, ένα άχρηστο θάρρος.
Αυτό που πλήττει - την Ελλάδα πάνω από όλους, αλλά και άλλους και ειδικότερα τη Γαλλία - είναι η πρόδηλη αδυναμία των προοδευτικών δυνάμεων να επιβάλλουν έστω και την πιο μικρή ουσιαστική υποχώρηση των οικονομικών και κρατικών δυνάμεων, που επιδιώκουν να υποβάλουν τον κόσμο χωρίς κανέναν ενδοιασμό στο νέο (αν και μακροχρόνιο και θεμελιώδη) νόμο του ενδελεχούς φιλελευθερισμού.
Δεν είναι μόνο οι προοδευτικές δυνάμεις που δεν έχουν κάνει καμία πρόοδο και απέτυχαν να σημειώσουν έστω και κάποια περιορισμένη επιτυχία, αλλά και οι δυνάμεις του φασισμού που έχουν αυξηθεί και ενάντια σε ένα απατηλό υπόβαθρο ξενοφοβίας και εθνικισμού, διεκδικούν τώρα να οδηγήσουν την αντιπολίτευση στα ευρωπαϊκά διατάγματα.
Η αίσθησή μου είναι ότι η βασική αιτία αυτής της ανικανότητας δεν βρίσκεται στη βάση της στην αδράνεια των ανθρώπων, στην έλλειψη θάρρους, ή στην πλειοψηφική υποστήριξη των «αναγκαίων κακών». Πολλές μαρτυρίες μας έχουν δείξει ότι οι πόροι για μια δυναμική και μαζική λαϊκή αντίσταση υπάρχουν. Παρ 'όλα αυτά, κανένας νέος τρόπος πολιτικής σκέψης δεν έχει αναδειχθεί σε μαζική κλίμακα από αυτές τις προσπάθειες, κανένα νέο λεξιλόγιο δεν έχει προκύψει από τη ρητορική της διαμαρτυρίας και τα αφεντικά της Ένωσης έχουν καταφέρει τελικά να μας πείσουν όλους ότι πρέπει να περιμένουμε ... για τις εκλογές .
Νομίζω ότι αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι αντιθέτως, ότι η πλειοψηφία των εννοιών (κατηγοριών) που οι πολιτικοί ακτιβιστές χρησιμοποιούν για να σκεφτούν και να αλλάξουν την παρούσα κατάσταση είναι σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικές.
Μετά τα σαρωτικά κινήματα της δεκαετίας του 1960 και του 1970, έχουμε κληρονομήσει μια μακρά αντεπαναστατική περίοδο, οικονομικά, πολιτικά και ιδεολογικά. Αυτή η αντεπανάσταση κατέστρεψε δραστικά την εμπιστοσύνη και τη δύναμη που κάποτε ήταν σε θέση να δεσμεύσει τη λαϊκή συνείδηση στις πιο στοιχειώδεις έννοιες της πολιτικής χειραφέτησης – όπως δηλαδή, και αναφέρω μερικές τυχαία, "ταξική πάλη", "γενική απεργία", "επανάσταση", "μαζική δημοκρατία" και πολλές άλλες. Η λέξη κλειδί «κομμουνισμός», που κυριάρχησε στην πολιτική σκηνή από τις αρχές του 19ου αιώνα, έχει η ίδια πλέον περιοριστεί σε ένα είδος ιστορικής ατιμίας. Η άποψη ότι η εξίσωση «ο κομμουνισμός ισούται με ολοκληρωτισμό» πρέπει να εμφανίζεται ως φυσική και να είναι ομόφωνα αποδεκτή είναι μια ένδειξη του πόσο πολύ απέτυχαν οι επαναστάτες κατά τη διάρκεια της καταστροφικής δεκαετίας του 1980. Φυσικά, εμείς δεν μπορούμε να αποφύγουμε μια διεισδυτική και σοβαρή κριτική για όσα συνέβησαν στα σοσιαλιστικά καθεστώτα και εκεί όπου τα κομμουνιστικά κόμματα ήταν στην εξουσία, ιδιαίτερα στη Σοβιετική Ένωση. Αλλά αυτή η κριτική πρέπει να είναι δική μας. Θα πρέπει να θρέψει τις δικές μας θεωρίες και πρακτικές, βοηθώντας τες να προχωρήσουν και όχι να τις οδηγήσει σε ένα είδος δύσθυμης αποκήρυξης, απορρίπτοντας το πολιτικό γέννημα μαζί με το ιστορικό περιβάλλον. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια εντυπωσιακή κατάσταση πραγμάτων: σχετικά με ένα ιστορικό επεισόδιο κεφαλαιώδους σημασίας για μας έχουμε υιοθετήσει, σχεδόν χωρίς κανέναν περιορισμό, την άποψη του εχθρού. Και όσοι δεν το έχουν κάνει, έχουν απλά επιμείνει στην παλιά πένθιμη ρητορική σαν να μην έχει συμβεί τίποτα .
Από όλες τις νίκες του εχθρού μας αυτή η συμβολική νίκη είναι από τις πιο σημαντικές.
Στην εποχή των παλαιών κομμουνιστών συνηθίζαμε να κοροϊδεύουμε σωρηδών αυτό που ονομάζεται langue de bois, ή τετριμμένη, στερεότυπη γλώσσα - κούφια λόγια και πομπώδη επίθετα. Φυσικά, φυσικά. Όμως η ύπαρξη μιας κοινής γλώσσας είναι επίσης και αυτό μια κοινή ιδέα. Η αποτελεσματικότητα των μαθηματικών στις επιστήμες - και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι τα μαθηματικά είναι μία υπέροχη langue de bois - έχει να κάνει με το γεγονός ότι επισημοποιεί την επιστημονική ιδέα. Έχει να κάνει με την ικανότητα να επισημοποιήσει γρήγορα την ανάλυση της κατάστασης και των τακτικών συνεπειών αυτής της ανάλυσης. Αυτό δεν απαιτείται λιγότερο στην πολιτική. Είναι σημάδι στρατηγικής ζωτικότητας.
Σήμερα, μια από τις μεγάλες δυνάμεις που η επίσημη δημοκρατική ιδεολογία κατέχει είναι ακριβώς ότι έχει στη διάθεσή της μια langue de bois που ομιλείται σε κάθε μέσο και από κάθε μία από τις κυβερνήσεις μας χωρίς εξαίρεση. Ποιος θα μπορούσε να πιστέψει ότι όροι όπως «δημοκρατία», «ελευθερίες», «ανθρώπινα δικαιώματα», «ισοσκελισμένος προϋπολογισμός», «μεταρρυθμίσεις» και ούτω καθεξής, είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από τα στοιχεία μιας πανταχού παρούσας langue de bois; Εμείς είμαστε αυτοί, εμείς οι μαχητές χωρίς στρατηγική χειραφέτησης, που βρίσκονται (και βρίσκονται εδώ και αρκετό καιρό τώρα) σε πραγματική αφασία! Και δεν είναι η συμπαθητική και αναπόφευκτη γλώσσα της κινηματικής δημοκρατίας εκείνη που θα μας σώσει . "Κάτω αυτό ή εκείνο", "όλοι μαζί θα κερδίσουμε" , "έξω από", " αντίσταση!", " είναι σωστό να επαναστατείς" ... Αυτό είναι ικανό να επηρεάσει στιγμιαία ως ένα συλλογικό κάλεσμα και κάλεσμα τακτικής και όλα αυτά είναι πολύ χρήσιμα- αλλά αφήνει ολοκληρωτικά άλυτο το ζήτημα ύπαρξης μιας ευανάγνωστης στρατηγικής. Αυτή είναι μια πάρα πολύ φτωχή γλώσσα για μια συζήτηση σχετικά με το που βρίσκεται το μέλλον των δράσεων χειραφέτησης.
Το κλειδί για την πολιτική επιτυχία έγκειται ασφαλώς στη δύναμη της εξέγερσης, το πεδίο εφαρμογής της και το θάρρος της. Αλλά και στην πειθαρχία της και στις δηλώσεις που είναι ικανή να κάνει - δηλώσεις που έχουν να κάνουν με ένα θετικό στρατηγικό μέλλον και που αποκαλύπτουν μια νέα δυνατότητα που παραμένει αόρατη μέσα στην προπαγάνδα του εχθρού. Αυτός είναι ο λόγος που η ύπαρξη των σαρωτικών λαϊκών κινημάτων δεν παρέχει από μόνη της ένα πολιτικό όραμα. Αυτό που παγιώνει ένα κίνημα στη βάση των ατομικών επιρροών είναι πάντα ένας αρνητικός χαρακτήρας: αυτό που θα εισπραχθεί από αφηρημένες αρνήσεις όπως "κάτω ο καπιταλισμός”, ή «να σταματήσουν οι απολύσεις", ή "όχι στη λιτότητα", ή " κάτω η ευρωπαϊκή τρόικα», οι οποίες δεν έχουν απολύτως κανένα άλλο αποτέλεσμα παρά την προσωρινή συσπείρωση του κινήματος, καθώς όσο πιο συγκεκριμένες είναι οι αρνήσεις και αφού ο στόχος τους είναι ακριβής, τόσο πιο κοντά φέρνουν διαφορετικά στρώματα του πληθυσμού, όπως το "κάτω ο Μουμπάρακ" κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης, και μπορούν πράγματι να επιτύχουν ένα αποτέλεσμα, αλλά ποτέ δεν μπορούν να κατασκευάσουν πολιτικές από αυτό το αποτέλεσμα, όπως βλέπουμε σήμερα στην Αίγυπτο και στην Τυνησία, όπου τα αντιδραστικά θρησκευτικά κόμματα αντλούν τα οφέλη του κινήματος, με το οποίο δεν έχουν καμία πραγματική σχέση.
Κάθε πολιτική κάνει συνταγματικό αυτό που επιβεβαιώνει και προτείνει και όχι αυτό που αρνείται ή απορρίπτει. Μια πολιτική είναι μία ενεργή και οργανωμένη πεποίθηση, μια σκέψη σε δράση που δείχνει ανεπίγνωστες δυνατότητες. Συνθήματα όπως "Αντίσταση!" είναι σίγουρα κατάλληλα για να ενώσουν μεμονωμένα άτομα, αλλά επίσης δημιουργούν τον κίνδυνο να μην συγκροτηθεί τίποτα παραπάνω από ένα χαρούμενο και ενθουσιώδες μείγμα της ιστορικής ύπαρξης και της πολιτικής αδυναμίας, για να γίνει αυτό μόνο και μόνο, καθώς ο εχθρός (ο οποίος είναι πολύ καλύτερα εξοπλισμένος στην πολιτική, στη διανόηση και στη διακυβέρνηση) θα κερδίσει τη μάχη, μια πικρή διπλασιασμένη και στείρα επανάληψη της αποτυχίας.
Δεν βρίσκεται στη μετάδοση ενός αρνητικού συναισθήματος αντίστασης αυτό που χρειάζεται για να υποχρεώσει σε μια σοβαρή υποχώρηση τις αντιδραστικές δυνάμεις, οι οποίες σήμερα επιδιώκουν να διαλύσουν κάθε μορφή σκέψης και δράσης που αρνείται να τους ακολουθήσει. Βρίσκεται στην κοινή πειθαρχία σε μία κοινή ιδέα και στην ολοένα και πιο διαδεδομένη χρήση μιας ομοιογενούς γλώσσας.
Η ανοικοδόμηση μιας τέτοιας γλώσσας είναι μία κρίσιμη επιτακτική ανάγκη. Είναι για το σκοπό αυτό που έχω προσπαθήσει να επαναφέρω, να επαναπροσδιορίσω και να αναδιοργανώσω τα πάντα που σχετίζονται με τη λέξη «κομμουνισμός». Η λέξη «κομμουνισμός» σημαίνει τρία θεμελιώδη πράγματα. Πρώτον, σημαίνει την αναλυτική παρατήρηση σύμφωνα με την οποία, σε δεσπόζουσες κοινωνίες του σήμερα η ελευθερία, με της οποίας τη δημοκρατική φετιχοποίηση είμαστε όλοι εξοικειωμένοι, είναι στην πραγματικότητα εξ ολοκλήρου κυριαρχούμενη από την ιδιοκτησία. «Ελευθερία» δεν είναι τίποτα άλλο, από την ελευθερία να αποκτήσει κάποιος κάθετι εμπορεύσιμο, χωρίς προκαθορισμένο όριο και η δύναμη να κάνει "ό,τι θέλει" μετριέται αυστηρά από την έκταση της εν λόγω εξαγοράς. Κάποιος που έχει χάσει κάθε δυνατότητα να αποκτήσει κάτι που δεν έχει, στην πραγματικότητα δεν έχει κανένα είδος ελευθερίας, όπως εύκολα μπορούμε να δούμε με το παράδειγμα των «περιπλανώμενων» όταν οι Άγγλοι φιλελεύθεροι στην περίοδο της ανόδου του καπιταλισμού τους εκτελούσαν με απαγχονισμό χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Μαρξ στο Μανιφέστο δηλώνει ότι όλες οι προσταγές του κομμουνισμού μπορούν κατά μία έννοια, να συμπτυχθούν σε μία μόνο: την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας.
Στη συνέχεια, ο «κομμουνισμός» σηματοδοτεί την ιστορική υπόθεση σύμφωνα με την οποία δεν είναι απαραίτητο η ελευθερία να κυριαρχείται από την ιδιοκτησία και οι ανθρώπινες κοινωνίες να κατευθύνονται από μία αυστηρή ολιγαρχία των ισχυρών επιχειρηματιών και των υπαλλήλων τους στην πολιτική, στην αστυνομία, στο στρατό και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Μια κοινωνία είναι δυνατή όπου κυριαρχεί αυτό που ο Μαρξ ονομάζει «ελεύθερη ένωση», όπου η παραγωγική εργασία είναι κολλεκτιβοποιημένη, όπου η εξάλειψη των μεγάλων αντιφάσεων (ανάμεσα στην πνευματική και στη χειρωνακτική εργασία, ανάμεσα στην πόλη και την ύπαιθρο, ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες, ανάμεσα στη διοίκηση και την εργασία, κλπ), είναι σε εξέλιξη και όπου οι αποφάσεις που αφορούν όλους μας είναι πραγματικά υπόθεση όλων μας. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτήν την ισότιμη δυνατότητα ως αρχή της σκέψης και της δράσης μας και να μην την αφήσουμε να διαφύγει.
Τέλος, ο «κομμουνισμός» υποδηλώνει την ανάγκη για μια διεθνή πολιτική οργάνωση. Προσπαθεί να βάλει σε κίνηση έναν επινοητικό τρόπο σκέψης, να κατασκευάσει μια δύναμη στο εσωτερικό κάθε δεδομένης κατάστασης. Ο στόχος είναι η εξουσία αυτή να είναι ικανή να κάμψει το πραγματικό προς την κατεύθυνση που προβλέπει η συνδυασμένη χρήση των αρχών με την ενεργή υποκειμενικότητα όλων όσων έχουν τη βούληση να μετατρέψουν την εν λόγω κατάσταση.
Η λέξη «κομμουνισμός» ονομάζει έτσι την πλήρη διαδικασία με την οποία η ελευθερία έχει απελευθερωθεί από μη ισότιμη υποταγή στην ιδιοκτησία. Ότι αυτή η λέξη συγκεντρώνει την πιο πεισματική αντίδραση από τους εχθρούς μας, έχει να κάνει με το γεγονός ότι δεν μπορούν να αντέξουν αυτή τη διαδικασία, η οποία θα καταστρέψει πράγματι την ελευθερία τους, τον κανόνα ο οποίος καθορίζεται από την ιδιοκτησία. Αν αυτό είναι που απεχθάνονται οι εχθροί μας πιο πολύ απ΄ όλα, τότε αυτή η εκ νέου ανακάλυψη, είναι αυτή με την οποία πρέπει να ξεκινήσουμε. 

Μας έχουν πάρει αυτές οι λεκτικές ασκήσεις πολύ μακριά από την Ελλάδα και τον συγκεκριμένο επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης; Ίσως. Ωστόσο, μία πολιτική είναι πάντα η συνάντηση μεταξύ της πειθαρχίας των ιδεών και της έκπληξη των περιστάσεων. Η ευχή μου είναι η Ελλάδα να είναι για όλους μας η καθολική οπτική μιας τέτοιας συνάντησης."

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2013

Συμβαίνει και στις καλύτερες δημοκρατίες

Συμβαίνει και στις καλύτερες δημοκρατίες: ο Πρωθυπουργός να αναχωρεί σε ένα μακρινό ταξίδι μεγάλης πολιτικής σημασίας που δεν μπορεί να αναβληθεί και ακριβώς εκείνη τη μέρα να ξεκινάει η “εξάρθρωση” της Χρυσής Αυγής. Φαντάζομαι ότι όταν είσαι Πρωθυπουργός είναι από εκείνες τις συμπτώσεις που δε σ΄αφήνουν να κοιμηθείς τις νύχτες. Να πρέπει να κάνεις δηλώσεις ώρες ολόκληρες μετά τα γεγονότα, ή και καθόλου κατά την αναχώρησή σου. Ναι είναι οπωσδήποτε οι συμπτώσεις που στοιχειώνουν τους πρωθυπουργικούς ύπνους. 

Η δολοφονία Φύσσα είναι μια από τις πολιτικές δολοφονίες που θα καταγραφεί στην μεταπολιτευτική ιστορία του τόπου, μιλώντας με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο για την πολιτική κατάσταση της χώρας αυτήν την εποχή. 
Η Χρυσή Αυγή, ένα φασιστικό μόρφωμα με αντισυστημικό μανδύα τέθηκε στην αρχή σιωπηλά από το πολιτικό σύστημα ως η κινηματική – απάντηση στην Αριστερά και στη συνέχεια απροκάλυπτα με δηλώσεις πολιτικών στελεχών, αξιωματούχων και βουλευτών στην περίφημη θεωρία των δύο άκρων. Η Χρυσή Αυγή έκανε τα “θελήματα” του συστήματος καθώς συγκέντρωνε ψήφους διαμαρτυρτίας, έκανε τη βρώμικη δουλειά αδιαμαρτύρητα, συγκρατούσε ψηφοφόρους από την αριστερή “διαρροή”. Η δολοφονία Φύσσα όμως ήταν εκτός προβλέψεων. Δεν ήταν μια ανθρωποκτονία ή άλλη μια πράξη βιαιότητας απέναντι σε μετανάστες την οποία τα δελτία ειδήσεων δε θα την παιρνούσαν ούτε στα ψιλά. Ήταν πολλά παραπάνω. Δε θα έφταναν ούτε τα γεμάτα έκπληξη πρόσωπα των δημοσιογράφων που τώρα ανακάλυπταν τη δράση της Χρυσής Αυγής, ούτε οι καταδίκες του αναξιόπιστου πολιτικού συστήματος. Χρειαζόταν πολλά παραπάνω για να σταθεί η κυβέρνηση και μάλιστα γρήγορα. 

Έτσι γρήγορα έγιναν όλα. Οι  άρσεις του απορρήτου, οι συλλήψεις, οι προσαγωγές, οι έρευνες σε σπίτια, το κατηγορητήριο. Μόνο οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού από μακριά και από μέρους των συνεργατών του ήταν αργές και φιλολογικές, αλλά φαντάζομαι λόγω διαφοράς ώρες. 
Όμως πόσο να κρατήσουν τα θαύματα όταν το μεγαλύτερο κράτησε τρεις μέρες? Κι έτσι με το “τέλος χρόνου” το θαύμα τέλειωσε κι αυτό. Οι συλληφθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι μετά την απολογία τους και μόνο ένας προφυλακίστηκε. Αλλά τα δύσκολα πέρασαν. Ο κόσμος μαζεύτηκε από τους δρόμους, οι μαζικές διαδηλώσεις σταμάτησαν, η κυβέρνηση κέρδισε πόντους, το πολιτικό σύστημα είχε την ευκαιρία να ξεπλυθεί και να ξεπλύνει. Λίγο. Για λίγο. Γιατί τώρα θα πρέπει κάτι να βρει να πει για το επιχείρημα περί “πολιτικής δίωξης” που ήδη ορθώνει η Χρυσή Αυγή.

Είναι πιθανό τελικά όλο αυτό να το πληρώσουν κάποιοι αστυνομικοί μόνο. 
Και εμείς φυσικά.



Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2013

Ο συντηρητικός εγκλωβισμός του ΣΥΡΙΖΑ

Πρώτη ανάρτηση www.opinion24.gr 


Η “τακτική του ώριμου φρούτου” που επέλεξε να ακολουθήσει ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογές του Ιουνίου δε βοήθησε τις βλέψεις και τη δυναμική του για εξουσία.  

Η μορφή της κρίσης, τα δομικά χαρακτηριστικά της και ο τρόπος διαχείρησής της από τις ελληνικές κυβερνήσεις, έδωσαν τον πρώτο λόγο στα οικονομικά επιτελεία των κομμάτων.Το οικονομικό επιτελείο του ΣΥΡΙΖΑ έδειξε αρχικά απροετοίμαστο και στη συνέχεια ανεπαρκές. Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για την οικονομία συντάχτηκε και παραμένει, γενικόλογο και όχι διακριτά διαφορετικό από την κυβερνητική ρητορική που κάνει λόγο για ανακούφιση των στρωμάτων που έχουν πληγεί, για μεταρρυθμίσεις και ανάπτυξη.Τα λίγα επικοινωνιακά αντανακλαστικά που επέδειξε αρχικά ο ΣΥΡΙΖΑ μιλώντας με διαφορετικές λέξεις για το οικονομικό του πρόγραμμα, έφεραν γρήγορα σύγχυση, δυσπιστία και αργότερα απογοήτευση, καθώς γινόταν φανερό ότι ριζοσπαστικό πρόγραμμα δεν υπήρχε ούτε πρακτικό εφαρμόσιμο πρόγραμμα, ούτε ως θεωρητική τοποθέτηση. 

Οι περιχαρακωμένες θέσεις του οικονομικού επιτελείου για το ευρώ, η έμμονη πρόσδεση σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που χρόνια τώρα οι ευρωπαϊκοί λαοί γνωρίζουν ότι δεν είναι αυτή στην οποία προσέβλεψαν, τροφοδότησε την κεντρική πολιτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ, αφαιρώντας του τη ριζοσπαστική εξέλιξη που όλοι περίμεναν. Με λόγους για “νοικοκυραίους”, με συντηρητική πλεύση, με αδικαιολόγητη μετατόπιση προς το κέντρο και με αναζήτηση συμμαχιών που μάλλον του στοιχίζουν παρά του προσφέρουν, ο ΣΥΡΙΖΑ  του 27% ακολούθησε την “τακτική του ώριμου φρούτου”, με την πολιτική εκτίμηση ότι οι “κανόνες” της ομαλότητας θα ισχύσουν και στις κρίσεις και το “κέντρο” θα δώσει την εκλογική νίκη όταν θα έρθει η ώρα.

Εντωμεταξύ, οι “κοινωνικοί δείκτες” συνεχίζουν να καταγράφουν και τον χρόνο αυτόν πρωτοφανή προηγούμενα για για ευρωπαϊκό σύγχρονο κράτος. Η επίσημη ανεργία (ΕΛ.ΣΤΑΤ) τον Μάιο καταγράφηκε στο 27,6% ενώ ένα χρόνο πριν στο 23,8%. Στους νέους φτάνει το 64,9% σε σχέση με το περσινό 55,1%. Η ΕΛ.ΣΤΑΤ. με έγγραφό της στο Ελληνικό Κοινοβούλιο κάνει λόγο για 1245 αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους την τριετία 2009 – 2011, ενώ νοσοκομειακά αρχεία καταγράφουν αύξηση 30% των αυτοκτονιών στη δυτική Ελλάδα, μία από τις πρώτες σε ανεργία περιφέρειες, τα τελευταία δύο χρόνια. Οι άστεγοι μόνο στην Αθήνα είναι σήμερα πάνω από 20.000, σύμφωνα με έρευνες μη κυβερνητικών οργανώσεων που ασχολούνται συστηματικά με το θέμα, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος το 2009 έφτανε τις 9.000. Τα ποσοστά της απόλυτης φτώχειας, σύμφωνα με εκτιμήσεις και της Eurostat, θα βρίσκονται για το 2013 στο 41,1%. 

Ταυτόχρονα, μέχρι τις τωρινές κινητοποιήσεις του Σεπτεμβρίου, υπήρξε εμφανής η αδυναμία του δημοφιλούς Αλέξη Τσίπρα να κεφαλαιοποιήσει εξαρχής με ένα διακριτά υψηλό ποσοστό ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ την κυβερνητική φθορά. Το οικονομικό του επιτελείο αδύναμο να παράξει ριζοσπαστικές ιδέες τον μετατόπισε σταθερά και συνεχώς προς το κέντρο, ως βαρίδι που τον τραβούσε μαζί του. Και ενώ σε όλες τις επιτροπές του ΣΥΡΙΖΑ είναι έντονη και διακριτή η παρουσία και η φωνή της ριζοσπαστικής πλευράς, στο “στεγανοποιημένο” οικονομικό επιτελείο απουσιάζει εμφατικά.

Ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να κεφαλαιοποιήσει εντός και εκτός ούτε τις περιοδείες του στην Ευρώπη και σε άλλα μέρη του κόσμου. Με οικονομικό επιτελείο χωρίς εμπειρία στο διεθνή διάλογο, οχυρωμένο σε συντηρητικές θέσεις, που δεν κατάφερε να εκτιμήσει σωστά τη στροφή που γίνεται στην Ευρώπη, την αλλαγή της συζήτησης προς ριζοσπαστική κατεύθυνση, τα νέα ζητήματα που ανοίγουν, οι διεθνείς επαφές του Πρόεδρου του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς το κατάλληλο πολιτικό και οικονομικό “υλικό”, είχαν συχνά απλά τον αέρα ευγενείας. Οι ευρωπαίοι συνομιλητές που περίμεναν τον νέο, ριζοσπάστη, αυριανό ηγέτη με ευρύτερο ρόλο στην Ευρώπη, άκουσαν έναν λόγο καθόλου ριζοσπαστικό και καθόλου νέο.

Η επιλογή του Αλέξη Τσίπρα να τροφοδοτήσει την κεντρική πολιτική του γραμμή από τη συντηρητική γραμμή του οικονομικού του επιτελείου του στοίχισε προσωπικά καθώς δεν κεφαλαιοποίησε πολλά τον τελευταίο χρόνο, του στοίχισε διεθνώς καθώς δεν τον έβαλε στα μεγάλα τραπέζια συζήτησης, του στοίχισε και κομματικά καθώς μεγάλα κομμάτια της κρίσιμης εκλογικής μάζας διαρρέουν από τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι θέσεις του οικονομικού του επιτελείου δεν μπορούν να απαντήσουν σε κανέναν ζητούμενο του κόσμου και έχουν αποκοπεί από αυτόν. Δεν αντανακλούν επίσης τις θέσεις μεγάλης μερίδας βουλευτών εντός ΣΥΡΙΖΑ, που ζητάει ριζοσπαστικό πρόγραμμα.

Πριν τις επόμενες εκλογές ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να δείξει αν θέλει να κινηθεί ριζοσπαστικά. Οι δυναμικές κινητοποιήσεις του Σεπτεμβρίου είναι ίσως η καλύτερή του ευκαιρία και οι δημοσκοπήσεις θα τον ξαναβάλουν μπροστά στο κομάτι των αναποφάσιστων του εκλογικού σώματος. Η αλλαγή της αντζέντας των συναντήσεών του στο εξωτερικό δείχνει την πρόθεσή του να κινηθεί ριζοσπαστικά? Αν έτσι είναι, τότε θα πρέπει άμεσα να αναζητήσει τις συμμαχίες εκείνες που θα του προσφέρουν ριζοσπαστικό λόγο με περιεχόμενο, διακριτά διαφορετικό και με εφαρμόσιμη προοπτική. 

Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου 2013

Δε θέλω να παραμερίσουμε τις διαφορές μας. Δε θέλω να τα βρούμε

Και φτάσαμε λοιπόν εδώ. Ένας νέος άνθρωπος δολοφονημένος από έναν φασίστα της Χρυσής Αυγής. Ήταν αντιφασίστας. 

Και φτάσαμε λοιπόν εδώ. 
Και τώρα το μιντιακό main stream είναι ελαφρώς έκπληκτο και βαρέως αγανακτισμένο. Αυτό το ίδιο, που τρία χρόνια τώρα δεν αναγνωρίζει ως είδηση τους ξυλοδαρμούς, τα μαχαιρώματα και κάθε είδους βιαιοπραγία απέναντι σε μετανάστες από τη Χρυσή Αυγή και δεν το μετέδιδε απαραίτητα. Μα μετά τον μετανάστη θα έρθει η δική σου σειρά, τους λέγαμε. Ψυχραιμία έλεγαν και τότε και τώρα. Σωστά, σωστά! 

Και φτάσαμε λοιπόν εδώ. 
Και τώρα η πολιτική ηγεσία ψελλίζει παραληρηματικές ασυναρτησίες. Αυτή η ίδια πολιτική ηγεσία που με στόμφο και βεβαιότητα υπέγραφε το ένα μνημόνιο μετά το άλλο βυθίζοντας έναν λαό στην εξαθλίωση και την απόγνωση. Αυτή η ίδια πολιτική ηγεσία που χρησιμοποιεί τη Χρυσή Αυγή, τα Μνημόνια, την πιθανότητα εμφυλίου για να κρατάει το λαό της φοβισμένο και χειραγωγούμενο και τρέχει στο Βερολίνο να της πει τι να κάνει. Δε θέλει άλλο μνημόνιο ο Σαμαράς λένε κύκλοι στο Μαξίμου, αλλά οι Γερμανοί και ο Στουρνάρας θέλουν. Τι μου λες!

Και φτάσαμε λοιπόν εδώ. 
Και τώρα κάθε τριτοκλασάτο στέλεχος κόμματος βγαίνει και μιλάει για συμφωνία των κομμάτων απέναντι στη Χρυσή Αυγή, δείχνοντας την πιο ντροπιαστική ένδεια που υπάρχει, την πολιτική. Σε μια εποχή που ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι υπουργός και ο πρώην υπουργός Ανδρέας Λοβέρδος δηλώνει ότι και ο δολοφόνος φασίστας είναι κι αυτός παιδί της εξαθλίωσης, γιατί όχι και εγώ υπουργός αύριο σκέφτεται ο κάθε κυβερνητικός βουλευτής. Γιατί όχι αλήθεια?

Μου λένε να μη θυμώνω. Τρία χρόνια τώρα. Μας έσυραν στα συσσίτια, στην ανεργία, στην εξαθλίωση, στην αυτοκτονία. Μας έκαναν επαίτες, μας πέταξαν άρρωστους και ανέστιους στους δρόμους. Μας στέρησαν με την πιο σκληρή βιαιότητα, τη φτώχεια, το παρόν και το μέλλον. Τη Δημοκρατία, τη σκέψη, την κρίση, τη φωνή, τη διαμαρτυρία. Γέμισαν φόρους το σπίτι μας που το χαρίζουν τελικά στις τράπεζες, τη ζωή και την αξιοπρέπειά μας πρέπει να την αγοράζουμε πλέον με τη φορολογική μας δήλωση, αν θέλουμε να έχουμε αξιοπρέπεια, παιδεία, περίθαλψη. Αλλά η φορολογική μας δήλωση δεν το επιτρέπει κι έτσι δεν έχουμε. Μου λένε να μη θυμώνω, επειδή δεν είμαι εγώ σε αυτή τη δεινή θέση.

Και τα κατάφεραν. Τρία χρόνια μετά. Μας έμαθαν να μη θυμώνουμε. Μας έμαθαν να μην αντιδρούμε με το ποσοστό της Χρυσής Αυγής. Μας έμαθαν να τους ακούμε να μιλάνε για το φασισμό ως ένα μακρινό ιστορικό φαινόμενο. Να μη διαμαρτυρόμαστε στους δρόμους για τις βιαιοπραγίες και τους θανάτους των μεταναστών. Μας έμαθαν να μην αντιδρούμε. Να μη φαινόμαστε αλληλέγγυοι στους αγώνες. Να δεχόμαστε, να συνηθίζουμε. Μας έδωσαν άλλοθι κι εμείς τα χρησιμοποιήσαμε. Μας έδωσαν φόβο κι εμείς τον φάγαμε. Μας έδωσαν ψίχουλα και φιλικά χτυπήματα συμπάθειας εταίρων στην πλάτη κι εμείς δεχτήκαμε να κοιμόμαστε νηστικοί.

Μου λένε να παραμερίσουμε τις διαφορές μας και να τα βρούμε. 
Δε θέλω να παραμερίσουμε τις διαφορές μας. Δε θέλω να τα βρούμε. 
Δεν είμαστε το ίδιο. 

Αλήθεια, τα κατάφεραν? 


Σάββατο, 24 Αυγούστου 2013

Οι μακάριες εποχές

Το καλοκαίρι τελειώνει. Ίσως και να έχει ήδη τελειώσει. Θα έχει ακόμα μέρες με ζέστη αλλά το καλοκαίρι τέλειωσε. Οι μακάριες εποχές δεν ήρθαν. Είδαν τον θάνατο, τη φτώχεια, τη  βία και τους κώλους που με δηλώσεις και διευκρινήσεις επί των δηλώσεων ψάχνουν καρέκλες και μας περιφρόνησαν.

Οι  “απλοί ανέμελοι άνθρωποι” ευτυχώς δεν είναι πια η περιούσια ομάδα. Ποιος νοιάζεται για αυτούς? Τι έχουν να πουν, τι  έχουν να προσφέρουν? Ποιος θέλει να είναι “απλός και ανέμελος” τις εποχές αυτές? Οι “μακάριοι στο πνεύμα”, αυτή η ανόητη αλλά τόσο υπολογιστική και ένοχη ευαγγελική ρήση που καθήλωσε γενιές ολόκληρες σε μια αισχρή αθωότητα αδυναμίας, επιτέλους εξοβελίζονται ελπίζω στο πυρ το εξώτερο ενός εξίσου αθώου κολαστηρίου. Και η χαρά, όπως πάντα ακριβή και σαδιστική, πέρασε σε δεύτερη μοίρα καθώς σε εποχές σαν αυτή δεν της αξίζει να είναι στην πρώτη. Ναι, οι μακάριες εποχές αναμφίβολα δεν ήρθαν.

Όπως κάθε γνήσιος εκφραστής του είδους μου στρέφομαι σε αυτό που μου έχουν μάθει και αναζητώ τον επόμενο Μεσσία μαζί με το φθινόπωρο που έρχεται. Τον θέλω απόλυτα υλικό και ανθρώπινο. Αμαρτωλό χωρίς να ανοίγει με έκπληξη τα μάτια στις κάθε είδους λαμογιές. Δε με νοιάζει αν γνωρίζει Μαρξ μέσες άκρες ή αν κατανοεί τον Χάμπερμας, αλλά του δηλώνω ευθαρσώς πως αν δεν κάνει τα σωστά θαύματα στο σωστό χρόνο θα τον σταυρώσω με συνοπτικές διαδικασίες στο πιο κοντινό ισιάδι αν ο Γολγοθάς είναι μακριά και χωρίς τις αναγκαίες τύψεις και την απαιτούμενη μεταμέλεια που θα με έκαναν μία ακόμη τέλεια Μαρία Μαγδαληνή, θα βγω προς αναζήτηση του επόμενου Μεσσία. Μου λένε θα έρθει, θα είναι πολιτικός, αυτός θα τα κάνει αλλιώς, θα τα κάνει σωστά. Ας έρθει, τους λέω.

Το καλοκαίρι τελείωσε. Οι μακάριες εποχές δεν ήρθαν. Κράτησε πολύ. Κράτησε λίγο. Ένας μαύρος Αύγουστος. Ήταν βαρύς. Αλλά ήταν αληθινός όπως και όλα όσα συνέβησαν. Η Αμυγδαλέζα θα είναι ακόμα εκεί τον Σεπτέμβριο, τα ποσοστά της φτώχειας και της ανεργίας θα ανεβαίνουν δραματικά μέσα στο χειμώνα, οι άνθρωποι χωρίς μόνιμη διεύθυνση κατοικίας ή δυνατότητα σίτισης και θέρμανσης θα αυξάνονται, οι αυτοκτονίες θα πληθαίνουν, τα “ατυχήματα” στο μετρό επίσης και ο εκφασισμός της ζωής μας θα τρέχει ιλιγγιωδώς όχι μόνο υπόγεια αλλά και υπέργεια πια. Η δυστυχία είναι εδώ και μας κοιτάζει και δεν έχω τίποτα να πω κι ούτε ένα βλέμμα να ανταλλάξω με αυτούς που ακόμα ρωτάνε “τι θα γίνει”.

Περιμένω τον επόμενο Μεσσία με λυσσαλέο θυμό. Πείτε του να προσέχει. Οι μακάριες εποχές δεν ήρθαν.

Σάββατο, 22 Ιουνίου 2013

Ο πνιγμός είναι μια αργή διαδικασία

Σε αντίθεση με ότι πιστεύει ο πολύς κόσμος ο πνιγμός είναι μια αργή διαδικασία. 
Περιλαμβάνει τέσσερα στάδια, πολύ χρόνο και ένα οδυνηρό τέλος.
Και μάλλον θα είναι αλήθεια ότι "ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται", προσπαθώντας  να σώσει τον εαυτό του. Τουλάχιστον στο πρώτο στάδιο πνιγμού.

Κάπως έτσι και η κυβέρνηση σήμερα συνεχίζει να προσπαθεί να σώσει τον εαυτό της και μόνο αυτόν, ακόμη και σε αυτό το στάδιο πνιγμού που βρίσκεται που δεν είναι βέβαιο το πρώτο. Αλλά μέχρι να χάσει τις αισθήσεις του ο πνιγμένος προσπαθεί ανεξαρτήτως σταδίου.

 Ο Αντώνης Σαμαράς με περισσή ανακούφιση έσπευσε να καλωσορίσει τη δυναμική παρουσία του ΠΑΣΟΚ στο νέο κυβερνητικό σχήμα και ιδιαίτερα την πιο δυναμική εμπλοκή του Ευάγγελου Βενιζέλου. Τα μνημόνια τρέχουν βυθίζοντας τη χώρα στην απόγνωση της φτώχειας και τη νέα γενιά στην απελπισία και όσοι συμπράττουν με τις ψήφους τους δεν είναι πια χρήσιμοι, αλλά αναγκαίοι. Αν δε μιλούσαμε για πολιτικούς και μάλιστα για τους συγκεκριμένους, θα σας έλεγα ότι στο τέλος ίσως να μοιραστούν και τον λογαριασμό των τύψεων. Αλλά μιλάμε για πολιτικούς και μάλιστα τους συγκεκριμένους. Θα έλεγα ξεκάθαρο τέταρτο στάδιο πνιγμού, αλλά όλο και κάποιος βρίσκεται και τον σώζει βλ. περίπτωση ΕΡΤ. 

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος που βλέπει το ΠΑΣΟΚ να τραβάει την κατηφόρα και αυτήν τη χλιαρή αντιπολίτευση  που έκανε στην κυβέρνηση που συμμετείχε να μην αποδίδει ούτε  στο ελάχιστο δημοσκοπικά, είπε να τα παίξει όλα για όλα. Κάτι σαν "ή ταν ή επί τας", γιατί πόσο πιο κάτω δημοσκοπικά να πάει, τι άλλο έχει να χάσει δηλαδή? Έτσι, επαναφέρει όλο το παλιό ΠΑΣΟΚ που ξέρουμε και θεωρεί ότι αγαπάμε (Χρυσοχοϊδη, Κουκουλόπουλο, Γεννηματά, Χρυστοφιλοπούλου, κτλ) και κρατώντας για τον εαυτό του έναν ενεργό ηγετικό ρόλο προσπαθεί να μας θυμίσει ότι "το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ ενωμένο δυνατό". Γιατί όπως και να το δεις, πόσο ηγέτης να είσαι στο 4%?  Θα έφερνε και Λοβέρδο - Διαμαντοπούλου, αλλά δεν πρόλαβε. Τρίτο στάδιο πνιγμού.

Ο Φώτης Κουβέλης είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα περίπτωση καθώς κατάφερε, μόνος ολομόναχος,  να αποδεκατίσει το κόμμα του, να γίνει αποδέκτης σχεδόν όλου του χλευασμού για την πολιτική ζωή (ο Άδωνις είναι μια άλλη κατηγορία, τόσο ψηλά, τόσο μόνη, τόσο ανέγγιχτη!) και να γίνει η πολιτική γραμμή της ΔΗΜΑΡ ανέκδοτο. Είδε και αποείδε με όλα αυτά και είπε να αποχωρήσει και να ξανασκεφτεί το θέμα της αριστερής στροφής. Για να μην πάει και τόση κυβερνητική εμπειρία  χαμένη σε περίπτωση που κάτι κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές. Αν δεν ήταν αυτοκτονία, θα έλεγα δεύτερο στάδιο. Οπότε, δεύτερο στάδιο πνιγμού με εμφανείς αυτοκτονικές τάσεις.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ή κάποιος τέλος πάντων από όλους του ΣΥΡΙΖΑ όπου ο καθένας τους λέει ότι θέλει, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνεργασίας με ΔΗΜΑΡ. Βέβαια, αυτό δε λέει και τίποτα μετά τη "σύμπραξη" με Ανεξάρτητους Έλληνες, το παλιό ΠΑΣΟΚ Αρσένη  - Κατσέλη και τι να πρωτοθυμηθεί κανείς. Ξεκάθαρο πρώτο στάδιο πνιγμού. Πνίγεσαι αλλά δεν το ξέρεις ακόμα.

Αν αντί για σκελετούς στην ντουλάπα μου υπήρχαν σωσίβια δεν θα τους πετούσα κανένα. Θα στεκόμουν ατάραχη στην ακτή και θα τους έβλεπα να πνίγονται. Ούτε τύψεις, ούτε ενοχές. Μόνο αηδία. Και το μόνο δυστύχημα θα ήταν ότι η αηδία δε σε κάνει να νιώθεις καλύτερα.

Πέμπτη, 30 Μαΐου 2013

"Από το Grexit στο Grecovery". Μετά τα πλαστικά βυζιά οι πλαστικές λέξεις

Για χρόνια πολλά οι "επικοινωνιολόγοι" ήταν τα μαύρα πρόβατα στο γκρίζο κοπάδι του πολιτικο-δημοσιογραφικού κόσμου. Μοιρασμένοι και στις δύο πλευρές, άλλοτε δουλεύοντας για τους μεν και άλλοτε για τους δε, περιφέρονταν με μέσης τιμής κοστούμια και μας διαβεβαίωναν ότι έχαναν τον ύπνο τους τις νύχτες, με σκοπό να βρουν ένα πιασάρικο μότο, ένα φτηνό τσιτάτο συνήθως, για να μας αφηγηθούν την ιστορία που εμείς ως ανόητοι δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε με πολλά λόγια. Ενίοτε ήταν και "οι ισχυροί άνδρες πίσω από...", επικεφαλείς επιτελείων κι ένα σωρό άλλα δοξαστικά.

Φτώχεια λέξεων? Φτώχεια ιδεών? Εθισμός σε ένα fast food σκέψης και έκφρασης?Αθώα τάση? Φτηνή μόδα? Ένας νέος τρόπος αφήγησης?

Τον πρώτο καιρό της εποχής της κρίσης η δουλειά έπεσε. Τι να πει κανείς? Ποιο μότο? Ποιο τσιτάτο? Η αφήγηση θλιβερή και δεν προσφερόταν. Το "Grexit" έκανε δειλά την εμφάνισή του χωρίς να προσδοκά να είναι τίποτα παραπάνω από ένα ευφυολόγημα. Μια λέξη λίγο ελληνική, λίγο ευρωπαϊκή, λίγη ουσία, έντονος ήχος. Εμπεριείχε αυτό που οι οικονομολόγοι και θεωρητικοί αυτής της πλευράς επιζητούσαν? Όχι. Οικονομικές θεωρίες, ιδεολογικές θέσεις, επιστημονικές αναλύσεις, τσουβαλιάστηκαν άκριτα από τους επικοινωνιολόγους της αντίθετης πλευράς σε μία λέξη: Grexit! Έξοδος της Ελλάδας, καταλαβαίναμε εμείς, αλλά τι εξυπηρετούσε αυτή η λέξη? Αυτοί που υποστήριζαν την έξοδο δεν τη χρειαζόντουσαν και δεν τη χρησιμοποιούσαν. Ποιοι τη χρειαζόντουσαν τότε? Φτιάχτηκε για να αφηγηθεί τι ακριβώς? Τα media χαμογέλασαν συνομωτικά. Grexit!

Σήμερα έχουμε περάσει στο Grecovery, είπε πριν από λίγο Υπουργός της κυβέρνησης. Είναι λίγο περίεργο που ούτε αυτή η λέξη μπορεί να συναντηθεί με την προσωπική μου αφήγηση για αυτό που συμβαίνει. Δεν μπορεί να ταιριάξει σε κανένα σημείο της. Ποιοι έφτιαξαν αυτή τη λέξη και τι θέλουν να μου πουν? Μια νέα λέξη που εγκαινιάζει μια νέα εποχή? 

Σε μια εποχή που η κυρίαρχη πολιτική αφήγηση είναι εντελώς διαφορετική από τη δική μου αφήγηση για αυτό που συμβαίνει, για αυτό που ζούμε, πρέπει να προσέχω  τις λέξεις, καθώς τα κενά μεταξύ των νοημάτων και των λέξεων φαντάζουν βάραθρα έτοιμα να καταπιούν τον καθένα. Οι λέξεις που φτιάχνονται για να αφηγηθούν την κυρίαρχη οπτική του παρόντος, ηχούν στα αυτιά μου πλαστικές και στο μυαλό μου ένοχες. Μεγαλώνουν την απόσταση των αφηγήσεων μας κι έτσι γιγαντώνουν την απόσταση του κυρίαρχου πολιτικού λόγου και του λόγου της πραγματικότητας. Μετά τα πλαστικά βυζιά, οι πλαστικές λέξεις. Πόσο να αντέξει κανείς?

Σάββατο, 18 Μαΐου 2013

Δεν υπήρξε τίποτα. Ήταν ένα άλμα στο κενό.

Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι χειρότερο από τα κλισέ. Μόνο που καμιά φορά τα κλισέ της ζωής σε πιάνουν απροετοίμαστη. Κάτι, σα να πηγαίνεις για μπάντζινγκ τζάμπινγκ και ενώ έχεις πηδήξει, έχεις ανοίξει τα χέρια και έχεις παραδοθεί σε αυτό το συναρπαστικό που σου συμβαίνει, ανακαλύπτεις ότι δεν έδεσες τα λάστιχα. Ξαφνικά ο χρόνος φαίνεται να αλλάζει. Αρχίζει να κυλάει πολύ αργά. Όχι τόσο ώστε να σταματήσει και να μην γκρεμοτσακιστείς. Όχι αυτό δεν παίζει. Θα γκρεμοτσακιστείς. Είναι βέβαιο. Απλά ξαφνικά αποκτάς χρόνο να δεις, να μάθεις, να καταλάβεις. Σε εκείνα τα λίγα δευτερόλεπτα μια πτώσης που τελικά αποδείχθηκε ελεύθερη. Δεν υπήρχε τίποτα. Ήταν ένα άλμα στο κενό.

Τα κλισέ της ζωής αποδεικνύονται πολύ αργότερα "μικρά". Τα λέμε "ιστορίες που συμβαίνουν κάθε μέρα γύρω μας" μήπως και ξεπεράσουμε το ξαφνικό και μεγάλο σοκ που μας προκαλούν. Γιατί όταν δεν είσαι άνθρωπος των κλισέ, όταν δε το ξέρεις και δεν μπορείς να το κάνεις κουμάντο, το κλισέ είναι πολύ οδυνηρό πράγμα. Κυρίως ύπουλο. Γιατί ποτέ δε ξέρεις πότε θα χτυπήσουν την πόρτα της πολυκύμαντης ζωής σου. Και ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρη για το πως θα εμφανιστούν. Τελικά, το κλισέ, για μια ζωή που δεν είναι συνηθισμένη σε αυτό, είναι πολύ δύσκολη υπόθεση. Πολύ.

Για την άγνωστη αυτή κατάσταση πρέπει να βρεις άλλες λέξεις από αυτές που ξέρεις μέχρι τώρα για να εκφράσεις τι συμβαίνει. Για να πεις έστω τι έγινε. Για να φτιάξεις μια αφήγηση. Αλλά οι λέξεις δεν είναι ατέλειωτες, δεν είναι άπειρες. Και σκέφτεσαι με τρόμο τη στιγμή που μπορεί να χρειαστεί να πεις τι έγινε μόνο με τις λέξεις που ξέρεις. Έτσι ακούς τον εαυτό σου να τις επαναλαμβάνει, κολλημένες στην ίδια σειρά, στο ίδιο νόημα. Δεν το θέλεις. Απλά δεν έχεις άλλες.

Μετά θα έρθει η σιωπή. Μέσα εκεί θα καταλάβεις ότι όλο αυτό ήταν τελικά μια απλή ιστορία. Ένα κλισέ της ζωής που νόμιζες ότι δε θα τολμήσει να χτυπήσει την πόρτα σου. Που πίστευες ότι θα το έβλεπες κρυφά από το ματάκι και δε θα άνοιγες. Και κάπου εκεί ο χρόνος θα τελειώσει και θα χτυπήσεις με απίστευτη δύναμη στο έδαφος.

Για όλα αυτά που θέλουμε να ζήσουμε πρέπει να συνεχίσουμε να πιστεύουμε ότι θα τα ζήσουμε. Αν δεν ελπίζεις πως θα έρθει το ανέλπιστο, όπως λέει και ο αγαπημένος μου "σκοτεινός" φιλόσοφος. Για όλα αυτά όμως που ζούμε χωρίς να το θέλουμε.... δεν έχω ακόμα τις λέξεις για να σας πω κάτι.
Αλλά ίσως και να μην τις χρειάζομαι. Ίσως και να μην το αξίζουν. Ίσως πάλι αυτή να είναι και η τιμωρία τους. Ούτε μια λέξη. Ούτε μια σύντομη αφήγηση. Σιωπή. Σα να μην υπήρξε τίποτα. Γιατί ότι δεν εκφράζεται με λέξεις, δεν υπάρχει.

Δεν υπήρξε τίποτα. Ήταν ένα άλμα στο κενό.



Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

Ευτυχώς διαφέρουν τα πρότυπά μας. Ευτυχώς πρόλαβα και έφτιαξα τα δικά μου.

Η αλήθεια είναι ότι δεν φαντάστηκα ότι θα πάρει τέτοια έκταση. Η αλήθεια είναι ότι το συζήτησα κι εγώ για πέντε λεπτά. Η αλήθεια είναι ότι δεν το ξανασκέφτηκα. Και σήμερα, όλες οι εκπομπές έκαναν εκτενείς αναφορές και σχόλια στη διπλή μαστεκτομή της Ατζελίνα Ζολί. Εφημερίδες, περιοδικά, άρθρα, φωτογραφίες! Συγχαρητήρια για τη σωστή επιλογή, αξιοζήλευτη και η συμπαράσταση του Μπραντ και τι ωραία που μετέτρεψαν τη μετεγχειρητική περίοδο σε παιχνίδι με τα παιδιά στο σπίτι! Ακόμα και η σιωπηλή κυρία Καραμανλή - Παζαϊτη βγήκε να μας πει ότι τώρα η Αντζελίνα είναι πιο όμορφη στα μάτια μας και πρέπει να γίνει το πρότυπό μας. Και ο σύζυγος Τατιάνας Ευαγγελάτος αναφωνούσε εκστασιασμένος ότι το "άρθρο" της κας Παζαϊτη στο facebook (στο facebook! κι εμείς που δημοσιεύουμε στην αγγλική  Guardian δεν τολμάμε ακόμα να πούμε ότι αρθρογραφούμε) ήταν εξαιρετικό!!!! Εξαιρετικό!!!!

Δεν έχω τίποτα με την Ατζελίνα Ζολί. Με την ιλουστρασιόν ζωή της. Με τα χρήματα που έχει κι έτσι μπόρεσε να πληρώσει για να υποστηρίξει την επιλογή της, με τις πανάκριβες εξετάσεις που χρειάστηκαν, με τους καλύτερους ογκολόγους και πλαστικούς χειρουργούς, με υψηλών προδιαγραφών νοσοκομειακή νοσηλεία, με την καλύτερη υπάρχουσα παρακολούθηση στη μετεγχειρητική της πορεία.

Έχω όμως να πω για όλους εκείνους σταρ και media, που στην Ελλάδα της κρίσης, δε βγήκαν να πούνε ποτέ μια κουβέντα για τις χιλιάδες των γυναικών που μόνες, άνεργες, ανασφάλιστες, χωρίς επιλογές, ζούνε με τον καρκίνο μέσα τους. Που η αφαίρεσή του δεν είναι αυτονόητη. Που η νοσηλεία τους δεν είναι εξασφαλισμένη. Που η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι αυτοδίκαια προμηθεύσιμη. Που ο πλαστικός χειρουργός δε θα έρθει ποτέ για να αποκαταστήσει. Που η χημειοθεραπεία θα χτυπήσει αλύπητα. Αν γίνει. Ποτέ για τέτοιες γυναίκες. Ένα ρεπορτάζ, μια αναφορά, ένα λόγο κουράγιου πόσο μάλλον θαυμασμού. Ποτέ για τις γυναίκες της διπλανής πόρτας. Για αυτές που το ζούνε και το παλεύουν ανάμεσά μας. Χωρίς ιλουστρασιόν στη ζωή.

Στο Πολυιατρείο των Γιατρών του Κόσμου έμαθα, είδα, πόση προσπάθεια χρειάζεται για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα σε γυναίκες που δεν μπορούν αλλά πρέπει, να κάνουν ένα "απλό" τεστ ΠΑΠ. Ένα απλό τεστ ΠΑΠ...

Δεν έχω τίποτα ούτε και με την ανόητη Καραμανλή - Παζαϊτη που έσπευσε να μας υποδείξει ότι η Ατζελίνα πρέπει να γίνει πρότυπό μας. Αν και η βλακεία με εκνευρίζει, καμιά φορά είναι τόσο μεγάλη, που ούτε να θυμώσεις δεν μπορείς.

Κυρία Ζολί  σας εύχομαι ευτυχία και μακροημέρευση. 

Κυρία Παζαϊτή  ευτυχώς έχουμε διαφορετικά πρότυπα. Ευτυχώς πρόλαβα και έφτιαξα τα δικά μου. 

Τετάρτη, 8 Μαΐου 2013

Αυτό που πάντα πίστευα ότι έκανα καλύτερα στη ζωή μου

Αυτό που πάντα πίστευα ότι έκανα καλύτερα στη ζωή μου ήταν να μοιράζομαι τις λέξεις με τους άλλους. 

Ποιος μπορεί  να πει ότι οι λέξεις είναι δικές του? Και ποιος μπορεί να του πει ότι δεν είναι?

Σκεφτόμαστε πάντα με λέξεις? Είμαστε ότι σκεφτόμαστε, ή είμαστε ότι λέμε?

Και αν ναι, ποιος εαυτός μας ζει στο μέρος εκείνο που μαζεύονται οι σκέψεις που ποτέ δε γίνονται λέξεις?

Αρχικά νόμιζα ότι οι λέξεις είναι εύπλαστες. Μικρά κομάτια περίεργης πλαστελίνης πασπαλισμένης με κάτι που λαμποκοπάει και αν τις βάλεις στη σειρά θα λαμποκοπάει και ό,τι φτιάξεις με αυτές. Ήμουν μικρή και ήταν το αγαπημένο μου παιχνίδι.

Όλα μπορούσαν να γίνουν λέξεις, πίστεψα στη συνέχεια. Όλα είναι λέξεις. Όχι δε συμβαίνει και το αντίθετο, αλλά όλα είναι λέξεις. Συνέχισε να με έλκει πάντα το λαμποκόπημα τους. Και μετά έγινα και λίγο αυστηρή στη σειρά, στη σχέση, στη φόρμα, στο νόημα. Δεν ήμουν πια παιδί.

Κι ύστερα ήρθε ο καιρός που οι λέξεις γίνονταν ιστορίες. Ωραίες ιστορίες ακόμη και με λιγότερο ωραίες λέξεις. Πρόβαρα λέξεις στις σκέψεις μου και διάλεγα άλλοτε ακριβείς και άλλοτε σοκαριστικές, ανάλογα με τη διάθεση. Ήταν ο καιρός που νόμιζα ότι είχα κυριαρχήσει στις λέξεις και τις σπαταλούσα χωρίς σκέψη και με μια ελαφρά αυταρέσκεια. Ήταν ο καιρός που η κατάκτηση του κόσμου έμοιαζε το μόνο ενδιαφέρον διακύβευμα.

Κι ύστερα με κούρασαν οι φόρμες. Η προσοχή στις σχέσεις και τα νοήματα. Οι κανόνες, η σειρά. Όλα. Τα κλείδωσα σε ένα κουτί που ευτυχώς έχασα χωρίς δάκρια σε κάποια από τις μετακομίσεις μου. Ήθελα μια νέα πιο ελεύθερη σχέση μαζί τους. Ευτυχώς είχα μεγαλώσει.

Είχα πάντα μια αθώα σχέση με τις λέξεις, ή έτσι ήθελα/θέλω να πιστεύω. Υποπτευόμουν από νωρίς, ότι κάπου υπάρχει μια κρυμμένη δύναμη σε αυτές, αλλά δε σκέφτηκα ποτέ να τη βρω για να τη χρησιμοποιήσω κάπως.

Σήμερα ακούω τις λέξεις ξανά. Και καμιά φορά τις αφήνω και να με διαλέγουν όταν τις γράφω. 
Άλλες τις κλέβω. Άλλες τις κρύβω.  Άλλες τις γυαλίζω με μανία και ύστερα κολλάω σε αυτές. Άλλες τις αφήνω να φύγουν, επιθυμώντας να είναι "για πάντα", αλλά ξέροντας ότι δεν μπορεί να είναι. Άλλες τις δανείζω σε άλλους λες κι είναι δικές μου. Κι έχω αρχίσει να τις φοβάμαι και λίγο. Και διακρίνω μια κάποια φειδώ και οπωσδήποτε μια καινούρια προσοχή σε αυτές. Νομίζω ότι μεγαλώνω.

Ποιος μπορεί  να πει ότι οι λέξεις είναι δικές του? Και ποιος μπορεί να του πει ότι δεν είναι?

Ότι και να γίνει, η ιστορία είναι που μετράει.


Δευτέρα, 6 Μαΐου 2013

Ένα στίγμα μια λέξη δόλωμα ένα κόκινο μαντήλι...

Όταν πριν από πολλά χρόνια έκανα το πρώτο μου τατουάζ στο Παρίσι, σε εκείνη την αναγκαία και ιερή εποχή στη ζωή όλων μας, την εποχή της αμφισβήτησης, της άρνησης, της χαράς και του ονείρου, πίστευα ότι η ζωή κρατάει συναρπαστικά μυστικά που με κάποιον συνωμοτικό τρόπο θα τα αποκάλυπτε στη συνέχεια μόνο σε μένα. Και ίσως έτσι να συμβαίνει. 

Την εποχή εκείνη το τατουάζ δεν ήταν κάτι που συναντούσες συχνά σε Ελληνίδες. 'Ηταν όσο περίεργο χρειαζόταν ώστε να με ρωτάνε γιατί το έκανα. Ίσως έφταιγε και το γεγονός πως ούτε περιθωριακή ζωή ούτε περίεργη φάτσα είχα. Κι εγώ προσπαθούσα με την ειλικρίνεια και τη θέρμη των νεανικών μου χρόνων να εξηγήσω πόσο "απελευθερωτική" είναι αυτή η "δήλωση" κάτι σαν την "απελευθέρωση", το "άνοιγμα" που εκφράζουν τα τατουάζ των ναυτικών σε κάποια λιμάνια ύστερα από τον πολύμηνο συνήθως εγκλεισμό τους στο σχήμα "ουρανός - θάλασσα". Κάτι σαν τη δήλωση "το σώμα μου μου ανήκει" που επιχειρούν να εκφράσουν τα τατουάζ των ανθρώπων που στερήθηκαν την ελευθερία τους λόγω εγκλεισμού. Ότι έβρισκα και πράξη αισθητικής αυτή τη ζωγραφιά πάνω στο σώμα το έλεγα μόνο σε λίγους.

Για μένα τα τατουάζ ήταν έκφραση και δήλωση ελευθερίας, γιατί πάντα μέσα σε μια ελεύθερη επιλογή τα έκανα. Τι θα ήταν όμως αν ένας στιγματισμός που δύσκολα θα μπορούσε να εξαλειφθεί, αν ποτέ κατάφερνε κανείς να τον εξαλείψει, μας στιγμάτιζε χωρίς να το θέλουμε?

Η φτώχεια στιγματίζει τους Έλληνες με έναν τρόπο οδυνηρό. "Νεόπτωχοι" λένε και δε ξέρω τι προσπαθούν να συμπεριλάβουν μέσα σε αυτόν το στεγνό, τεχνητό όρο, που ως λέξη είναι τόσο βαριά, οδυνηρή και ανελεύθερη που δε θα έπρεπε να δεχόμαστε καν να τη λέμε. Δε τη χρησιμοποιώ αυτή τη λέξη. Δε χρησιμοποιώ αυτόν τον όρο. Δε  με ενδιαφέρει να "αποδώσω" με "τεχνικά" χαρακτηριστικά ένα δράμα. Θα το κάνει αργότερα η ιστορία επιλέγοντας προσεκτικά τις λέξεις. Η ζωή τα καταφέρνει χωρίς τους όρους μας και μας το δείχνει μήπως και καταλάβουμε ότι πρέπει να κοιτάμε πίσω από αυτούς. "Νεόπτωχοι". Ένας όρος που παραπλανά, μπερδεύει, καθώς δε ξέρεις που να επικεντρώσεις την προσπάθεια κατανόησης. Στο "νέο" ή στο "πτωχοί". Το "νέο" είναι  φορτισμένο εννοιολογικά ως λέξη θετικά χωρίς να δημιουργεί δυσάρεστους συνειρμούς χωρίς να δημιουργεί ένταση στον εγκέφαλο χωρίς να ενεργοποιεί αμυντικά αντανακλαστικά ή μηχανισμούς στρες. Το "πτωχοί" είναι λίγο πιο "δυσάρεστη" ως λέξη, αλλά καταχωρημένη και "γνωστή" πια στον εγκέφαλο κι έτσι δε δημιουργεί παρόμοιες εντάσεις. "Νεόπτωχοι" μια λέξη δόλωμα εφησυχασμού. Μας στιγματίζει όλους με τυχαία απρόβλεπτη σειρά χωρίς τη συναίνεσή μας. Άλλοι θα το αποδεχτούν άλλοι θα το παλέψουν άλλοι θα δώσουν τέλος στη ζωή τους. 

Οι Γάλλοι είναι σήμερα στους δρόμους και ο Μελανσόν ανεβασμένος σε μία εξέδρα μιλάει ενάντια στο Χρέος. Φοράει ένα κατακόκινο μαντήλι στο λαιμό. Χαμογελάω. Μου αρέσει αυτό το κατακόκινο μαντήλι. Δε λέει κάτι καινούριο, αλλά τουλάχιστον αυτός μιλάει. Με αυτό το κατακόκινο μαντήλι στο λαιμό... Πόσο μου έλειψαν αυτοί οι συμβολισμοί. Ίσως γιατί η γενιά μου μεγάλωσε χωρίς σύμβολα και συμβολισμούς. Αισθάνομαι σχεδόν έτοιμη να υποκύψω σε αυτό το κόκινο μαντήλι. Θα ήθελα να το φοράνε κι άλλοι. Χαμογελάω.


Πέμπτη, 2 Μαΐου 2013

Το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο

Όσοι έχουν μυρίσει στη ζωή τους το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο έχουν κάτι να πούνε για αυτό.

Άλλοι βρίσκουν το άρωμά του μοναδικά χαρακτηριστικό. Μιλούν για αυτό σα να είναι η πεμπουσία των αρωμάτων, σα να εκφράζει το τέλειο άρωμα που μπορεί ένα τριαντάφυλλο να έχει. Άλλοι βρίσκουν το ίδιο αυτό άρωμα απροσδιόριστο, κάποιοι όχι ιδιαίτερα "τριανταφυλλένιο" και μερικοί ισχυρίζονται ότι μπορεί και να μην είναι καν αναγνωρίσιμο ως τριαντάφυλλο αν κλείσεις τα μάτια και το μυρίσεις.

Τι όμως πραγματικά είναι τότε το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο και το άρωμά του? 

Η απάντηση μοιάζει δύσκολη. Οι διαφορετικές απόψεις την κάνουν να φαντάζει ως γόρδια δυσεπίλυτη απορία.

Τι όμως είναι πραγματικά το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο?

Ίσως να μπορούσε κανείς να απαντήσει πιο εύκολα αν σκεφτόταν το ίδιο το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο και όχι την απάντηση.

Το γιαπωνέζικο τριαντάφυλλο είναι μια από τις άπειρες εκφράσεις ομορφιάς της ζωής. Είναι ένας μυρωμένος ύμνος στο στιγμιαίο της ζωής, στο απροσδιόριστο και ταυτόχρονα στο τόσο δυνατά αναγνωρίσιμό της. Είναι μόνο αυτό και τίποτα άλλο. Και για αυτό όσοι το μύρισαν θα έχουν πάντα κάτι να πούνε για αυτό.


Πέμπτη, 18 Απριλίου 2013

Σαν κι εμένα

Και κάποια στιγμή θέλεις να τελειώσει. Όλος αυτός  ο ανταγωνισμός. Όχι με κάποιον άλλον, αλλά με τον "καλό εαυτό σου". Αυτόν που σου έμαθαν ότι πάντα πρέπει να διεκδικείς και να επιδεικνύεις. Θέλεις να τελειώσεις μια για πάντα. Και να περάσεις σε εκείνη τη φαντασιακή διάσταση, όπου επιθυμείς να αγαπηθείς για αυτό που είσαι. Για το καλό, για το κακό, για το σωστό, για το λάθος, για το ότι κουβαλάς μέσα σου. Με όλα τα "εσώτατα οικεία κακά" που σε στοιχειώνουν. Είναι η στιγμή που έμαθες πια  ότι δεν τα φοβάσαι και ας ταράζουν τις νύχτες και τις μέρες σου. Είναι που έχεις καταλάβει ποιος είσαι. Είναι που ο "τόπος" είναι στενός και δε ξέρεις που να σταθείς. Είναι πολλά.

 Όμως θέλεις να τελειώνεις. Καταλαβαίνεις ότι ποτέ δεν είχε νόημα. Απορείς που χρόνια ολόκληρα της ζωής σου ήταν ένα κυνήγι, αυτού του "καλού εαυτού". Αλλά τώρα μεγάλωσες, πλάτυνες, βάθυνες και δεν μπορείς πια να είσαι ο "καλός εαυτός". Δε γίνεται. Κάτι σαν τα περσινά μας ρούχα όταν ήμασταν παιδιά και δε μας κάνουν πια.

Θέλω να αγαπηθώ όπως είμαι. Αυτό είμαι. Τίποτα λιγότερο λάθος, τίποτα λιγότερο σωστό. Τίποτα αναμάρτητο και τίποτα εξιδανικευμένο. Είμαι εγώ και είμαι όλα. Λάθη, αμαρτίες, σφάλματα, θύμα, θύτης, αθώα, ένοχη, άγγελος υπερυψωθής και εκπεσών. Είμαι όλα γιατί αλλιώς δε θα γινόταν να είμαι εγώ. 

Πάω να συναντήσω αυτούς που είναι σαν κι εμένα. Τι υπέροχο πρωινό!

Αποχαιρετώ τον "καλό εαυτό μου". Αφήνω το κουφάρι του σε όσους το αγάπησαν, να το κάνουν ότι νομίζουν. Κάποτε, υπήρξε δικό μου. Αλλά όχι πια. Πάω να με αγαπήσουν για αυτό που είμαι.


Σάββατο, 16 Μαρτίου 2013

Μια Ένωση που έγινε αυτοσκοπός

Ήταν μια ποικιλόμορφη ομάδα ανθρώπων με κοινά ιδανικά που τους ένωνε η επιθυμία για μια Ευρώπη ειρηνική, ενωμένη, ευημερούσα, θα πούνε/θα πούμε(?) για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί όλοι όσοι σκοπεύουν να μείνουν στην ιστορία, να αφήσουν τα ίχνη τους με έναν μνημειώδη και ηρωικό τρόπο, χρειάζονται απαραίτητα έναν καθυγιασμένο ιδρυτικό μύθο. Θα ειπωθούν κι άλλα, για την ανάγκη μιας κοινής ειρηνικής πορείας, για της αρχές του Ανθρωπισμού και της Αλληλεγγύης, για εμπνευσμένους οραματιστές και για χαρισματικούς ηγέτες. Θα ειπωθούν πολλά που θα εξαντλήσουν και τα επίθετα και τα ουσιαστικά, κι όσο μεγαλύτερος ο μύθος, τόσο μικρότερη η αλήθεια. Και αλήθεια, τα ιδανικά είναι όπως τα συμφέροντα? Συνενώνονται?  
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πατώντας σε άλλες προηγούμενες, θα γίνει πραγματικότητα τον Νοέμβριο του 1993 μέσα σε ένα κλίμα ενθουσιασμού και ελπίδας. Κι είναι πράγματι κωμικός ο τρόπος που η ιστορία εκδικείται και στα "μικρά" και στα "μεγάλα", αν αναλογιστεί κανείς ότι η "μεγάλη αυτή πολιτική και οικονομική οντότητα" που γινόταν πραγματικότητα με ένα υψηλό συνδυασμένο ονομαστικό ΑΕΠ και η Χρυσή Αυγή γιορτάζουν την ίδρυσή τους την ίδια μέρα την ίδια χρονιά! 'Οργανα, σύμβολα, θεσμοί, αποφάσεις, σύνοδοι, χάρτες για δικαιώματα και υποχρεώσεις, ένα Νόμπελ Ειρήνης για τον "επιτυχημένο αγώνα για την ειρήνη, τη συμφιλίωση, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα", νέοι όροι στο κοινωνικό πολιτικό λεξιλόγιο. Που ακριβώς "στρίψανε" τα πράγματα? Πως να πει κανείς με σιγουριά, ήταν τόσες οι στροφές στην πορεία.
Όταν άρχισαν να ακούγονται οι φωνές για το "μεγάλο κράτος των Βρυξελλών", για τις ατέλειωτες στρατιές των υπαλλήλων της ΕΕ, για τους πολύ υψηλούς μισθούς τους, για τις αλόγιστες δαπάνες στα υψηλόβαθμα κλιμάκια, για τη διαφθορά, εμείς κλείναμε τα αυτιά φοβούμενοι τι θα ακούσουμε στη συνέχεια και κυρίως φοβούμενοι μήπως κάτι πρέπει να κάνουμε, κάπως πρέπει να αντιδράσουμε σε αυτό, και πως θα το κάναμε τώρα που είχαμε καταφέρει επιτέλους να βρούμε τη θαυματουργή κολυμβήθρα του Σιλωάμ, που είχε ξεπλύνει όλη την πολιτισμική μας κληρονομιά και μας είχε χρήσει "Ευρωπαίους", έστω και αποδεχόμενοι ως έτος γέννησης μόλις το 800! Πώς να φύγει κανείς και μάλιστα οικειοθελώς από αυτό το πολυπόθητο, πολιτισμικό κατασκεύασμα, από αυτό το ευφυές ιδεολόγημα του "Ευρωπαίου"? Ποιος θα μπορούσε? Ποιος θα έβρισκε το θάρρος να μπορεί? Κι έτσι συνεχίσαμε να κλείνουμε τα αυτιά μας και στις φωνές για τον περιορισμό δημοκρατικών αρχών και δικαιωμάτων από την ΕΕ, για τον αντιδημοκρατικό χαρακτήρα που άρχιζε σιγά σιγά να υιοθετεί, για την παρεμβατικότητά της στα κράτη - μέλη που μεγάλωνε συνεχώς. Υπήρχε εξάλλου ο Χάρτης των Ευρωπαϊκών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Ε, αφού υπήρχε αυτός, θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να κλείνουμε τα αυτιά και να αφήνουμε "τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών" να κάνουν τη "δουλειά". 
Όταν πριν από αρκετό καιρό ειπώθηκε ότι, μια Παρασκευή πρέπει να κλείσουν οι τράπεζες με ευρώ και τη Δευτέρα να ανοίξουν με εθνικό νόμισμα, ήταν τόσο σοκαριστικό, που έκοψε την ανάσα των πάντων ακόμη και στο φαντασιακό του. Σήμερα, ένα Σάββατο πρωί, όχι πολύ μακριά από τότε, που οι κυπριακές τράπεζες θα ανοίξουν τη Δευτέρα και οι καταθέσεις των πολιτών θα έχουν φορολογηθεί σε απίστευτα ύψη, ξανακόπηκε η ανάσα. Και οι πολιτικοί της Κύπρου έσπευσαν να κάνουν αυτό που κάνουν όλοι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί στο Νότο της Ένωσης, να διαλέξουν ανάμεσα στο "χειρότερο" και στο "χείριστο".  
Είναι όλα τόσο νόμιμα. Όσοι σπεύσουν να πούνε ότι κάτι τέτοιο είναι ενάντιο στα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου, στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας δηλαδή, θα τους στεναχωρήσω λέγοντας ότι δεν είναι έτσι. Είναι και ηθικά? Κι αντί να περιμένουμε συνεχώς τι θα απαντήσουν σε αυτό οικονομολόγοι, τεχνοκράτες, άνθρωποι της Οικονομίας, κτλ, να αντιληφθούμε πόσο δραματικό για τις κοινωνίες είναι, όταν ο Ανθρωπισμός ως συγκροτημένα επιστημονικά πεδία, ως γνώση και ιστορική εμπειρία, ως πρόσωπα και φωνές, σωπαίνει. Κι έτσι να σκεφτούμε ξανά, γρήγορα και αποφασιστικά, από ποιους θα ζητήσουμε απαντήσεις αυτή τη φορά. Και να ξανασκεφτούμε και τις ερωτήσεις που θα κάνουμε, έχοντας στο μυαλό μας ότι επίκεντρο και σκοπός όλων αυτών των ενώσεων δεν μπορεί να είναι κανείς και τίποτα άλλο, παρά μόνο ο άνθρωπος.  





ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Άρθρο 17

Δικαίωμα ιδιοκτησίας

1.   Κάθε πρόσωπο δικαιούται να είναι κύριος των νομίμως κτηθέντων αγαθών του, να τα χρησιμοποιεί, να τα διαθέτει και να τα κληροδοτεί. Κανείς δεν μπορεί να στερείται την ιδιοκτησία του, παρά μόνον για λόγους δημόσιας ωφέλειας, στις περιπτώσεις και υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο νόμο και έναντι δίκαιης και έγκαιρης αποζημίωσης για την απώλειά της. Η χρήση των αγαθών μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς από το νόμο, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο προς το γενικό συμφέρον.

Τετάρτη, 6 Μαρτίου 2013

Οι επαναστάσεις στη ζωή, είναι που μετράνε

Αυλαία λοιπόν για τον Ούγκο Τσάβες. Οριστική, αμετάκλητη, χωρίς συζητήσεις και χωρίς διαπραγματεύσεις αυτή τη φορά. "Η ιστορία θα κρίνει" θα πούνε οι περισσότεροι ανάμεσα σε εμφατικά συλλυπητήρια και μετριοπαθή σχόλια. Και βέβαια η ιστορία. Αλλά η ιστορία δε γράφεται για την ιστορία, δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε ελιτίστικη διαστροφή. Η ιστορία γράφεται για τους ανθρώπους. Από τους νικητές αναμφίβολα, ελπίζω και από τους ηττημένους κάποτε, κι έτσι διευκολύνει πολύ κάποιους να τοποθετούν τον εαυτό τους στο ένα ή το άλλο στρατόπεδο και να διεκδικούν μια θέση εκεί. Η ιστορία θα αποφανθεί για τον Τσάβες, και ποιος δε θα ήθελε να αποφανθεί η ιστορία για τον εαυτό του, αλλά πριν από την ιστορία, το να σε αγαπάνε οι άνθρωποι, ο λαός σου, έχει τη δική του σημασία.

Εδώ τα πράγματα είναι πιο απλά. Η ιστορία φαίνεται να μην απασχολεί κανέναν, η αγάπη του λαού είναι μια χαμένη έννοια, το ίδιο και το όφελος του λαού και το πολιτικό σύστημα αγκομαχά μεταξύ επικείμενου ανασχηματισμού που δεν ενδιαφέρει κανέναν και απορίας για το σε ποιο είδους πολιτική περσόνα θα μετεξελιχθεί ο Αλέξης Τσίπρας. Συνθήματα Ανδρέα Παπανδρέου, ομιλίες για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, γενναίες μετατοπίσεις προς το συντηρητικό κέντρο των νοικοκυραίων και ένα πονηρό φλερτ με τα αριστερά της Αριστεράς του, ο Αλέξης Τσίπρας καταφέρνει να πείσει πως δεν είναι εκείνος που βρίσκεται σε ένα ακατανόητο πολιτικό αλαλούμ, αλλά η χώρα και ο ψηφοφόρος. Και πραγματικά, τέτοιο πονηρό και σαγηνευτικό κλείσιμο ματιού, λάγνο και πολλά υποσχόμενο, είχε χρόνια να δει ο τόπος. Πιστεύω ότι θα τα καταφέρει. Είναι πολύ καλός σε αυτό.

Τα μύχια όνειρα ξένων ανθρώπων και γνωστών μου, με απασχόλησαν πολύ και τα συζήτησα ακόμη περισσότερο τις τελευταίες μέρες. Βαθιά, ανομολόγητα, ορίζουν τη στάση και τη συμπεριφορά μας, ρυθμίζουν τη ζωή μας. Τα όνειρά μας αυτά, μας κρατούν ξύπνιους τη νύχτα και κουβαλούν την κατάρα να μην μπορούμε να τα μοιραστούμε με κανέναν. Είναι δικά μας και επιμένουν να μας βασανίζουν, να μας απειλούν ότι θα πραγματοποιηθούν κι έτσι θα πάψουμε να έχουμε όνειρα καθώς δε θα μπορέσουμε να φτιάξουμε καινούρια, ή ότι θα μας εγκαταλείψουν για κάποιον άγνωστο προορισμό. Τα μύχια, ανομολόγητα όνειρα των ανθρώπων, εκείνα που στοχεύουν στο "ιστορικό αιώνιο", δεν είναι τα "μεγάλα" και τα δύσκολα να επιτευχθούν. Τα βασανιστικά είναι τα άλλα. Εκείνα τα καθημερινά, τα ομολογημένα όνειρα. Δυσπρόσιτα και τεράστια, καθορίζουν με τη δύναμη ή την αδυναμία τους τη ζωή του καθενός μας. Γιατί η ζωή του καθενός είναι πιο μεγάλη και πιο σπουδαία από την ιστορία των όλων.

Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2013

Guardian, φίλοι, φωνή (όχι απαραίτητα με αυτήν τη σειρά)


Βλέπω το άρθρο σου στην Guardian, μου είπε η φωνή στο τηλέφωνο. Το βλέπεις?

Όχι, απάντησα, κάτι έχει πάθει η σύνδεση και δεν έχω internet. Το "κάτι έχει πάθει η σύνδεση" και αλήθεια ήταν και συνεχίστηκε για ώρες. Και παρόλο που πιστεύω βαθιά ότι το Σύμπαν έχει χιούμορ, δεν το έβρισκα καθόλου αστείο να έχεις δημοσιεύσει στην αγγλική Guardian, να είναι το άρθρο σου, η φώτο σου, τα σχόλια να τρέχουν τρελά, να το βλέπει όλος ο κόσμος κυριλεκτικά και εσύ!!!! να μην μπορείς να το δεις! Ευτυχώς υπήρχε η φωνή στο τηλέφωνο. Γελούσε, μιλούσε με ενθουσιασμό, μου μετέφερε τα σχόλια, έκανε τα δικά της, με ενημέρωνε για την αναπαραγωγή του σε άλλα blogs στην Ελλάδα, σε ελληνικές εφημερίδες, για τις μεταφράσεις του και την αναπαραγωγή του σε ξένα blogs και δίκτυα, για το τουίτ στον Μελανσόν!

Και κάποια στιγμή όλα ήρθαν στη θέση τους και το είδα. Δε ξέρω πως αισθάνθηκα. Χαρά, νομίζω. Θέλησα να το μοιραστώ με κάποιους μόνο φίλους μου. Άνοιξα τη σελίδα μου στο Facebook. Αιτήματα φιλίας από άγνωστους ανθρώπους και άπειρα μηνύματα στο inbox. Κάποιοι, πολλοί, το ήξεραν ήδη. Το έστειλα σε κάποιους φίλους μου, δε σκέφτηκα να "καλλιεργήσω" προφίλ με αυτό. Η φωνή στο τηλέφωνο, συνηθισμένη πια σε κάτι τέτοια και πολύ μακριά από όποια απορία, έκπληξη ή ενθουσιασμό για τη διεθνή παρουσία, γελούσε ακατάπαυστα με την έκπληξή μου, χαιρόταν αφάνταστα και αφιέρωνε τις πολύτιμες, ακριβοπληρωμένες ώρες της να παρακολουθεί την κίνηση του άρθρου. Άνοιξα το e-mail μου και είχε άπειρα και από κόσμο που δεν ήξερα. Οι φίλοι μου άρχισαν να μου απαντάνε στο F/B με μια θέρμη που με τύλιξε ολόκληρη. Τους ευχαριστώ όλους, που με ένα τους post, ένα τους μήνυμα μοιράστηκαν μαζί μου βάζοντας τη χαρά τους, την αγάπη τους, την υποστήριξή τους και τις ευχές τους, ήταν εκεί σε μια στιγμή που για μένα είναι σημαντική. Σας ευχαριστώ πολύ. Μόνο για αυτό έγραψα αυτό το post εξάλλου. 

Κι εσένα "φωνή"! Χωρίς εσένα θα ήταν εντελώς ασπρόμαυρο!





Σάββατο, 9 Φεβρουαρίου 2013

Η Πέγκυ Κάπως

Η Πέγκυ Κάπως (δε θυμάμαι το επίθετό της), μέρες τώρα μου ροκανίζει την πρωινή μου διάθεση, τον βραδινό μου ύπνο, μεγάλα κομμάτια στης σκέψης μου όλη μέρα. 
Η Πέγκυ Κάπως, την οποία δε γνωρίζω προσωπικά, ούτε ποτέ έχω δει, είναι αρχισυντάκτρια σε μια μεγάλη, ξένη εφημερίδα, μια σπουδαία μούρη δηλαδή, που αποφασίζει ποιανού το κείμενο, θα μπει και ποιανού όχι. Περίπου δέκα μέρες τώρα η Πέκγυ Κάπως, μου ροκανίζει το μυαλό. Δεν το απορρίπτει μεμιάς το κείμενό μου, δεν το πάει και παρακάτω μεμιάς, έτσι είναι οι αρχισυντάκτες μου λέει ο φίλος μου ο Λευτέρης (Πλακίδας, Διευθυντής στο Athletics), για αυτό δεν έχουν φίλους του απαντάω εγώ και τέτοια ωραία πράγματα, δέκα μέρες τώρα. 
Σήμερα, που έβαλα τις φόρμες μου και βγήκα στη λαϊκή να αγοράσω κανένα μπρόκολο στην εξωφρενική τιμή του 1,50 ευρώ (!), αποφάσισα ότι δεν μπορεί η Πέγκυ Κάπως, να μου ροκανίζει τη ζωή, καλά δεν είναι μόνο αυτή για να είμαστε ειλικρινείς. Αποφάσισα πως δε θα αφήσω την αυριανή Κυριακή, γιατί ως γνωστόν οι Κυριακές είναι οι λιακάδες της εβδομάδας, να με βρει με τη σκέψη της Πέγκυ Κάπως. Θα τη βγάλω από το μυαλό μου και δε θα ξανασχοληθώ μαζί της.
Αποφάσισα επίσης, να ασχοληθώ με τον Πωλ, που ασχολείται μαζί μου τόσο επίμονα, χωρίς να με έχει στείλει από την πρώτη ασυνέπειά μου ως θα έπρεπε, που αισθάνομαι άσχημα!

Μάθημα ζωής από την Πέγκυ Κάπως: ακόμα κι αν δε ξέρεις πότε ακριβώς αρχίζει κάτι, μπορείς πάντα να αποφασίζεις για το πότε περίπου τελειώνει.

Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013

Οι Κυριακές είναι οι λιακάδες της εβδομάδας

Οι Κυριακές είναι οι λιακάδες της εβδομάδας. Οι λιακάδες και οι Κυριακές σου φαντάζουν πάντα περίεργες όταν τις ζεις στα μέσα του χειμώνα, ή όταν τις σκέφτεσαι στα μέσα της εβδομάδας. Ίσως όλα να φαντάζουν περίεργα όταν τα βγάζεις έξω από τη σειρά τους. Είναι όμως η πιο ενδιαφέρουσα κατάσταση να δει κανείς. Έξω από τη σειρά των πραγμάτων. Να συμφωνήσουμε σε μία αλήθεια? Να προσπαθήσουμε για μία πραγματικότητα, ή να κρατήσουμε τις δικές μας και  να συνδιαλεγόμαστε με αυτές των άλλων όποτε θέλουμε?

Οι Κυριακές όπως και οι λιακάδες έχουν πάντα μέσα τους χρόνο για σκέψη. Άσχετα με το πόσοι είναι κοντά σου ή γύρω σου, μπορείς να κλείσεις  τα μάτια όπως οι γάτες που λιάζονται, ή ακόμη και να τα κρατήσεις ανοικτά και να σκεφτείς όλα εκείνα που υπάρχουν σε κάποιο μέρος του μυαλού σου. Να ακούσεις καλύτερα. Να δεις καλύτερα. Να καταλάβεις καλύτερα. Με έναν περίεργο τρόπο, όλα αυτά μπορείς να τα κάνεις με τρομακτική επιτυχία σχεδόν μόνο τις Κυριακές και στις λιακάδες. Ναι, έχει ενδιαφέρον το "έξω από τη σειρά των πραγμάτων"...

Καλημέρα. Πάω να δω τι θα κάνω με τη σημερινή μου λιακάδα...

Δευτέρα, 28 Ιανουαρίου 2013

Με τις σκέψεις μου και τη λιακάδα

Και μετά από δυο μέρες όπου η μόνιμη απάντηση στην ερώτηση, "τι κάνεις", ήταν "γράφω", αποφάσισα να βγω έξω. Κοίταξα τον μικρό μου ιβίσκο, που έβγαλε ένα μικρό κόκκινο λουλουδάκι, σκέφτηκα ότι σωστά επέλεξα το "τώρα" και όχι ένα κλάδεμα που θα έφερνε μια μεγαλειώδη, αλλά μελλοντική ανθοφορία, έκλεισα τα μάτια καθώς στεκόμουν μπροστά στο παράθυρο αφήνοντας τον ήλιο να με χτυπάει και αποφάσισα ότι μου άξιζε μια βόλτα.
Διάλεξα ένα δρόμο που να μου αρέσει. Δεν έχει σημασία ποιον, γιατί όλοι οι δρόμοι, άσχετα με το τι πιστεύουμε και τι προσδοκάμε, μοιάζουν σε κάθε μεγάλη πόλη αυτής της μικρής χώρας. Εξάλλου πόσες μεγάλες πόλεις να έχει μια τόσο  μικρή χώρα?
Κατεβαίνω το δρόμο λοιπόν, σε αυτήν την ανυπόκριτη λιακάδα και σταματάω στη βιτρίνα ενός art shop" που μου αρέσει. Ξεχωρίζω ένα δαχτυλίδι, και μετά άλλο ένα, και μετά συνεχίζω να κατηφορίζω γιατί δεν έχει τέλος αυτό το "ξεχωρίζω". Στρίβω αριστερά και ξέρω ότι λίγο πιο πάνω θα βρω ένα μαγαζί με ρούχα που συνήθως μου αρέσουν. Πραγματικά, είναι ακόμα εκεί. Έχει στη βιτρίνα του ένα φόρεμα που μου αρέσει. Εξαιρετικά παράξενο, σκέφτομαι. Αυτό το μαγαζί έχει πάντα στη βιτρίνα του ένα φόρεμα που μου αρέσει. Όχι μπλούζα, όχι φούστα, πάντα ένα φόρεμα. Λίγο πιο πάνω ένα άλλο μαγαζί γράφει με μεγάλα ροζ γράμματα στην πόρτα του "2+1 δώρο". Γελάω πολύ. Ξέροντας τις τιμές και τα ρούχα του το μόνο που μπορεί να πάρει κανείς από εδώ είναι το δώρο! Στρίβω δεξιά και κατηφορίζω. Όχι άλλες βιτρίνες λέω στον εαυτό μου και ταυτόχρονα σκέφτομαι ότι όταν το λες αυτό, πάντα μα πάντα, πέφτεις πάνω σε μια βιτρίνα που έχει αυτό το ένα, το πολύ ωραίο, αυτό που θέλεις οπωσδήποτε να πάρεις. Είναι νόμος, πάντα έτσι γίνεται. Έτσι, αποφασίζω να περάσω απέναντι, να πάω αριστερά και να μπω σε πιο αγαπημένους μου χώρους, τα βιβλιοπωλεία. Καμία έκπληξη. Τα κρατικά βραβεία είναι τα αναμενόμενα, τα βραβεία κοινού είναι και αυτά τα αναμενόμενα. Μπορεί εγώ να εκπλήσσομαι δύσκολα, σκέφτομαι. Και αμέσως σπεύδω να πω όχι, καθώς σκέφτομαι πόσο ευχάριστα και πολύ με εξέπληξε η διάθεση και ο χρόνος που αφιέρωσε ο Νίκος για να μου γράψει και να μου στείλει μουσικές που μου αρέσουν και άλλες που ίσως μου αρέσουν. Και καθώς σε μία πτήση που δεν είχα να πληρώσω το υπέρβαρο, ναι συμβαίνουν και αυτά, άφησα τρεις τεράστιες κασετίνες με όλα μου τα cd, σκέφτομαι ότι είναι τα μόνο cd, οι μόνες μουσικές που έχω! 
Χαμογελάω και περπατάω. Είναι Δευτέρα, ο ιβίσκος μου άνθισε, μια ανυπόκριτη λιακάδα κρύβει τα ψέματα της άνοιξης κι εγώ περπατάω. Χωρίς λόγο, χωρίς σκοπό, χωρίς προορισμό. Μόνο με τις σκέψεις μου και τη λιακάδα. 
Να έχετε μια εβδομάδα γεμάτη λιακάδα!

Τετάρτη, 23 Ιανουαρίου 2013

Μόνο χαρά...


          Το 1866 ανήκει σε μια εποχή που όλος ο κόσμος κινείται γύρω από το Παρίσι. Είναι η εποχή της λάμψης και του εντυπωσιασμού, της έμπνευσης των ρούχων υψηλής ραπτικής, της τελειοποίησης της σαμπάνιας, των ακριβών και λαμπερών εστιατορίων όπως το περίφημο Maxim’s, της Όπερας ως κοσμικό γεγονός, των πολυτελών διακοπών σε ευρωπαϊκές λουτροπόλεις, των υπερπολυτελών ιδιωτικών βαγονιών των τρένων και της μποέμικης ζωής των καμπαρέ της Μονμάρτης. Είναι η Belle Époque (Μπελ Επόκ), η «Ωραία Εποχή». Ό,τι μεγάλο και εντυπωσιακό θα κάνει την εμφάνισή του εδώ. Το αυτοκίνητο, το τηλέφωνο, ο τηλέγραφος, ο κινηματογράφος, η Αρτ Νουβέλ, ο εξπρεσιονισμός στη θεατρική γραφή και ο ρεαλισμός και νατουραλισμός στη λογοτεχνία. 
Το Μουσείο του Λούβρου ένα οχυρό αρχικά, άλλαξε πολλές μορφές και χρήσεις, για να μετατραπεί σταδιακά σε ανάκτορό και με τη Γαλλική Επανάσταση σε Μουσείο, και πολλά ονόματα, και πέρασε πολλές περιπέτειες που συνθέτουν την ιστορία του. Κι εκείνη τη μέρα του 1866, ένα νέο έκθεμα έκανε την εμφάνισή του. Ήταν μόνο το κάτω μέρος από ένα γυναικείο άγαλμα, που είχε ήδη υποστεί εργασίες δύο χρόνων και το συνόδευε μια ιστορία, γεμάτη μυστήριο και ενδιαφέρον, σχετικά με την κατασκευή του. Το 1879 φτάνουν στο Λούβρο τμήματα της μαρμάρινης πλώρης, ακολουθούν πολλά κομμάτια, από το κατακερματισμένο αριστερό φτερό, αργότερα ένα πολύ μικρό κομμάτι από το δεξί (το δεξί φτερό προστέθηκε αντιγράφοντας το αριστερό. Τα φτερά ήταν από δύο μεγάλα μάρμαρα συνδεδεμένα στην πλάτη χωρίς εξωτερική στήριξη.)  Είναι η Νίκη της Σαμοθράκης.
Από λευκό παριανό μάρμαρο. Στέκεται στην πλώρη ενός πλοίου φτιαγμένη από το γκριζωπό μάρμαρο της ροδίτικης Λάρδου. Ποιος το αφιέρωσε στο ιερό των «Μεγάλων  Θεών» Καβείρων στη Σαμοθράκη κανείς δε γνωρίζει. Ούτε για ποιο λόγο. Και τα λίγα που γνωρίζουμε για τις θεότητες αυτές κάνουν ακόμη πιο ελκυστικό αυτό το πέπλο μυστηρίου και δευτερεύουσες τις όποιες εκδοχές για τους λόγους της δημιουργίας αυτού του αριστουργηματικού και ιδιοφυούς καλλιτεχνήματος.

         Ήμουν μικρή όταν βρέθηκα στη Σαμοθράκη. Έναν τόπο μικρό, αποκομμένο, αφιλόξενων ανθρώπων. Δεν είχα τι να κάνω, η θάλασσα ήταν παγωμένη και όλη η παραλία καλυμμένη με σκληρή πέτρα, δεν ήθελα να ανέβω στην κορυφή στο Σάος με τους άλλους, ούτε να κοιμηθώ στο βουνό.  Έτσι ο αρχαιολογικός  χώρος και το αδιάφορο μικρό μουσείο του ήταν μια κάποια επιλογή. Όταν μπήκα στη μικρή αίθουσα – μουσείο, δεν ήμουν προετοιμασμένη για αυτό που θα έβλεπα. Στεκόταν εκεί στα δεξιά μου, πανύψηλη, με τα φτερά ανοικτά. Χρειάστηκε να σηκώσω το κεφάλι μου για να την κοιτάξω. Στεκόμουν δίπλα της. Δεν ήξερα τίποτα. Δεν καταλάβαινα πολλά. Και για πρώτη φορά αισθανόμουν αυτό που έλεγαν δέος. Ήταν κάτι περίεργο. Σου μάγκωνε τη ψυχή με έναν τρόπο και με έναν άλλον σου την απελευθέρωνε. […]

           [...] Το αεροπλάνο είχε προσγειωθεί πριν από λίγη ώρα. Είχα σχεδόν πετάξει τις βαλίτσες μου όπως όπως στο δωμάτιο του ξενοδοχείου και είχα φύγει τρέχοντας. Ήξερα που θα πήγαινα, ήξερα τι θα δω. Ήξερα γιατί περίμενα στον καιρό που είχε μεσολαβήσει. Πέρασα σχεδόν τρέχοντας την είσοδο και την υπόλοιπη διαδρομή και όταν την είδα από μακριά, νομίζω ότι μου κόπηκε η αναπνοή. Πλησίασα αργά και σήκωνα το βλέμμα μου όλο και πιο ψηλά για να αγκαλιάσω με αυτό τα πέντε μέτρα που είναι το συνολικό ύψος της. Δεν ήξερα πόσο θα πλησίαζα. Ήξερα όμως που πήγαινα. Ήξερα τι θα δω. Και επιτέλους ήμουν εκεί. Δεν υπήρχε δέος. Μόνο χαρά. Δε ξέρω πόσες ώρες έμεινα να την κοιτάζω. Μόνο χαρά.... 


«Η Νίκη της Σαμοθράκης, ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του Λούβρου, πρόκειται να αποσυρθεί, προκειμένου το γλυπτό να δεχθεί τις φροντίδες της συντήρησης από τον προσεχή Σεπτέμβριο, όπως ανακοίνωσε το παρισινό μουσείο.
Η επιτροπή των συντηρητών του Λούβρου ενέκρινε την έναρξη των εργασιών στο μαρμάρινο άγαλμα της φτερωτής θεάς της Νίκης, σύμφωνα με την ανακοίνωση. Μία διεθνής επιτροπή ειδικών θα παρίσταται και θα εποπτεύει τις εργασίες του εγχειρήματος, το οποίο υπολογίζεται πως θα διαρκέσει πάνω από έναν χρόνο. Το συνολικό κόστος της συντήρησης θεωρείται ότι θα φθάσει τα 3 εκατ. ευρώ, ποσό που θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου από τους χορηγούς του έργου», μετέδωσε το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.