Τετάρτη, 16 Μαΐου 2012

Η τυρρανία του προσωπικού μέτρου μιας υπέροχης ζωής


Ποια είναι η αξία του προσωπικού μας μέτρου? Ποια η αναγκαιότητα της ύπαρξής του? Να ελέγχει και να κατευθύνει τη ζωή μας, ή να περιβάλει με κατανόηση τη ζωή των άλλων? Και τι είναι αυτό που επιζητούμε όταν καταφεύγουμε στην επίκληση του μέτρου των άλλων? Και τι είναι αυτό που εννοούμε λέγοντας για κάποιον ότι "δεν έχει μέτρο"? Είμαι ένας άνθρωπος που πάντα προβληματιζόταν με το μέτρο και την έννοιά του. Με τρόπους φιλοσοφικούς, Λογικούς, πρακτικούς. Ίσως γιατί ποτέ δεν έζησα με ένα "κοινό μέτρο", σαν αυτό που μετράνε οι περισσότεροι άνθρωποι την λίγο πιο πάνω, λίγο πιο κάτω από το μέτρο και την καθημερινότητα, ζωή τους. Αρχικά δεν επιθυμούσα κάποιο μέτρο γιατί δεν ήταν εύκολο. Δεν ήταν εύκολο να έχεις ένα κοινό μέτρο με τους άλλους, όταν εσύ χρειαζόταν να περπατήσεις κάθε μέρα 3 χλμ μέσα στην άμμο για ένα μικρό μπουκάλι νερό και στο τέλος να το δίνεις σε κάποιον πιο διψασμένο από σένα, υπολογίζοντας ότι εσύ θα καταφέρεις να κάνεις τα 3 χλμ της επιστροφής και χωρίς νερό, ενώ εκείνος όχι. Δεν ήταν εύκολο να έχεις ένα κοινό μέτρο με τους άλλους, όταν σκάει η βόμβα των Ταλιμπάν δίπλα σου σε έναν χωμάτινο δρόμο του Πακιστάν κι αντί να σκοτωθείς εσύ, σκοτώνεται ο διπλανός σου. Δεν ήταν εύκολο να έχεις ένα κοινό μέτρο με τους άλλους όταν έχεις κοιτάξει για πολύ καιρό κατάματα την ανθρώπινη δυστυχία, τον ανθρώπινο πόνο, την απελπισία, την απόγνωση για ένα πιάτο φαί, ένα μπουκάλι νερό, μία γάζα και ένα αιμοστατικό. Δεν είναι εύκολο όταν έχεις δει τη ζωή να στραγγίζει από μία αιμορραγία που δεν μπορείς να σταματήσεις, να σβήνει από μία αντιβίωση που δεν έχεις να δώσεις, να σκορπίζει και να εξαφανίζεται από έναν εκρηκτικό μηχανισμό, να χάνεται από μια φυσική ή ανθρώπινη βιαιότητα. Πραγματικά σου είναι πολύ, πολύ δύσκολο, ζώντας σε μια τέτοια καθημερινότητα να έχεις ένα μέτρο κοινό με το μέτρο των άλλων. Μετά, καθώς ο καιρός περνούσε, θεωρούσα τον εαυτό μου τυχερό που δεν είχε ένα μέτρο. Γιατί ποιος πραγματικά θα μπορούσε να σταθεί όρθιος απέναντι, ποιος πραγματικά θα μπορούσε να κριθεί και πόσο μάλλον να αντέξει σε ένα τέτοιο μέτρο? Ποια ζωή, ποια καθημερινότητα, ποιος άνθρωπος θα μπορούσε να φαντάξει έστω και με λίγο ενδιαφέρον συγκρινόμενος με όλα αυτά? Με ποιο μέτρο να θαυμάσεις, να εκτιμήσεις, να αναγνωρίσεις κάποιον πέρα από τον εαυτό σου, που εύκολα θα μπορούσε να μεταμορφωθεί σε ένα εγωιστικό, υπερφίαλο Εγώ? Πόσο μάλλον να "αφήσεις" κάποιον να φανεί πιο θαυμαστός, πιο ξεχωριστός και τελικά ερωτεύσιμος? Και παρόλο που γρήγορα κατάλαβα ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν τη ζωή που ζουν φοβερή, καταπληκτική, ενδιαφέρουσα κι ένα κάρο τέτοια, επέλεξα να μην "κρίνω" τους άλλους με ένα προσωπικό "μέτρο", αλλά να προσπαθώ να τους κοιτάω μέσα στη δική τους πραγματικότητα, μέσα στη δική τους καθημερινότητα, στις δικές τους επιλογές, χωρίς χαρακτηρισμούς, χωρίς συγκρίσεις και κυρίως χωρίς απαξίωση για ότι και αν αυτή η καθημερινότητα ήταν. Με μια σεμνότητα, με μια αποδοχή που γρήγορα έγιναν δεύτερη φύση μου. Με τον καιρό έμαθα να μην κρίνω καθόλου τους άλλους και τις ζωές τους, γιατί δεν υπάρχει κανένας, μα κανένας λόγος να κάνουμε κάτι τέτοιο έτσι κι αλλιώς.