Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Η ποιότητα μιας δημοκρατίας

"Εν δυνάμει δότες οργάνων για να χρησιμοποιηθούν σε μεταμόσχευση θα είμαστε όλοι στο εξής, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει το νέο προσχέδιο νόμου για τις μεταμοσχεύσεις που δόθηκε στη δημοσιότητα. Μόνο όσοι από εμάς θα έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους, όσο ζουν, με δήλωση στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, δεν θα είναι εν δυνάμει δότες. Συγκεκριμένα το προσχέδιο νόμου αναφέρει ότι η αφαίρεση ενός ή περισσοτέρων οργάνων από ενήλικο, θανόν πρόσωπο, πραγματοποιείται εφόσον δεν είχε εκφράσει την αντίθεσή του (εικαζόμενη συναίνεση). Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο κάθε πολίτης που έχει ενηλικιωθεί, μπορεί να δηλώνει την αντίθεσή του στην αφαίρεση οργάνων του μετά θάνατον, σε ειδικό αρχείο που θα τηρείται στον ΕΟΜ. Η σχετική δήλωσή του θα πρέπει να φέρει βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής."

Η αλήθεια είναι ότι σοκαρίστηκα με την είδηση για δύο εξαιρετικά σημαντικούς για μένα λόγους. 

Φυσικά και γνωρίζω τον αριθμό που κατέχει η Ελλάδα στη λίστα θανάτων από τροχαία, στη λίστα τετραπληγικών από τροχαία, τις μεγάλες ανάγκες σε αίμα σχεδόν σε καθημερινή βάση, τις μεγάλες ανάγκες σε όργανα, ναι τα γνωρίζω όλα αυτά, όπως και εσείς, και ΔΕ ζω σε άλλη χώρα. Θα έλυνε/λύσει το πρόβλημα μια "αναγκαστικού τύπου" συνεισφορά οργάνων? Μια ... εικαζόμενη συναίνεση?

Πολλοί θα απαντήσουν ναι, και ακόμα περισσότεροι θα πούνε ότι δεν είναι υποχρεωτικό (αν και νόμος), καθώς σου παραχωρεί τη δυνατότητα με μια δήλωσή σου, να εξαιρεθείς. Για μένα εκεί ακριβώς βρίσκεται το κλειδί: στις ποιότητες που καλείται να έχει μια δημοκρατία. Να σου επιτρέπει δηλ. να μετέχεις όπου θέλεις και όχι να σε αναγκάζει να εξαιρεθείς! Να μπορείς να επιλέγεις το που θέλεις να ανήκεις, είτε πρόκειται για χώρο, είτε για ιδέα, είτε για σκοπό. Να μην προεπιλέγουν κάποιοι άλλοι για σένα τι είναι σωστό και τι όχι, κι εσύ αν θέλεις, εκ των υστέρων, να ζητάς εξαίρεση. Και ακόμα παραπέρα, να μπορείς να μην ανήκεις πουθενά, ούτε στον κανόνα, ούτε στην εξαίρεση. Και δε δέχομαι καμία ηθικολογία περί της ιερότητας του σκοπού.

Το θέμα της δωρεάς οργάνων είναι κατεξοχήν ένα θέμα κοινωνικής ευαισθησίας. Ένα θέμα δηλ. το οποίο απαιτεί πληροφόρηση, γνώση, παιδεία, και αυτά όλα μαζί καλλιεργούν την ευαισθησία εκείνη, που ωθεί σε μια συνειδητοποιημένη απόφαση κοινωνικής προσφοράς, τη δωρεά οργάνων. Το να σε κάνουν δότη με ένα νόμο, και ακόμα χειρότερα με μια "εικαζόμενη συναίνεση", χωρίς να έχει προηγηθεί τί-πο-τα, καμία εσωτερική ή κοινωνική διεργασία, καμία αλλαγή σε επίπεδο παιδείας ή ευρύτερης ευαισθητοποίησης, καμία ενημέρωση, καμία πληροφόρηση, λύνει πραγματικά το πρόβλημα? 

Και τι θα γίνει με όλα εκείνα τα θέματα που χρήζουν κοινωνικής ευαισθησίας για τη διαχείρισή τους? Θα γίνει ένας νόμος για το καθένα? Θα εικάζεται η συναίνεσή μας? Τελικά η "κοινωνική ευαισθησία", η "αλληλεγγύη", η πράξη της προσφοράς, αντί να καλλιεργούνται ως κοινωνικές αξίες, θα μετατραπούν σε νομοθετικά, "εικαζόμενης συναίνεσης" προϊόντα? Ποιο έχει σειρά μετά? Και σε τι είδους κοινωνία προσβλέπει αυτό?

"Επιθυμώντας να βοηθήσω ασθενείς συνανθρώπους μου προσφέροντας μετά το θάνατο μου ιστούς και όργανα για μεταμόσχευση, ΕΙΜΑΙ ΔΩΡΗΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΝ". Αυτό, έτσι ακριβώς, γράφει η κάρτα δωρεάς οργάνων, που έλαβα όταν πριν από χρόνια εγγράφηκα στον Ε.Ο.Μ. (Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων). Θυμάμαι ακόμα τη συγκίνηση που ένιωσα, καθώς κρατούσα στα χέρια μου το μικρό αυτό κακοφτιαγμένο καρτελάκι... Κανείς από την οικογένειά μου δεν είναι δωρητής οργάνων, ούτε υπήρξε ποτέ κάποιος από τις προηγούμενες γενιές. Για μένα σήμαινε και ένα βήμα μπροστά. Ένα βήμα πιο μακριά από το παλιό, το προηγούμενο, το φοβισμένο, το φτιαγμένο από άγνοια, προλήψεις και προκαταλήψεις. Για μένα ήταν κάτι σαν έκφραση μιας εξέλιξης, όχι όμως νομοτελειακής ή μηχανιστικής, αλλά βαθιάς συνειδητοποίησης. Για μένα ήταν μια κατάκτηση...

Θέλω να αφήνουν τις κορυφές αυτής της ζωής ελεύθερες. Να μη ρίχνουν αλεξιπτωτιστές να τις γυψάρουν μέσα σε "εικαζόμενες συναινέσεις". Να μη μου υποδεικνύουν/αναγκάζουν πως θα ανέβω και ποια διαδρομή θα ακολουθήσω, με ποιον τρόπο και πότε θα το κάνω. Θέλω να ζω ελεύθερα κι όταν κατακτώ τις δικές μου κορυφές, να βλέπω από εκεί τον κόσμο όλο, μαζί με αυτούς που κατέκτησαν την ίδια κορυφή. Και πάνω από όλα, θέλω μια δημοκρατία όπου η συναίνεσή μου να μην είναι "εικαζόμενη" και άρα προαποφασισμένη, αλλά πραγματική και υπάρχουσα! Είμαστε ακόμη σε δημοκρατία, έτσι δεν είναι?