Δευτέρα, 26 Ιουνίου 2017

Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ

Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ από την εκδήλωση της ΚΕΕΡΦΑ "Η δίκη της ΧΑ και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά στην Ευρώπη". Μαζί με τον Θανάση Καμπαγιάννη και τη Φύλλια Πολίτη. 

Θέλησα να μιλήσω για την ακροδεξιά λέγοντας "διαφορετικά" πράγματα από τα "αναμενόμενα" για τον ρατσισμό, τον φασισμό, κτλ. Σε διαφορετικούς άξονες. Ενδεχομένως και πιο αναγνωρίσιμους όταν κάποιους σου τους δείξει και σου πει "κοίτα ακροδεξιά είναι και αυτό και αυτό και αυτό και ξεκινάει από εκεί, εκεί και εκεί". Ερωτήματα, απαντήσεις, ωραίες διαδρομές σκέψης στον περιορισμένο χρόνο, αυτή η υπέροχη αμεσότητα του κόσμου και βέβαια καλοκαίρι!

Τώρα, αν κρίνω από το βλέμμα του Θανάση και της Φύλλια μάλλον καλά τα λέω.

Ευχαριστώ την ΚΕΕΡΦΑ για την πρόσκληση. 






Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

                                                         - Bonjour madame!

- Bonjour professeur Balibar!

Όταν η μέρα ξεκινάει με τον Etienne Balibar να σε καλημερίζει έτσι, δεν μπορεί παρά να είναι μία ωραία μέρα!

Ένας εξαιρετικά ευγενής και καταδεκτικός άνθρωπος, ένας σπουδαίος φιλόσοφος!

Ευχαριστώ τον αγαπημένο Άρη Στυλιανού που ήταν εκεί για να κάνει τις συστάσεις, 
αλλά κυρίως για τα καλά λόγια με τα οποία με παρουσίασε και μίλησε για μένα. 

(συνεχίζεται...)


 "Σπινόζα και Σύγχρονη Πολιτική Φιλοσοφία"

Συμπόσιο προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή Γεράσιμου Βώκου
20 Ιουνίου 2017
Αίθουσα Maurice Saltiel, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Κύριοι ομιλητές: Etienne Balibar, Pierre Francois Moreau, Kiarina Kordela, Γεράσιμος Βώκος.



Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

20 Ιουνίου Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων


Μια υπενθύμιση για όλους
                                   




Υ.Γ. Ευχαριστώ τον Γιάννη Μπεχράκη για τη φωτογραφία του, για τη συνεργασία του μα πάνω απ΄όλα για την ευαισθησία του και για αυτό το υπέροχα ανθρώπινο πρόσωπο.



Πέμπτη, 15 Ιουνίου 2017

20ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (ομιλία)





Είναι μεγάλη χαρά για μένα να συμμετέχω την πρώτη μέρα "στο άνοιγμα" του 20ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης και αυτό για πολλούς λόγους. Για τις χρονικές και ιστορικές συγκυρίες που αποδεικνύονται πιο σκληρές από ποτέ, για τα 20 χρόνια του Φεστιβάλ - μια ολόκληρη ζωή!- για τους αγαπημένους Θανάση Καμπαγιάννη και Φύλλια Πολίτη που θα βρεθούμε στο ίδιο πάνελ, για την πληθώρα των οργανώσεων που συμμετέχουν κάνοντας το φεστιβάλ ακόμη πιο σπουδαίο πολιτικο-κοινωνικό γεγονός, για την ευκαιρία που θα έχουμε να μιλήσουμε πάλι από κοντά, άμεσα -κάτι που αγαπώ πολύ- και όχι από έδρες και με επισημότητες.

Όπως για όλους, έτσι και για μένα, η άνοδος και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη είναι ένα θέμα με πάρα πολλές όψεις. Κάποιες από τις όψεις των τελευταίων χρόνων θα προσπαθήσω να αναδείξω αυτήν τη φορά.

"Η δίκη της χρυσής αυγής και η μάχη ενάντια στην ακροδεξιά σε Ελλάδα και Ευρώπη" είναι η 3η παράλληλη εκδήλωση την Παρασκευή 23/06 στο φεστιβάλ και διοργανώνεται από την Κεερφα-Keerfa-Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή με ομιλητή και ομιλήτριες τον Θανάση Καμπαγιάννη, δικηγόρο πολιτικής αγωγής τη Φύλλια Πολίτη από την ΚΕΕΡΦΑ και την Αλεξάνδρα Πολιτάκη, πολιτική επιστήμονα-ακτιβίστρια."

Οι εκδηλώσεις του φεστιβάλ είναι πάρα πολλές, όλες με ξεχωριστό ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο αυτούς τους δύσκολους καιρούς πρέπει να είμαστε όλοι εκεί. Αναμφίβολα ο κόσμος αλλάζει μόνο όταν τον μοιράζεσαι. 


23 - 25 Ιουνίου 2017
Κήπος Εποχών, Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης








Παρασκευή, 9 Ιουνίου 2017

Η πολιτική όπως και η ζωή μπορεί να είναι απρόβλεπτη (Βρετανικές εκλογές)

Είναι ωραίο που ο κόσμος μιλάει ξανά για την πολιτική. Είναι ωραίο που όλοι ασχολούνται από χτες με τις βρετανικές εκλογές. Και είναι ωραίος και ο τρόπος που γίνεται. Δεν αναφέρομαι στις αναλύσεις για το αποτέλεσμα των εκλογών. Η Βρετανία παρουσιάζει μια συνθετότητα που δύσκολα συναντά κανείς στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ασφαλώς άλλο εκλογικό σύστημα, αλλά κυρίως άλλη πολιτική παράδοση, άλλη σύνθεση κοινωνίας, άλλες αντιλήψεις και συμπεριφορές. Για την υπόλοιπη Ευρώπη ενδεχομένως κάποιες από αυτές παράδοξες, ακραίες, δυσνόητες, εξαιρετικά κωδικοποιημένες κι έτσι καλύτερα σε απόσταση, αλλά και με θετικές όψεις. Αυτό όμως είναι και που την κάνει μια ενδιαφέρουσα περίπτωση σε όποια όψη της αποφασίσεις να τη δεις. 

Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς για τις βρετανικές εκλογές. Να αναλύσει το εκλογικό αποτέλεσμα και να δει με ενδιαφέρον το αποτύπωμά του στο χάρτη και ίσως τη σημασία των μονοεδρικών, ένα μακρινό σε μας εκλογικό τοπίο. Θα μπορούσε να μιλήσει για την επικοινωνιακή καμπάνια Κόρμπιν που κάλυψε το χαμένο έδαφος από τις προηγούμενες εκλογές στα αλήθεια, ή βρήκε καινούριο; Να μιλήσει για τους νεαρούς ψηφοφόρους και τη σημασία της μαζικής συμμετοχής τους. Για τον αινιγματικό ρόλο του Brexit που διατρέχει και τους κόλπους του κόμματος του Κόρμπιν και για τους εσωκομματικούς πολέμους. 

Όμως εγώ θα ήθελα να μιλήσω για την πολιτική που συναντά τη ζωή. Μια σπουδαία συνάντηση.

Η Τερέζα Μέι αποφασίζει να πάει σε πρόωρες εκλογές. Δεν υπάρχει κάτι να κερδίσει με τη στενή εκλογική έννοια. Οι Εργατικοί ηττημένοι κάπου στην άκρη, το Brexit στο προσκήνιο ως νικητής, η Μέι συμπαγής και αποφασιστική στο κέντρο της πολιτικής σκηνής. Θέλει όμως να εξαπλώσει, να ενδυναμώσει, να εδραιώσει την κυριαρχία της. Θέλει ηγεμονία. Μια κίνηση στρατηγικής λένε, αφού όταν δεν διακρίνεται το άμεσο κέρδος όλα ανάγονται στη "στρατηγική". Μοιάζει όμως ήδη τοποθετημένη σε έναν σίγουρο δρόμο. Ο τελικός προορισμός φαίνεται από μακριά και δεν διακρίνεται κάτι να εμποδίζει τη διαδρομή με τις 26 μονάδες προβάδισμα που της έδιναν τότε οι δημοσκοπήσεις.

Αλλά δύο αστάθμητοι παράγοντες θα αλλάξουν το σκηνικό, θα κρύψουν τη διαδρομή και θα αποκαλύψουν τελικά ένα άλλο αποτέλεσμα: οι επιθέσεις στην Αγγλία το διάστημα που μεσολάβησε των δύο εκλογών και η απόφαση των Βρετανών να κατεβούν στις κάλπες και να ψηφίσουν ξανά αν και μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. 

Η Μέι έχασε την αυτοδυναμία και ο Κόρμπιν έφερε ένα αποτέλεσμα καλύτερο από των προηγούμενων εκλογών. Ασχέτως με το αν η Μέι θα σχηματίσει μια βραχύβια ή όχι κυβέρνηση με το κόμμα της Βόρειας Ιρλανδίας, το κόμμα της θανατικής ποινής, ή εάν θα παραιτηθεί, είναι σήμερα η μεγάλη ηττημένη. Στη συνείδηση των πολιτών της, στο εσωτερικό του κόμματός της, στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Και αυτό είναι κάτι που εδραιώθηκε στη συνείδηση των πολιτών και των ψηφοφόρων της Βρετανίας ανεξάρτητα από τις έδρες που πήρε. Κι όταν υπάρχει μεγάλος ηττημένος υπάρχει πάντα και μεγάλος νικητής και είναι αυτός που έχει τον δρόμο μπροστά του. 

Ο βρετανικός λαός μας θύμισε ότι η πολιτική δεν είναι μία απλή διαχειριστική υπόθεση. Δεν είναι ένα managment όπως έχει μεταφραστεί και εφαρμοστεί στην Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια και η υπακοή του μονόδρομος. Είναι κάτι παραπάνω. Αφορά και τους λαούς.
Η Ελλάδα βρέθηκε κι αυτή σε μια τέτοια στιγμή με το δημοψήφισμα. Μια στιγμή που ο λαός της αποφάσισε κόντρα στις προτεινόμενες διαχειριστικές επιλογές. Χρειάστηκε η ελληνική κυβέρνηση να ανασκευάσει την επιλογή του λαού της και να αποφασίσει εκείνη. Εάν κέρδισε ή έχασε θα φανεί, αν και μικρή σημασία θα έχει, η εξουσία κέρδισε ο λαός έχασε. 

Ναι, οι Βρετανοί μας θύμισαν ότι η πολιτική δεν είναι απλή διαχείριση και αυτό έχει μεγάλη αξία. Η πολιτική όπως και η ζωή μπορεί να είναι απρόβλεπτη και όταν η πολιτική συναντά τη ζωή σε μια ρεαλιστική της διάσταση και όχι σε μια προκατασκευασμένη της εικόνα είναι πάντα μια σπουδαία συνάντηση.



Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017



Γράφω. Πυρετωδώς. Ανάμεσα σε κούπες καφέ παρατημένες πάνω στο αγαπημένο μου σεκρετέρ που σκέφτομαι να βάψω μωβ μια μέρα, αλλά του δίνω λίγο χρόνο ακόμη σε αυτό το υπέροχο χρώμα του ξύλου με τα υπέροχα νερά του. 

Γράφω πυρετωδώς. Με έναν τρόπο είναι βασανιστικά. Με έναν τρόπο είναι ωραία. 

Γράφω και σκέφτομαι "καιρός ήταν" και αμέσως αμέσως "ναι, τώρα είναι ο καιρός". 

Σύντομα λοιπόν.






Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Να συζητάμε με άνεση, με τεμπελιά

Τα καλοκαίρια στην πόλη αυτήν την εποχή έχουν κάτι μοναδικό. Η πόλη δεν άδειασε ακόμα. Είναι πολύ νωρίς. Οι βραδιές είναι μόλις ευχάριστα ζεστές. Τα μπαλκόνια γεμίζουν μόλις φανεί το σούρουπο και κρατούν και όταν πέσει η νύχτα. Δεν είναι οι ολονυκτίες του καλοκαιριού, αυτές αργούν ακόμη. Είναι μάλλον τα απογεύματα στο μπαλκόνι που τα βρίσκει η νύχτα.

Οι ομιλίες από τις γειτόνισσές μου του πρώτου ορόφου απέναντι φτάνουν σαν ένας ακαθόριστος ήχος στα αυτιά μου καθώς βάζω το κλειδί στην πόρτα της πολυκατοικίας μου. Είναι κυρίες μεγάλες στην ηλικία, αλλά μιλούν συνεχώς και πολύ. Φοράνε κάτι ελαφριά φορέματα που θα τα έλεγαν "του σπιτιού", αλλά απολύτως κατάλληλα για την εποχή, το μπαλκόνι, την ώρα. Έχουν και τα μαλλιά τους καλοχτενισμένα. Παρόλο που μιλάνε πολύ, η ομιλία τους έχει μια άνεση, παίρνει χρόνο, έχει μια ζηλευτή τεμπελιά. Δεν βιάζονται να πουν κάτι, δεν θέλουν να αποδείξουν τίποτα. Έχει μια φυσικότητα αυτή η κουβέντα, αυτή η συζήτηση ανάμεσά τους. Η άνεσή τους γεμίζει το μπαλκόνι και και χύνεται παραέξω. Μοιάζει υπέροχη σε έναν κόσμο που οι άνθρωποι μιλάνε μεταξύ τους για να ακουστούν, να ανταγωνιστούν, να κυριαρχήσουν. 

Ζηλεύω αυτές τις κυρίες, τα καλοκαιρινά μπαλκόνια, αυτές τις συζητήσεις που είναι μαγικές γιατί όλη η αξία τους είναι το τώρα στο οποίο συμβαίνουν και άλλα "μεγάλα νοήματα" και "αλήθειες" δεν περιέχουν. 

Σκέφτομαι αυτή την μοναδική άνεση που σου δίνει η απλότητα και την απόσταση που μας χωρίζει.

Μάθαμε να μιλάμε πολύ. Ίσως και "καλά". Μπορεί και "σωστά". Και ξεχάσαμε να συζητάμε με τους άλλους ανθρώπους. Να συζητάμε με άνεση, με τεμπελιά, χωρίς τη γνώση του "ειδικού", χωρίς αυταρέσκεια. Έτσι απλά. Να συζητάμε για τον άλλον. Κυρίως όμως με τον άλλον. 

Πόσο ζηλεύω!


Τρίτη, 6 Ιουνίου 2017

Περπατώ εις το δάσος με σκόρπιες σκέψεις (περί αντιρατσιστικού νόμου, λογοκρισίας, ελευθερίας της έκφρασης)


Το  να  περάσει η επιθυμία κάτω από την επιβολή του λόγου δεν ήταν μία υπόθεση ούτε εύκολη, ούτε φυσική. Κυρίως δεν ήταν μια αθώα υπόθεση. Κόσμος τιμωρήθηκε, βασανίστηκε, περιθωριοποιήθηκε και βέβαια θανατώθηκε. Ο έλεγχος της επιθυμίας από τον λόγο αποδείχτηκε αναμφίβολα η σκληρότερη και νομίζω και η πιο αιματηρή περιοχή της κοινωνικής συμβίωσης, ακόμα, ή πολύ περισσότερο, όταν ο λόγος αυτός ήταν και θεάρεστος.


Η σχέση επιθυμίας – λόγου και η διάσταση της κυριαρχίας και της εξουσίας του ενός πάνω στο άλλο, είναι επίσης τόσο δυνατή, που δύσκολα θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πάνω σε αυτά χωρίς να τα εκλάβει τουλάχιστον ως ένα αντιθετικό ζεύγος, χωρίς να νοήσει το ένα ως το αντίπαλο δέος του άλλου, ή χωρίς να τα αντιληφθεί σε έναν αέναο και εν δυνάμει συγκρουσιακό μετεωρισμό μεσολαβούντων “κοινωνικών συμβολαίων” και άλλων φαντασιακών τερτιπιών, μέσα σε καθορισμένα σχήματα λόγου και δράσης  στο πλαίσιο των απαιτήσεων της κοινωνικής τάξης.

Η σχέση  γνώμης – έκφρασης από την άλλη, μοιάζει να είναι μια σχέση ισορροπίας μέσα στο στενό πλαίσιο της κοινωνικής τάξης. Μοιάζει να εμπεριέχει, αλλά και να επιτυγχάνει μια απαίτηση και μια συμφωνία, χωρίς όμως κάτι τέτοιο να συμβαίνει. Και ανάμεσα στη σχέση αντίθεσης επιθυμίας-λόγου και τη (φαινομενικά) σχέση συμφωνίας γνώμης-έκφρασης, απλώνεται ένα πολύ ενδιαφέρον πεδίο αλληλέγγυων και μη σχέσεων ενός ολόκληρου βιοτικού και ταξικού ύφους.

Η “προσωπική γνώμη” είναι θα έλεγα μια “υπεραξία” του δυτικού πολιτισμού. Όλα εκτείνονται δείχνοντας την ως το απόλυτο πρόκριμα, τον απόλυτο προορισμό του υποκειμένου. Ένα θεολογικό υπόβαθρο περί μοναδικότητας της ύπαρξης που πριμοδοτεί, νομίζω επίσης ότι είναι αδύνατον να αγνοηθεί. 

Ο Νίτσε χλευάζει την κατασκευή της, ο Ζιντ  την αποθεώνει με τον αφορισμό “μόνο ότι είναι προσωπικό αξίζει”, ο Μπουρντιέ την αναλύει ως μικροαστική αξίωση στο πρόταγμα της ατομικής σωτηρίας. Και μάλλον κάπως έτσι, στην ταξική διάστασή της η “προσωπική γνώμη”, μπορεί να είναι μια φιλοδοξία που η πραγματοποίησή της (μας) ξεχωρίζει από τους άλλους, ή (μας) διασφαλίζει την είσοδο σε μια άλλη “κατηγορία”. Όπως και να έχει, η παραγωγή και η έκφρασή της και η σημασία αυτών των δύο διαφέρουν από τάξη σε τάξη και μαζί και η απαίτηση για την ύπαρξή της. 

Η “πολιτική γνώμη” δεν είναι μία σκέτη, καθαρά πληροφοριακή κρίση, ικανής να επιβληθεί μέσω της ενδογενούς δύναμης της αλήθειας της (...) η πολιτική γνώμη εμπερικλείει κατ΄ανάγκη μια εξουσία κινητοποίησης και μια αξίωση στην ύπαρξη. Παρακινεί; Προτρέπει; Εμπνέει; Σε σκέψη; Σε δράση; Και αν δεν διακρίνεται η δύναμη της ενδογενούς αλήθειας σε αυτήν, γιατί είναι τόσο σημαντική;

Πόσος δρόμος από την ελεύθερη έκφραση ως την τιμωρία της;

Είναι το ένα άκρο ο αφορισμός του Νίτσε “Ή θα κρύβει κανείς τις απόψεις του ή θα κρύβεται πίσω από αυτές. Εκείνος που ενεργεί διαφορετικά, δεν γνωρίζει την ακολουθία του κόσμου ή ανήκει στην τάξη της αγίας παρατολμίας.” Νίτσε, αφορισμός 338 – Ανθρώπινο πάρα πολύ ανθρώπινο. 
Είναι το άλλο άκρο η θέση του Βάνεγκεμ “Τίποτα δεν είναι ιερό. Καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει και να πρεσβεύει προσωπικά την όποια γνώμη, την όποια ιδεολογία, την όποια θρησκεία επιθυμεί. Καμία ιδέα δεν είναι απαράδεκτη, ακόμη και η πιο παρατραβηγμένη, ακόμη και η πιο ειδεχθής.”
Πόσος δρόμος υπάρχει ανάμεσά τους; 

Αν όπως αιρετικά διακηρύττει ο Μπωντλέρ “Στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του ανθρώπου ξέχασαν δύο δικαιώματα: της αντίρρησης και της φυγής.”, πράγματι τη φυγή σχεδόν την ξέχασαν κι έτσι μας κληρονομήθηκε σχεδόν αλώβητη. Μπορούμε ακόμη να φεύγουμε. Όχι βέβαια από παντού χωρίς κόστος. Η αντίρρηση όμως... όχι η διαφωνία, όχι η διαφορά, αλλά η ΑΝΤΙΡΡΗΣΗ ... Η αντίρρηση όμως...



Τελικά, σε μια κοινωνία ηλιθίων που δεν σκέφτεται πλέον όλα μπορεί και να λύνονται με ένα μάτσο υπογραφές.




Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Χρόνια πολλά Φεδερίκο

Θα ήθελα να τον συναντήσω σήμερα. Για μια αγκαλιά, ένα φιλί και τρεις λέξεις: Χρόνια πολλά Φεδερίκο. Αλλά έζησε θρυλικά και σα θρύλος έφυγε. Χρόνια Πολλά Φεδερίκο, τα Μάγια της πεταλούδας δε θα λυθούν ποτέ.

"Φοβάμαι μη χάσω το θαύμα
των αγαλμάτινων ματιών σου και τη μελωδία
που μου αποθέτει τη νύχτα στο μάγουλο
το μοναχικό ρόδο της ανάσας σου."